SMI3: Beleidsontwikkelingen in de gezondheidszorg in nationaal
en internationaal perspectief
INTRODUCTIECOLLEGE HEALTH POLICY
EXAMEN
- Projectimplementatie (4 ECTS)
- MCQ examen theorie (1 ECTS)
➔voor beide slagen
- Het examen bestaat uit een schriftelijk examen met meerkeuzevragen (MCQ) en daarnaast
een schriftelijk werkstuk van de projectgroep (3de rapport projectimplementatie).
- Er wordt één punt toegekend voor het volledige rapport. Dit punt wordt vermenigvuldigd met de
persoonlijke Peer Assessment factor wat resulteert in het eindpunt voor het rapport (op 20). De
PA-factor = 1 is gelijk aan het gemiddelde, een score > 1 is een score boven het gemiddelde, een
score < 1 is een score onder het gemiddelde. U bent geslaagd voor dit onderdeel vanaf 10/20.
- Deelname aan het peer-assessment is dan ook verplicht; het niet deelnemen leidt tot uitsluiting
van de 1e examenperiode.
- Het MCQ-examen betreft 60 vragen met 4 antwoordmogelijkheden met slechts 1 juist antwoord,
verhoogde cesuur wordt toegepast, 62.5% betekend geslaagd. Per correct antwoord behaal je
+1 punt; bij het aanduiden van een foutief
- antwoord worden er geen punten gepenaliseerd. Het MCQ examen staat op 20 punten en u bent
geslaagd voor dit onderdeel vanaf 10/20.
- De student dient geslaagd zijn op beide examenonderdelen, dus voor zowel voor het MCQ
examen (1 ECTS) als het derde rapport (4 ECTS) (pass/fail). Het eindcijfer (op 20) wordt berekend
op basis van de verhouding van de ECTS met de volgende formule (((rapport *4)+MCQ)/5).
HEALTH POLICY INTRODUCTIE
POLICY OF “BELEIDSVOERING”
Policy = het voeren van beleid, het nemen (of niet nemen) van beleidsbeslissingen door
beleidsmakers (niet nemen is ook een beslissing)
‘Policy’ = beleidsvoering
‘Politics’ = politiek
- Niet steeds doelgericht, soms is beleid het gevolg van een samenloop van omstandigheden,
reeds genomen beslissingen, geschiedenis, context of inactie.
- Beleidsvoering is complex, komt tot stand door talloze kleine en grote beslissingen door
individuen en organisaties, verandert, en wordt beïnvloed door de maatschappelijke context
- →Beslissingen die reeds genomen zijn en niet kunnen veranderd worden
1
,VERSTRENGELDE TERMINOLOGIE
Public policy – openbaar beleid
- Principes, wetten, regelgeving, richtlijnen gericht op het ‘publiek’
- Ontstaat vanuit een maatschappelijke nood
- Actoren: voornamelijk overheden
- Bv: wegen en verkeer, onderwijs, gezondheidszorg, …
Gezondheidszorg hoort niet altijd bij publieke policy
Health policy – gezondheidszorgbeleid
- Principes, wetten, regelgeving, richtlijnen gericht op de gezondheidszorg(systemen)
- Gericht op de planning, organisatie en financiering van de gzhz
- Actoren: overheden, verzekeringsmaatschappijen, instituten, beroepsverenigingen
- Bv: sociale huisvesting, plan mentale gezondheidszorg, beleidsnota ziekenfondsen, …
Public health policy – publiek gezondheidszorgbeleid
- = health policy maar enkel gericht op het ‘publiek’
- Niet gericht op specifieke organisaties, wel op het algemeen belang van de populatie
→gezondheidsdoelstellingen in de bevolking
- Actoren: voornamelijk overheden
- Bv: vaccinatiebeleid, gezonde voeding, …
- Bv. Rookverbod uitgebreid tot terrassen
HEALTH POLICY: EEN PROCES
5-stages model van Howlett & Ramesh, 2003
Linear process? -> te eenvoudige voorstellen -> beleid = gaat alle kanten uit
Impact op eindbeslissing (+)
Als we de 5 stappen doorlopen hebben we uitkomst -> is niet altijd zo in praktijk (-)
1. AGENDA SETTING
- (h)erkenning van het probleem door de maatschappij
- 3 agenda’s: media (bestuderen van artikels) , publieke (publieke opinie door enquêtes) en beleid
(acties in beleid die worden genomen)
- Het krijgen van het onderwerp ‘op de beleidsagenda’
o het probleem is:
▪ Visibel
▪ Dringend
▪ Belangrijk voor het publiek
2
,AGENDA SETTING – PUBLIEKE AANDACHT
Downs’s “Issue-attention Cycle”
“Public perception of most “crises” does not reflect
changes in real conditions as much as it reflects the
operation of a systemic cycle of heightened public
interest and then increasing boredom with major
issues” Anthony Downs, 1972
= publieke aandacht rond onderwerp is tijdelijk
= voor het probleem - ontdekking probleem (snel
veel aandacht) - realisatie - daling interesse (beleid
moeilijker) - na het probleem
AGENDA SETTING – ‘THE WINDOW OF OPPORTUNITY’
stromen die continu lopen die een impact hebben of het beleid wordt uitgevoerd of niet
Probleem = tekort vpk -> het is geweten
maar er wordt niet aan gedaan
Policy = Je moet ook een beleid hebben,
een probleem is niet voldoende
Political = politici die de wil hebben om er
iets aan te doen
➔moeten samen komen om een window
of opportunity te bekomen
2. POLICY FORMULATION
- Vaak na het aanvaarden dat er ‘iets moet gebeuren’ (agenda setting)
- Het genereren van mogelijke beleidsopties met pro’s en contra’s d.m.v.
o Beoordelen van informatie (data, documenten)
o Dialoog tussen stakeholders
o Draften van voorstellen en opties + impact
o Consolidatie van een voorstel (na integreren feedback)
→Beperkingen voor beleidsmakers: politiek, geschiedenis, financieel
= inhoud van het beleid!
3. ADOPTION (OR DECISION MAKING) – MEER ABSTRACT EN VAAG
- Het nemen van een beleidsbeslissing
- Begroting
3
, 4. IMPLEMENTATION – MEER CONCREET
- Feitelijke ‘installatie’ van het beleid (in detail)
- Operationaliseren (in de praktijk) – technisch & administratief (voorwaarden)
- Succes hangt af van: complexiteit probleem, grootte verandering (veel mensen of niet) en
doelgroepen, middelen, noodzakelijke administratie en structuur
5. EVALUATION
- Worden vooropgestelde beleidsdoelstellingen bereikt?
- Door overheid zelf, consultants, kennisinstellingen of de burger
Centrale vraag: wat is effectief beleid in de gezondheidszorg?
doelstellingen om gezondheidssyctemen worden geformuleerd in de cuit double
eight cyclus
= geen lineair proces
HEALTH POLICY: ANALYSE
- Walt & Gilson health policy triangle (HPT) framework
- →Veel gebruikt model voor health policy onderzoek en analyse
- Content: feitelijke inhoud van het beleid – klassieke focus (bv. sepsis beleid)
- Actoren: individuen, organisaties, groepen (bv. de WHO, Trump, …)
- Context: systemische factoren die een invloed uitoefenen op het beleid (bv. politiek systeem,
oorlog, religie, …)
- Proces: manier waarop beleid tot stand is gekomen (zie 5-stages model)
- Voor de analyse van beslissingen
- Het “3-i” Framework (Interests, Ideas and Institutions)
- 3 meest voorkomende beïnvloedende factoren:
- Interests: de agenda van sociale groepen en beleidsmakers
o Is er een draagvlak?
o Wie wint/verliest bij dit beleid?
o Bestaan er drukkingsgroepen?
4
en internationaal perspectief
INTRODUCTIECOLLEGE HEALTH POLICY
EXAMEN
- Projectimplementatie (4 ECTS)
- MCQ examen theorie (1 ECTS)
➔voor beide slagen
- Het examen bestaat uit een schriftelijk examen met meerkeuzevragen (MCQ) en daarnaast
een schriftelijk werkstuk van de projectgroep (3de rapport projectimplementatie).
- Er wordt één punt toegekend voor het volledige rapport. Dit punt wordt vermenigvuldigd met de
persoonlijke Peer Assessment factor wat resulteert in het eindpunt voor het rapport (op 20). De
PA-factor = 1 is gelijk aan het gemiddelde, een score > 1 is een score boven het gemiddelde, een
score < 1 is een score onder het gemiddelde. U bent geslaagd voor dit onderdeel vanaf 10/20.
- Deelname aan het peer-assessment is dan ook verplicht; het niet deelnemen leidt tot uitsluiting
van de 1e examenperiode.
- Het MCQ-examen betreft 60 vragen met 4 antwoordmogelijkheden met slechts 1 juist antwoord,
verhoogde cesuur wordt toegepast, 62.5% betekend geslaagd. Per correct antwoord behaal je
+1 punt; bij het aanduiden van een foutief
- antwoord worden er geen punten gepenaliseerd. Het MCQ examen staat op 20 punten en u bent
geslaagd voor dit onderdeel vanaf 10/20.
- De student dient geslaagd zijn op beide examenonderdelen, dus voor zowel voor het MCQ
examen (1 ECTS) als het derde rapport (4 ECTS) (pass/fail). Het eindcijfer (op 20) wordt berekend
op basis van de verhouding van de ECTS met de volgende formule (((rapport *4)+MCQ)/5).
HEALTH POLICY INTRODUCTIE
POLICY OF “BELEIDSVOERING”
Policy = het voeren van beleid, het nemen (of niet nemen) van beleidsbeslissingen door
beleidsmakers (niet nemen is ook een beslissing)
‘Policy’ = beleidsvoering
‘Politics’ = politiek
- Niet steeds doelgericht, soms is beleid het gevolg van een samenloop van omstandigheden,
reeds genomen beslissingen, geschiedenis, context of inactie.
- Beleidsvoering is complex, komt tot stand door talloze kleine en grote beslissingen door
individuen en organisaties, verandert, en wordt beïnvloed door de maatschappelijke context
- →Beslissingen die reeds genomen zijn en niet kunnen veranderd worden
1
,VERSTRENGELDE TERMINOLOGIE
Public policy – openbaar beleid
- Principes, wetten, regelgeving, richtlijnen gericht op het ‘publiek’
- Ontstaat vanuit een maatschappelijke nood
- Actoren: voornamelijk overheden
- Bv: wegen en verkeer, onderwijs, gezondheidszorg, …
Gezondheidszorg hoort niet altijd bij publieke policy
Health policy – gezondheidszorgbeleid
- Principes, wetten, regelgeving, richtlijnen gericht op de gezondheidszorg(systemen)
- Gericht op de planning, organisatie en financiering van de gzhz
- Actoren: overheden, verzekeringsmaatschappijen, instituten, beroepsverenigingen
- Bv: sociale huisvesting, plan mentale gezondheidszorg, beleidsnota ziekenfondsen, …
Public health policy – publiek gezondheidszorgbeleid
- = health policy maar enkel gericht op het ‘publiek’
- Niet gericht op specifieke organisaties, wel op het algemeen belang van de populatie
→gezondheidsdoelstellingen in de bevolking
- Actoren: voornamelijk overheden
- Bv: vaccinatiebeleid, gezonde voeding, …
- Bv. Rookverbod uitgebreid tot terrassen
HEALTH POLICY: EEN PROCES
5-stages model van Howlett & Ramesh, 2003
Linear process? -> te eenvoudige voorstellen -> beleid = gaat alle kanten uit
Impact op eindbeslissing (+)
Als we de 5 stappen doorlopen hebben we uitkomst -> is niet altijd zo in praktijk (-)
1. AGENDA SETTING
- (h)erkenning van het probleem door de maatschappij
- 3 agenda’s: media (bestuderen van artikels) , publieke (publieke opinie door enquêtes) en beleid
(acties in beleid die worden genomen)
- Het krijgen van het onderwerp ‘op de beleidsagenda’
o het probleem is:
▪ Visibel
▪ Dringend
▪ Belangrijk voor het publiek
2
,AGENDA SETTING – PUBLIEKE AANDACHT
Downs’s “Issue-attention Cycle”
“Public perception of most “crises” does not reflect
changes in real conditions as much as it reflects the
operation of a systemic cycle of heightened public
interest and then increasing boredom with major
issues” Anthony Downs, 1972
= publieke aandacht rond onderwerp is tijdelijk
= voor het probleem - ontdekking probleem (snel
veel aandacht) - realisatie - daling interesse (beleid
moeilijker) - na het probleem
AGENDA SETTING – ‘THE WINDOW OF OPPORTUNITY’
stromen die continu lopen die een impact hebben of het beleid wordt uitgevoerd of niet
Probleem = tekort vpk -> het is geweten
maar er wordt niet aan gedaan
Policy = Je moet ook een beleid hebben,
een probleem is niet voldoende
Political = politici die de wil hebben om er
iets aan te doen
➔moeten samen komen om een window
of opportunity te bekomen
2. POLICY FORMULATION
- Vaak na het aanvaarden dat er ‘iets moet gebeuren’ (agenda setting)
- Het genereren van mogelijke beleidsopties met pro’s en contra’s d.m.v.
o Beoordelen van informatie (data, documenten)
o Dialoog tussen stakeholders
o Draften van voorstellen en opties + impact
o Consolidatie van een voorstel (na integreren feedback)
→Beperkingen voor beleidsmakers: politiek, geschiedenis, financieel
= inhoud van het beleid!
3. ADOPTION (OR DECISION MAKING) – MEER ABSTRACT EN VAAG
- Het nemen van een beleidsbeslissing
- Begroting
3
, 4. IMPLEMENTATION – MEER CONCREET
- Feitelijke ‘installatie’ van het beleid (in detail)
- Operationaliseren (in de praktijk) – technisch & administratief (voorwaarden)
- Succes hangt af van: complexiteit probleem, grootte verandering (veel mensen of niet) en
doelgroepen, middelen, noodzakelijke administratie en structuur
5. EVALUATION
- Worden vooropgestelde beleidsdoelstellingen bereikt?
- Door overheid zelf, consultants, kennisinstellingen of de burger
Centrale vraag: wat is effectief beleid in de gezondheidszorg?
doelstellingen om gezondheidssyctemen worden geformuleerd in de cuit double
eight cyclus
= geen lineair proces
HEALTH POLICY: ANALYSE
- Walt & Gilson health policy triangle (HPT) framework
- →Veel gebruikt model voor health policy onderzoek en analyse
- Content: feitelijke inhoud van het beleid – klassieke focus (bv. sepsis beleid)
- Actoren: individuen, organisaties, groepen (bv. de WHO, Trump, …)
- Context: systemische factoren die een invloed uitoefenen op het beleid (bv. politiek systeem,
oorlog, religie, …)
- Proces: manier waarop beleid tot stand is gekomen (zie 5-stages model)
- Voor de analyse van beslissingen
- Het “3-i” Framework (Interests, Ideas and Institutions)
- 3 meest voorkomende beïnvloedende factoren:
- Interests: de agenda van sociale groepen en beleidsmakers
o Is er een draagvlak?
o Wie wint/verliest bij dit beleid?
o Bestaan er drukkingsgroepen?
4
