DE HOOFDVERPLEEGKUNDIGE: INSPIRATOR VOOR KWALITEITSVOLLE ZORG
INHOUD
De hoofdverpleegkundige: inspirator voor kwaliteitsvolle zorg ............................................................................. 1
Inhoud ................................................................................................................................................................. 1
Inleiding cirkels.................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 lessen over leiderschap .................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 2 de hoofdverpleegkundige: manager en leider ............................................................................... 2
Van zuster tot manager: een terugblik ........................................................................................................... 2
Effectief leidinggeven als hoofdvpk ................................................................................................................ 3
Belang van de balans management-leiderschap ............................................................................................ 4
Hoofdstuk 3 verbindend leiderschap voor zorg met een ziel ............................................................................. 4
Leiderschap anno 2020 ................................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 4 van theorie naar praktijk ................................................................................................................ 6
De stijlentoptien .............................................................................................................................................. 6
5 praktijken van uitzonderlijk leiderschap ...................................................................................................... 7
Hoofdstuk 5 waarderend samenwerken ............................................................................................................. 8
Effectieve teamwerking .................................................................................................................................. 8
De grondslag VAN SAMENWERKING: COMMUNICATIE .................................................................................. 8
Conflict de baas ............................................................................................................................................... 8
Multidisciplinair samenwerken ....................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 6 zorgen voor kwaliteit ...................................................................................................................... 9
Motiveren voor kwaliteit .............................................................................................................................. 10
Accreditatie als een kans............................................................................................................................... 10
Onderzoek in vlaanderen .............................................................................................................................. 11
Hoofdstuk 7 leren en ontwikkelen .................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 8 tien geboden voor leiderschap en kwaliteit ................................................................................. 11
Maak tijd voor leiderschap ............................................................................................................................ 11
Steun en empower de hoofdverpleegkundigen............................................................................................ 12
Promoot een mix van leiderschapsstijlen ..................................................................................................... 12
Bouw vertrouwen ......................................................................................................................................... 12
Geef het goede voorbeeld ............................................................................................................................ 13
Investeer in leiderschapsontwikkeling .......................................................................................................... 13
Keep it simple ................................................................................................................................................ 13
Betrek de zorgverleners in het kwaliteitsbeleid ............................................................................................ 13
Faciliteer het verbeteren van kwaliteit ......................................................................................................... 14
Voorzie de nodige mankracht ....................................................................................................................... 14
1
, INLEIDING CIRKELS
Teams en medewerkers hebben nood aan opening zien, ruimte ervaren
Newtoniaans management: voor elk probleem een vooraf bepaalde oplossing (wetmatigheid, zekerheid,
voorspelbaarheid)
<-> leiders met unieke oplossingen, die kunnen nuanceren, adaptief zijn en kunnen afwijken van vooropgestelde
paden
HOOFDSTUK 1 LESSEN OVER LEIDERSCHAP
Overzicht van ervaringen
HOOFDSTUK 2 DE HOOFDVERPLEEGKUNDIG E: MANAGER EN LEIDER
VAN ZUSTER TOT MANAGER: EEN TERUGBLIK
Vroeger: Centralistisch hiërarchisch organiseren
- Hoofdvpk ster hiërarchisch gepositioneerd: dispatcher, taken toewijzen, regelt alles, alles aan haar
vragen, doet moeilijkste taken
- Vpk: taakverpleging (elk een andere taak), uitvoerend
- Uitgesproken onderdanig aan arts
- = Great man theory
’70: Implementatie integrerende verpleegkunde
- Taakvpk → pat toewijzing
- Holistisch mensbeeld, verantwoordelijkheid, relatie vpk-pat centraal
- Hoofdvpk terugvalpositie, delegeert verantwoordelijkheid
’80-’90: business denken
- Intuïtief naar professioneel management
- Focus op efficiëntie
- Invoering MVG (minimale verpleegkundige gegevens): voor overheid, voor financiering ziekenhuis, =
complex: onbegrip dat het bijdraagt aan inkomsten van ZH
- Betrokkenheid van verpleegkundigen minder
Kanteling van organisaties
- Verticale opdeling naar horizontale opdeling (= divisies/clusters) => besluitvorming door mensen dichtst
bij zorg + responsabiliseren => in overleg gaan, samen oplossen
- Hoofdvpk meer manager → opleiding → minder op afdeling (vergaderingen, administratie)
- Middenkader: mensen verantwoordelijkheid leren, coaching en ontwikkeling
- Directie: professioneel inhoudelijke en strategische thema’s
2
INHOUD
De hoofdverpleegkundige: inspirator voor kwaliteitsvolle zorg ............................................................................. 1
Inhoud ................................................................................................................................................................. 1
Inleiding cirkels.................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 1 lessen over leiderschap .................................................................................................................. 2
Hoofdstuk 2 de hoofdverpleegkundige: manager en leider ............................................................................... 2
Van zuster tot manager: een terugblik ........................................................................................................... 2
Effectief leidinggeven als hoofdvpk ................................................................................................................ 3
Belang van de balans management-leiderschap ............................................................................................ 4
Hoofdstuk 3 verbindend leiderschap voor zorg met een ziel ............................................................................. 4
Leiderschap anno 2020 ................................................................................................................................... 4
Hoofdstuk 4 van theorie naar praktijk ................................................................................................................ 6
De stijlentoptien .............................................................................................................................................. 6
5 praktijken van uitzonderlijk leiderschap ...................................................................................................... 7
Hoofdstuk 5 waarderend samenwerken ............................................................................................................. 8
Effectieve teamwerking .................................................................................................................................. 8
De grondslag VAN SAMENWERKING: COMMUNICATIE .................................................................................. 8
Conflict de baas ............................................................................................................................................... 8
Multidisciplinair samenwerken ....................................................................................................................... 8
Hoofdstuk 6 zorgen voor kwaliteit ...................................................................................................................... 9
Motiveren voor kwaliteit .............................................................................................................................. 10
Accreditatie als een kans............................................................................................................................... 10
Onderzoek in vlaanderen .............................................................................................................................. 11
Hoofdstuk 7 leren en ontwikkelen .................................................................................................................... 11
Hoofdstuk 8 tien geboden voor leiderschap en kwaliteit ................................................................................. 11
Maak tijd voor leiderschap ............................................................................................................................ 11
Steun en empower de hoofdverpleegkundigen............................................................................................ 12
Promoot een mix van leiderschapsstijlen ..................................................................................................... 12
Bouw vertrouwen ......................................................................................................................................... 12
Geef het goede voorbeeld ............................................................................................................................ 13
Investeer in leiderschapsontwikkeling .......................................................................................................... 13
Keep it simple ................................................................................................................................................ 13
Betrek de zorgverleners in het kwaliteitsbeleid ............................................................................................ 13
Faciliteer het verbeteren van kwaliteit ......................................................................................................... 14
Voorzie de nodige mankracht ....................................................................................................................... 14
1
, INLEIDING CIRKELS
Teams en medewerkers hebben nood aan opening zien, ruimte ervaren
Newtoniaans management: voor elk probleem een vooraf bepaalde oplossing (wetmatigheid, zekerheid,
voorspelbaarheid)
<-> leiders met unieke oplossingen, die kunnen nuanceren, adaptief zijn en kunnen afwijken van vooropgestelde
paden
HOOFDSTUK 1 LESSEN OVER LEIDERSCHAP
Overzicht van ervaringen
HOOFDSTUK 2 DE HOOFDVERPLEEGKUNDIG E: MANAGER EN LEIDER
VAN ZUSTER TOT MANAGER: EEN TERUGBLIK
Vroeger: Centralistisch hiërarchisch organiseren
- Hoofdvpk ster hiërarchisch gepositioneerd: dispatcher, taken toewijzen, regelt alles, alles aan haar
vragen, doet moeilijkste taken
- Vpk: taakverpleging (elk een andere taak), uitvoerend
- Uitgesproken onderdanig aan arts
- = Great man theory
’70: Implementatie integrerende verpleegkunde
- Taakvpk → pat toewijzing
- Holistisch mensbeeld, verantwoordelijkheid, relatie vpk-pat centraal
- Hoofdvpk terugvalpositie, delegeert verantwoordelijkheid
’80-’90: business denken
- Intuïtief naar professioneel management
- Focus op efficiëntie
- Invoering MVG (minimale verpleegkundige gegevens): voor overheid, voor financiering ziekenhuis, =
complex: onbegrip dat het bijdraagt aan inkomsten van ZH
- Betrokkenheid van verpleegkundigen minder
Kanteling van organisaties
- Verticale opdeling naar horizontale opdeling (= divisies/clusters) => besluitvorming door mensen dichtst
bij zorg + responsabiliseren => in overleg gaan, samen oplossen
- Hoofdvpk meer manager → opleiding → minder op afdeling (vergaderingen, administratie)
- Middenkader: mensen verantwoordelijkheid leren, coaching en ontwikkeling
- Directie: professioneel inhoudelijke en strategische thema’s
2
