1. Leeromgevingen realiseren
1.1 Leeromgevingen realiseren
1.1.1 Het kader
Didactisch handelen
Wat doet de leraar om de kinderen
tot leren te brengen?
- Principes
- Werkvormen
- Instructie
- Vaardigheden
Captivate
Leraar
Inhoud
Wat is de inhoud? Organisatie
Wat is moeilijk?
Boeiend? - Lesontswrp, fasering
Uitdagend? - Groeperingsvormen
Challenge
clarify Control
Leerling(en)
wat hebben ze Leerprocessen
nodig? - Principes
- Activiteiten
- Manier van leren
Comfer
Consolidate
Care
2 factoren:
- Leerling
- Leraar
+ er wordt steeds iets geleerd (inhoud)
zorgt voor wisselwerking (didactische triade)
Goed onderwijs: (middelste kolom)
1. Leerproces hoe leert een kind op school?
2. Didactisch handelen wat doet de leraar om te zorgen dat het kind deze inhoud leert?
3. Leerinhoud wat leert een kind op school?
Doel:
- Didactische realiteit bevattelijker maken
- Raster om bewuste keuzes voor didactisch handelen te maken
Leerling en leerling staan centraal
,Goed onderwijs = onderwijs dat het leren en welbevinden van kinderen stimuleert en
verbetert.
Elk kind moet bijleren
Elk kind moet zich goed voelen
Een leraar die in zijn kracht staat: (7 C’s)
1. Care
a. Écht om leerlingen geven
2. Challenge
a. Hoge eisen stellen
3. Clarify
a. Moeilijke dingen begrijpelijk uitleggen
4. Captivate
a. Lessen interessant maken
5. Comfer
a. Volop in interactie gaan
6. Consolidate
a. Nagaan of leerinhouden worden opgepikt
7. Control
a. Leertijd effectief benutten
Leerlingen
Onderwijs moet in eerste plaats aan groep leerlingen worden gegeven
Te individueel = in buitengewoon onderwijs of therapeutische hulpverlening
MAAR: elk kind moet tot betere leerprestaties komen
Differentiatie
Leerlingen leren niet enkel van de leerkracht. Ook van elkaar en de leerkracht leert ook van de
leerlingen.
Inhoud
2 soorten:
1. Sequentieel geordend
a. In stapjes op elkaar volgend, logisch geordend
2. Open karakter
a. Stappen liggen niet duidelijk vast, minder gestuurde lesopbouw
Organisatie
Fasering van een les
- Instap
- Verwerving
- Verwerking
- Slot
Zo indelen om de leertijd efficiënt te benutten
, Leraar
Taak = goed didactisch handelen om tot kwaliteitsvol onderwijs te komen
4 pijlers:
1. Didactische principes
a. Aanschouwelijkheidsprincipe
b. Herhalingsprincipe
c. Activiteitsprincipe
d. Motivatieprincipe
e. Efficiëntieprincipe
f. Differentiatieprincipe
g. Integratieprincipe
h. Geleidelijkheidsprincipe
2. Didactische werkvormen
a. Leergesprek
b. Opdracht
c. Demonstreren
d. Zelfstudie
e. …
3. Instructietechnieken
a. Scaffolding
b. GRIMM
4. Didactische vaardigheden
a. Goede vragen stellen
b. Bordschema
c. Feedback
1.1.2 Leertheorieën en leeromgevingen realiseren
Stromingen uit de leerpsychologie
Behaviorisme
Pavlov en Skinner
Leren = observeerbare gedragsveranderingen die door associatie tot stand komen
Prikkel-respons
Pavlov met de hond
o Leren door associatie tussen 2 prikkels
Skinner met kat
o Leren door toevallig gesteld gedrag te belonen
Denken doet niet terzake
Cognitivisme
Leren = mentaal proces waarbij veranderingen optreden in mentale structuren
Waarneming en werking van het geheugen spelen een rol bij het verwerken van
informatie
1.1 Leeromgevingen realiseren
1.1.1 Het kader
Didactisch handelen
Wat doet de leraar om de kinderen
tot leren te brengen?
- Principes
- Werkvormen
- Instructie
- Vaardigheden
Captivate
Leraar
Inhoud
Wat is de inhoud? Organisatie
Wat is moeilijk?
Boeiend? - Lesontswrp, fasering
Uitdagend? - Groeperingsvormen
Challenge
clarify Control
Leerling(en)
wat hebben ze Leerprocessen
nodig? - Principes
- Activiteiten
- Manier van leren
Comfer
Consolidate
Care
2 factoren:
- Leerling
- Leraar
+ er wordt steeds iets geleerd (inhoud)
zorgt voor wisselwerking (didactische triade)
Goed onderwijs: (middelste kolom)
1. Leerproces hoe leert een kind op school?
2. Didactisch handelen wat doet de leraar om te zorgen dat het kind deze inhoud leert?
3. Leerinhoud wat leert een kind op school?
Doel:
- Didactische realiteit bevattelijker maken
- Raster om bewuste keuzes voor didactisch handelen te maken
Leerling en leerling staan centraal
,Goed onderwijs = onderwijs dat het leren en welbevinden van kinderen stimuleert en
verbetert.
Elk kind moet bijleren
Elk kind moet zich goed voelen
Een leraar die in zijn kracht staat: (7 C’s)
1. Care
a. Écht om leerlingen geven
2. Challenge
a. Hoge eisen stellen
3. Clarify
a. Moeilijke dingen begrijpelijk uitleggen
4. Captivate
a. Lessen interessant maken
5. Comfer
a. Volop in interactie gaan
6. Consolidate
a. Nagaan of leerinhouden worden opgepikt
7. Control
a. Leertijd effectief benutten
Leerlingen
Onderwijs moet in eerste plaats aan groep leerlingen worden gegeven
Te individueel = in buitengewoon onderwijs of therapeutische hulpverlening
MAAR: elk kind moet tot betere leerprestaties komen
Differentiatie
Leerlingen leren niet enkel van de leerkracht. Ook van elkaar en de leerkracht leert ook van de
leerlingen.
Inhoud
2 soorten:
1. Sequentieel geordend
a. In stapjes op elkaar volgend, logisch geordend
2. Open karakter
a. Stappen liggen niet duidelijk vast, minder gestuurde lesopbouw
Organisatie
Fasering van een les
- Instap
- Verwerving
- Verwerking
- Slot
Zo indelen om de leertijd efficiënt te benutten
, Leraar
Taak = goed didactisch handelen om tot kwaliteitsvol onderwijs te komen
4 pijlers:
1. Didactische principes
a. Aanschouwelijkheidsprincipe
b. Herhalingsprincipe
c. Activiteitsprincipe
d. Motivatieprincipe
e. Efficiëntieprincipe
f. Differentiatieprincipe
g. Integratieprincipe
h. Geleidelijkheidsprincipe
2. Didactische werkvormen
a. Leergesprek
b. Opdracht
c. Demonstreren
d. Zelfstudie
e. …
3. Instructietechnieken
a. Scaffolding
b. GRIMM
4. Didactische vaardigheden
a. Goede vragen stellen
b. Bordschema
c. Feedback
1.1.2 Leertheorieën en leeromgevingen realiseren
Stromingen uit de leerpsychologie
Behaviorisme
Pavlov en Skinner
Leren = observeerbare gedragsveranderingen die door associatie tot stand komen
Prikkel-respons
Pavlov met de hond
o Leren door associatie tussen 2 prikkels
Skinner met kat
o Leren door toevallig gesteld gedrag te belonen
Denken doet niet terzake
Cognitivisme
Leren = mentaal proces waarbij veranderingen optreden in mentale structuren
Waarneming en werking van het geheugen spelen een rol bij het verwerken van
informatie
