Samenvatting fysiologische interventies tbv training, prestatie en
herstel
Examen dat mikt op toepassingen
Openvragen (1 openvraag te maken met volledige cursus)
Bv: vertel mij wat je hebt geleerd om ervoor te zorgen de cylcocrossers die nu aant trainen
zijn top zijn in mei (12 van 20 punten)
Rest kleine kennisvragen (heel specifiek)
Mondeling examen (eerste toepassingsvraag op 12 punten debat aan examentafel)
Luchtvervuiling smog
Head lines artikel kennen, mogelijke impact opgezondheid (zie slides)
Onzon kamer
• Gepolueerde lucht in deze kamers
• gevolg atleet inspanning moet leveren in vervuilde lucht (bv bij olympische spelen in
peking, marathons in grote steden) → mogelijk negatieve
impact op inspanning
• Mogelijkheid om door acclimalisatie om negatieve impact weg
te krijgen voor inspanning
Limieten van wetenschgappelijk onderzoek → beseffen dat niet alles
onderzochtkan worden
• Resultaten op gezeonde atleten kunnen niet altijd ook op top
atleten gereflecteerd worden (trainen meer en minder
verbeteringsvermogen)
• Effecten smog vooral op respiratoir systeem (longen)
• Meer problemen met imuniteit
Temperatuurinversie
• Belangrijke rol in ontstaan luchtvervuiling en
smog (tempinversie)
• Woonplaats tss bergen vroeger veilig →Warmte
blijft tss bergen hangen, weining wind vlagen tss
bergen → ipv koele luchtlaag km boven ons gaat
systematisch opwarmen en dan heb je weerkaatsing
en zal warme lucht op aardopp blijven hangen
Polluenten
Primaire polluenten (direct)
• CO: verbranding, verbrandingsmotoren
• NO - NO2:landbouw
• SO2: fossiele brandstoffe
• Fijn stof : houtverbranding, tabaksrook, pollen, bacteriën,..
1
, o Impact gigantisch (hvlheid gestegen met factor 3) (houtverbranding meeste
aandeel)
• Roet: verbranding fossiele brandstoffen en hout (kleine deeltjes van onvolledige
verbranding)
• Chloordamp: zwembaden
o pulmonaire problemen zwemmen (bij topatleten proberen water te zuiveren/
ontsmetten met andere stoffen) waterstofperoxide (alergieen ontwikkelen
door continu inademen)
secundiare polluenten (indirect)
• ‘Aerosols’: CO, S02, NO2 in suspensie in smog-mist-rook, o.a. H2SO4, NH4H2SO4,
• Ozon: UV impact op O2 → O + O/ O + O2 → O3
• PAN: peroxy-acetyl nitraat: UV impact op NO2
• Secundaire: onstaan in vochtige omgevingluchts
In smog komen ze allemaal voor buiten chloor
Effectieve dosis
• + neusademhaling ↓ →neusfilter ↓
• + meer homogene longventilatie
• + bronchoconstrictie door polluenten → energiekost ademhaling ↑ (10% van energie
gaat kosten)
• + PO2 ingeademde lucht ↓ door pollutie (partiecele druk O2 dalen)
Door inspanning effective dosis poluerende gassen laat toenemen
• In rust enkel onderkant longen gebruikt en bij inspanning alle delen long gebruiken
(meer verspreiding poluenten in longen)
• In rust meer neusademnhaling, bij instensieve inspanning bijna geen neusademhalign
doen (door mond want weg minste weerstand)
diffuse O2 in longen gaan verminderen omdat algemene PO2 gaat dalen
pulmonaire effect van luchtpollutie- ‘SMOG’
Bronchoconstrictie
• prikkeling chemoreceptoren in pharynx
• Ademenergie ↑
• Mentale factor !!! (indruk inspananing veel zwaarder dan ze eig hoeft te zijn) door feit
dat ademenergie gaat toenemen (eig hyperventileren)
Irritatie longalveolen (diffusie O2 en CO2 gecompromiteerd. Op LT)
Pulmonaire inflammatoire reacties →asthma
Op lange termijn beschadiging longepitheel (longfuntie permanent beschadigd)
• NO2, chloorgassen, aerosols
Koolstofmonoxide: CO
Affiniteit voor Hb 230 x groter dan O2
• SUBMAXIMALE INSPANNING
o <15% HbCO: weinig effect op inspanning
o Wel: HF↑ en VE↑
• MAXIMALE INSPANNING
o ∆ VO2max = [0,91 * %HbCO] + 2,2
2
,Door onvolledige verbranding fossiele brandstof
• Bloodgesteld CO, hard vastzetten op Hb → O2 transport gecompromiteerd (jaagt deel
van O2 weg van hemoglobine)
• grootsteden 2-3% CO aanwezig in lucht (uithoudingsprestaties neg beinvloeden
omwille van daling max O2 opname)
• In zomer minder mensen auto nemen
• Kies juiste momenten van dag uit en omgeving
om training te doen (vlak bij autostrade voor 7u
smorgens, in vroege namiddag en savonds laat)
makkelijskte oplossing om omgeving te zoeken
buiten drukke wegomgeving
Onzon- O3
Affiniteit voor Hb 230 x groter dan O2
• Prikkeling chemoreceptoren pharynx
↓
• bronchoconstrictie
+ Irritatie longalveolen
↓
• Hyperventilatie (voor zelfde inspanning neemt VE erg
toe)
Op warmste momenten van de dag heel hooge concentratie
onzon in de lucht
Acclimatisatie onze- O3
• Enige poluerende gas waar duidelijk antwoord op is
(wetenschappelijk)
• Meeste menen ongeveer 3-4 tal dagen om aan onzon
te kunnen acclimaliseren
NO-NO2-NO3
Auto- en vliegtuigmotoren, bestrijding bosbranden, roken
• Via prikkeling chemoreceptoren in de pharynx
• Ademenergie ↑
Inademing oplosbaar gas→vorming NO2 – NO3
• Irritatie luchtwegen
• Inhibitie mucociliaire activiteit
• Beschadiging longepitheel op lange termijn (2 à 10j)
Bij ‘normale’ concentraties weinig invloed op inspanning
• Wel: effectieve dosis ↑ à Lange termijn?
SO2
Uit verbranding fossiele bradstoffen
• Via prikkeling chemoreceptoren in de pharynx
• Ademenergie ↑
Stimulering n. vagus (pharynx) →bronchoconstrictie bovenste luchtwegen
3
, • Lange-termijn acclimatisatie
In rust ~90% neusfiltering van SO2
• Effectieve dosis tijdens inspanning
↑↑↑
Risicofactoren: asthma, allergieën, koude/droge lucht
Fijn stof- roet
• 5-10 µm→neus -pharynx
• 3-5 µm→te bronchi
• 0,5-3 µm → alveolen
• Bronchoconstrictie – irritatie – bronchitis –
inflammatie
Peroxy-acetylnitraat (PAN)
• Inwerking UV licht op NO2(smog)
• Irriterend voor ogen
• Effecten inspanningscapaciteit onduidelijk
o Submaximaal = OK, maximaal ?
Astma-inspanningsasthma als risicofactor
Zie foto →
Behandeling
• Screening op inspanningsasthma + allergieën
• Salbutamol: B2-agonisme→bronchodilatatie
• Anti-inflammatoir: ibuprofen
• Acclimatisatie (ozon)
• Behandeling aanhouden tijdens inspanning
Wielrenners die te grote concentratie salbutamol in bloed hebben → geshortst tenzijn je
attest hebt van longarts (niet van huisarts) die toelaat op puffer te gebruiken in welbepaalde
dosissen
• Preventief ibubrofen om minder effect vervuilde lucht
Tart cherry juice
• Inname anti oxidant uithoudingstraining is absoluut af te raden
(een van triggers die aanleid tot trainingsadaptaptie is
oxidatiestress) als dit gaat tegenwerken door iname →
trainingsadaptatie verminderd (nooit in opbouw van seizoen)
piek conditite bereikt en wil gebruiken en tss verschillende
competites wil recuperen is dit wel iets dat je gebruikt
• Dag op 10 op voorhand en doornemen in competitie (alles wat
mogelijk schadelijk kan zijn voor je piek wil je weg (oxidatiestress
wil je niet), zo snel mogelijk willen recupereren dus dan wel anti-
oxidante innemen)
Overtraining (fysiologie-detectie-preventie)
Publicatie: 2048: record 100m verbroken door handen en voeten lopen (kritisch denken over
publicaties)
Health perspective
Zeer weinig pertinente wetenschappelijke gegevens over overtraining
4
herstel
Examen dat mikt op toepassingen
Openvragen (1 openvraag te maken met volledige cursus)
Bv: vertel mij wat je hebt geleerd om ervoor te zorgen de cylcocrossers die nu aant trainen
zijn top zijn in mei (12 van 20 punten)
Rest kleine kennisvragen (heel specifiek)
Mondeling examen (eerste toepassingsvraag op 12 punten debat aan examentafel)
Luchtvervuiling smog
Head lines artikel kennen, mogelijke impact opgezondheid (zie slides)
Onzon kamer
• Gepolueerde lucht in deze kamers
• gevolg atleet inspanning moet leveren in vervuilde lucht (bv bij olympische spelen in
peking, marathons in grote steden) → mogelijk negatieve
impact op inspanning
• Mogelijkheid om door acclimalisatie om negatieve impact weg
te krijgen voor inspanning
Limieten van wetenschgappelijk onderzoek → beseffen dat niet alles
onderzochtkan worden
• Resultaten op gezeonde atleten kunnen niet altijd ook op top
atleten gereflecteerd worden (trainen meer en minder
verbeteringsvermogen)
• Effecten smog vooral op respiratoir systeem (longen)
• Meer problemen met imuniteit
Temperatuurinversie
• Belangrijke rol in ontstaan luchtvervuiling en
smog (tempinversie)
• Woonplaats tss bergen vroeger veilig →Warmte
blijft tss bergen hangen, weining wind vlagen tss
bergen → ipv koele luchtlaag km boven ons gaat
systematisch opwarmen en dan heb je weerkaatsing
en zal warme lucht op aardopp blijven hangen
Polluenten
Primaire polluenten (direct)
• CO: verbranding, verbrandingsmotoren
• NO - NO2:landbouw
• SO2: fossiele brandstoffe
• Fijn stof : houtverbranding, tabaksrook, pollen, bacteriën,..
1
, o Impact gigantisch (hvlheid gestegen met factor 3) (houtverbranding meeste
aandeel)
• Roet: verbranding fossiele brandstoffen en hout (kleine deeltjes van onvolledige
verbranding)
• Chloordamp: zwembaden
o pulmonaire problemen zwemmen (bij topatleten proberen water te zuiveren/
ontsmetten met andere stoffen) waterstofperoxide (alergieen ontwikkelen
door continu inademen)
secundiare polluenten (indirect)
• ‘Aerosols’: CO, S02, NO2 in suspensie in smog-mist-rook, o.a. H2SO4, NH4H2SO4,
• Ozon: UV impact op O2 → O + O/ O + O2 → O3
• PAN: peroxy-acetyl nitraat: UV impact op NO2
• Secundaire: onstaan in vochtige omgevingluchts
In smog komen ze allemaal voor buiten chloor
Effectieve dosis
• + neusademhaling ↓ →neusfilter ↓
• + meer homogene longventilatie
• + bronchoconstrictie door polluenten → energiekost ademhaling ↑ (10% van energie
gaat kosten)
• + PO2 ingeademde lucht ↓ door pollutie (partiecele druk O2 dalen)
Door inspanning effective dosis poluerende gassen laat toenemen
• In rust enkel onderkant longen gebruikt en bij inspanning alle delen long gebruiken
(meer verspreiding poluenten in longen)
• In rust meer neusademnhaling, bij instensieve inspanning bijna geen neusademhalign
doen (door mond want weg minste weerstand)
diffuse O2 in longen gaan verminderen omdat algemene PO2 gaat dalen
pulmonaire effect van luchtpollutie- ‘SMOG’
Bronchoconstrictie
• prikkeling chemoreceptoren in pharynx
• Ademenergie ↑
• Mentale factor !!! (indruk inspananing veel zwaarder dan ze eig hoeft te zijn) door feit
dat ademenergie gaat toenemen (eig hyperventileren)
Irritatie longalveolen (diffusie O2 en CO2 gecompromiteerd. Op LT)
Pulmonaire inflammatoire reacties →asthma
Op lange termijn beschadiging longepitheel (longfuntie permanent beschadigd)
• NO2, chloorgassen, aerosols
Koolstofmonoxide: CO
Affiniteit voor Hb 230 x groter dan O2
• SUBMAXIMALE INSPANNING
o <15% HbCO: weinig effect op inspanning
o Wel: HF↑ en VE↑
• MAXIMALE INSPANNING
o ∆ VO2max = [0,91 * %HbCO] + 2,2
2
,Door onvolledige verbranding fossiele brandstof
• Bloodgesteld CO, hard vastzetten op Hb → O2 transport gecompromiteerd (jaagt deel
van O2 weg van hemoglobine)
• grootsteden 2-3% CO aanwezig in lucht (uithoudingsprestaties neg beinvloeden
omwille van daling max O2 opname)
• In zomer minder mensen auto nemen
• Kies juiste momenten van dag uit en omgeving
om training te doen (vlak bij autostrade voor 7u
smorgens, in vroege namiddag en savonds laat)
makkelijskte oplossing om omgeving te zoeken
buiten drukke wegomgeving
Onzon- O3
Affiniteit voor Hb 230 x groter dan O2
• Prikkeling chemoreceptoren pharynx
↓
• bronchoconstrictie
+ Irritatie longalveolen
↓
• Hyperventilatie (voor zelfde inspanning neemt VE erg
toe)
Op warmste momenten van de dag heel hooge concentratie
onzon in de lucht
Acclimatisatie onze- O3
• Enige poluerende gas waar duidelijk antwoord op is
(wetenschappelijk)
• Meeste menen ongeveer 3-4 tal dagen om aan onzon
te kunnen acclimaliseren
NO-NO2-NO3
Auto- en vliegtuigmotoren, bestrijding bosbranden, roken
• Via prikkeling chemoreceptoren in de pharynx
• Ademenergie ↑
Inademing oplosbaar gas→vorming NO2 – NO3
• Irritatie luchtwegen
• Inhibitie mucociliaire activiteit
• Beschadiging longepitheel op lange termijn (2 à 10j)
Bij ‘normale’ concentraties weinig invloed op inspanning
• Wel: effectieve dosis ↑ à Lange termijn?
SO2
Uit verbranding fossiele bradstoffen
• Via prikkeling chemoreceptoren in de pharynx
• Ademenergie ↑
Stimulering n. vagus (pharynx) →bronchoconstrictie bovenste luchtwegen
3
, • Lange-termijn acclimatisatie
In rust ~90% neusfiltering van SO2
• Effectieve dosis tijdens inspanning
↑↑↑
Risicofactoren: asthma, allergieën, koude/droge lucht
Fijn stof- roet
• 5-10 µm→neus -pharynx
• 3-5 µm→te bronchi
• 0,5-3 µm → alveolen
• Bronchoconstrictie – irritatie – bronchitis –
inflammatie
Peroxy-acetylnitraat (PAN)
• Inwerking UV licht op NO2(smog)
• Irriterend voor ogen
• Effecten inspanningscapaciteit onduidelijk
o Submaximaal = OK, maximaal ?
Astma-inspanningsasthma als risicofactor
Zie foto →
Behandeling
• Screening op inspanningsasthma + allergieën
• Salbutamol: B2-agonisme→bronchodilatatie
• Anti-inflammatoir: ibuprofen
• Acclimatisatie (ozon)
• Behandeling aanhouden tijdens inspanning
Wielrenners die te grote concentratie salbutamol in bloed hebben → geshortst tenzijn je
attest hebt van longarts (niet van huisarts) die toelaat op puffer te gebruiken in welbepaalde
dosissen
• Preventief ibubrofen om minder effect vervuilde lucht
Tart cherry juice
• Inname anti oxidant uithoudingstraining is absoluut af te raden
(een van triggers die aanleid tot trainingsadaptaptie is
oxidatiestress) als dit gaat tegenwerken door iname →
trainingsadaptatie verminderd (nooit in opbouw van seizoen)
piek conditite bereikt en wil gebruiken en tss verschillende
competites wil recuperen is dit wel iets dat je gebruikt
• Dag op 10 op voorhand en doornemen in competitie (alles wat
mogelijk schadelijk kan zijn voor je piek wil je weg (oxidatiestress
wil je niet), zo snel mogelijk willen recupereren dus dan wel anti-
oxidante innemen)
Overtraining (fysiologie-detectie-preventie)
Publicatie: 2048: record 100m verbroken door handen en voeten lopen (kritisch denken over
publicaties)
Health perspective
Zeer weinig pertinente wetenschappelijke gegevens over overtraining
4
