Bouwfysica 2 – Andere bouwfysische aspecten (11)
Condensatie
CONDENSATIE: EEN BOUWPROBLEEM
Condensatie
1. Wat is condensatie?
Condensatie is een fysisch proces waarbij waterdamp (gas) afkoelt en overgaat in
vloeibaar water. Het is het tegenovergestelde van verdamping.
2. Condensatie als bouwprobleem
In gebouwen ontstaat condensatie wanneer warme, vochtige lucht een koud oppervlak
raakt, waardoor de waterdamp in de lucht verandert in waterdruppels.
3. Oorzaken
Condensatie in bouwconstructies hangt samen met:
o Temperatuurverschillen (binnen–buiten)
=> warme binnenlucht koelt af aan koude delen van het gebouw, waardoor
waterdamp kan condenseren.
o Vochtgehalte van de lucht
=> hoe meer vocht in de lucht (koken, douchen, ademen), hoe groter de kans op
condensatie.
o Kwaliteit en plaatsing van isolatie
=> slechte of onderbroken isolatie zorgt voor koude zones waar condens kan
ontstaan.
o Bouwknopen en detaillering.
=> slecht uitgewerkte aansluitingen (bv. raam–muur) veroorzaken koudebruggen
waar vocht neerslaat.
,4. Gevolgen
Bij aanhoudende of extreme condensatie kunnen:
o Schimmel ontstaan
o Muren en oppervlakken zichtbaar vochtig worden
o Bouwmaterialen beschadigd raken
5. Aanpak
o Preventief (voorkomen): condensatie vermijden door goede isolatie en een
doordachte detaillering van bouwelementen en bouwknopen.
o Corrigerend (herstellen/aanpakken): condensatie beperken of afvoeren met
technische installaties zoals ventilatie.
CONDENSATIE: ENKELE BEGRIPPEN
Verzadigingsdampdruk:
Verzadigingsdampdruk betekent hoeveel waterdamp lucht maximaal kan
vasthouden.
Warme lucht kan meer vocht vasthouden dan koude lucht.
Als lucht afkoelt en te nat wordt, verandert de waterdamp in waterdruppels
(condensatie).
Absolute vochtgehalte:
Het absolute vochtgehalte is gewoon hoeveel waterdamp er op dit moment echt in
de lucht zit.
Het zegt dus niets over wat maximaal kan, maar alleen over de huidige hoeveelheid
vocht in de lucht.
, Relatieve luchtvochtigheid
De relatieve luchtvochtigheid zegt hoe vol de lucht zit met waterdamp, vergeleken
met wat ze maximaal kan bevatten bij die temperatuur.
Ze wordt uitgedrukt in procent (%):
o 50% = de lucht bevat de helft van de maximale hoeveelheid waterdamp
o 100% = de lucht is volledig verzadigd → condensatie kan ontstaan
Denk aan lucht als een spons
− Warme lucht = een grote spons → kan veel water vasthouden
− Koude lucht = een kleine spons → kan weinig water vasthouden
Relatieve luchtvochtigheid = hoe nat die spons is
− 50% → de spons is half nat
− 100% → de spons is vol
extra water kan er niet meer bij → condensatie (waterdruppels)
Waarom is temperatuur belangrijk?
Als lucht afkoelt, wordt de spons kleiner.
Dan past het water er niet meer in → het water komt eruit als condens (bv. op een
koud raam).
Heel kort samengevat:
=> Relatieve luchtvochtigheid zegt hoe vol de lucht zit met water, rekening
houdend met de temperatuur.
=> Bij 100% ontstaat condensatie.
Condensatie
CONDENSATIE: EEN BOUWPROBLEEM
Condensatie
1. Wat is condensatie?
Condensatie is een fysisch proces waarbij waterdamp (gas) afkoelt en overgaat in
vloeibaar water. Het is het tegenovergestelde van verdamping.
2. Condensatie als bouwprobleem
In gebouwen ontstaat condensatie wanneer warme, vochtige lucht een koud oppervlak
raakt, waardoor de waterdamp in de lucht verandert in waterdruppels.
3. Oorzaken
Condensatie in bouwconstructies hangt samen met:
o Temperatuurverschillen (binnen–buiten)
=> warme binnenlucht koelt af aan koude delen van het gebouw, waardoor
waterdamp kan condenseren.
o Vochtgehalte van de lucht
=> hoe meer vocht in de lucht (koken, douchen, ademen), hoe groter de kans op
condensatie.
o Kwaliteit en plaatsing van isolatie
=> slechte of onderbroken isolatie zorgt voor koude zones waar condens kan
ontstaan.
o Bouwknopen en detaillering.
=> slecht uitgewerkte aansluitingen (bv. raam–muur) veroorzaken koudebruggen
waar vocht neerslaat.
,4. Gevolgen
Bij aanhoudende of extreme condensatie kunnen:
o Schimmel ontstaan
o Muren en oppervlakken zichtbaar vochtig worden
o Bouwmaterialen beschadigd raken
5. Aanpak
o Preventief (voorkomen): condensatie vermijden door goede isolatie en een
doordachte detaillering van bouwelementen en bouwknopen.
o Corrigerend (herstellen/aanpakken): condensatie beperken of afvoeren met
technische installaties zoals ventilatie.
CONDENSATIE: ENKELE BEGRIPPEN
Verzadigingsdampdruk:
Verzadigingsdampdruk betekent hoeveel waterdamp lucht maximaal kan
vasthouden.
Warme lucht kan meer vocht vasthouden dan koude lucht.
Als lucht afkoelt en te nat wordt, verandert de waterdamp in waterdruppels
(condensatie).
Absolute vochtgehalte:
Het absolute vochtgehalte is gewoon hoeveel waterdamp er op dit moment echt in
de lucht zit.
Het zegt dus niets over wat maximaal kan, maar alleen over de huidige hoeveelheid
vocht in de lucht.
, Relatieve luchtvochtigheid
De relatieve luchtvochtigheid zegt hoe vol de lucht zit met waterdamp, vergeleken
met wat ze maximaal kan bevatten bij die temperatuur.
Ze wordt uitgedrukt in procent (%):
o 50% = de lucht bevat de helft van de maximale hoeveelheid waterdamp
o 100% = de lucht is volledig verzadigd → condensatie kan ontstaan
Denk aan lucht als een spons
− Warme lucht = een grote spons → kan veel water vasthouden
− Koude lucht = een kleine spons → kan weinig water vasthouden
Relatieve luchtvochtigheid = hoe nat die spons is
− 50% → de spons is half nat
− 100% → de spons is vol
extra water kan er niet meer bij → condensatie (waterdruppels)
Waarom is temperatuur belangrijk?
Als lucht afkoelt, wordt de spons kleiner.
Dan past het water er niet meer in → het water komt eruit als condens (bv. op een
koud raam).
Heel kort samengevat:
=> Relatieve luchtvochtigheid zegt hoe vol de lucht zit met water, rekening
houdend met de temperatuur.
=> Bij 100% ontstaat condensatie.
