Samenvatting Klasmanagement
Contents
Overkoepelende kaders ......................................................................................................... 3
Klasmanagement en de relatie met goed lesgeven ............................................................... 3
Basiselementen van een doeltreffend klasmanagement ................................................... 3
Het ‘ABC’ als uitgangspunt voor het motiveren van leerlingen .............................................. 4
Motivatie ........................................................................................................................ 4
Motivatie en demotivatie.............................................................................................. 4
De 3 basisbehoeften - ABC .............................................................................................. 4
Autonomie .................................................................................................................. 4
verBondenheid ............................................................................................................ 4
Competentie ............................................................................................................... 4
Zelfdeterminatietheorie .................................................................................................. 5
Rol van de leerkracht bij internalisatie .......................................................................... 5
Aanleren van (gewenst) gedrag ............................................................................................ 5
Gedragstheorie – Wet van effect ...................................................................................... 5
Sociaal-cognitieve leertheorie (Bandura, 1986) ................................................................ 6
Relevantie voor Klasmanagement ................................................................................ 6
Om over na te denken… ............................................................................................... 7
De adolescent .................................................................................................................... 7
Het puberende brein (Crone, 2008) .................................................................................. 8
Implicaties voor de klaspraktijk .................................................................................... 8
Relevante kaders rond klasmanagement ................................................................................ 9
Kenmerken van een klas ..................................................................................................... 9
De 6 kenmerken van de klas volgens Doyle ...................................................................... 9
Proactieve klasmanagementstrategieën.............................................................................. 9
Strategieën volgens Kounin (1970) ................................................................................... 9
Raakvlakken tussen kenmerken en strategieën .............................................................. 10
Preventieve orde maatregelingen ...................................................................................... 10
Passieve preventie ........................................................................................................ 10
Ruimte ...................................................................................................................... 10
Tijd ........................................................................................................................... 10
Voorbeelden ............................................................................................................. 10
Actieve preventie .......................................................................................................... 10
1
, Oogcontact ............................................................................................................... 10
Toezicht .................................................................................................................... 10
Voorbeelden ............................................................................................................. 11
Regels en procedures ....................................................................................................... 11
Waarden en normen ......................................................................................................... 12
Ordehandhaving ........................................................................................................... 12
Omgaan met dreigende of kleine ordeverstoringen ............................................................ 12
Continuüm van ordehandhaving .................................................................................... 13
Verbaal stopgedrag ................................................................................................... 13
Lichaamstaal en assertiviteit ..................................................................................... 13
Straffen of belonen? ......................................................................................................... 13
Het 4 lademodel (D’haes) .............................................................................................. 14
Do’s en Don’ts .............................................................................................................. 14
Ordehandhaving ........................................................................................................... 15
Gepercipieerde oorzaken van wangedrag ................................................................... 15
Omgaan met ernstige en escalerende ordeverstoringen..................................................... 15
Oorzaken en effecten van ordeverstoring ................................................................... 15
Effectieve maatregelen .............................................................................................. 16
De kracht van een positief klas- en schoolklimaat .............................................................. 16
Werken aan een positief klasklimaat.............................................................................. 17
Wanordelijke situaties ............................................................................................... 17
De leerkracht ....................................................................................................................... 17
Gedrag van de leerkracht vanuit een interpersoonlijk perspectief ....................................... 17
Model interpersoonlijk leraarsgedrag (MIL) .................................................................... 17
De autoritatieve leerkracht/ ‘warm demander’ ................................................................... 19
Opvattingen van leerkrachten over klasmanagement ......................................................... 19
Groepsdynamica ................................................................................................................. 20
Paradigmashift: herstel gericht handelen .............................................................................. 21
Basiskader van herstel denken ...................................................................................... 21
Social Discipline Window (Wachtel & McCold, 2003) .................................................. 21
De essentie van de herstelgerichte aanpak ................................................................. 21
Continuüm van herstelgericht handelen ..................................................................... 22
2
Contents
Overkoepelende kaders ......................................................................................................... 3
Klasmanagement en de relatie met goed lesgeven ............................................................... 3
Basiselementen van een doeltreffend klasmanagement ................................................... 3
Het ‘ABC’ als uitgangspunt voor het motiveren van leerlingen .............................................. 4
Motivatie ........................................................................................................................ 4
Motivatie en demotivatie.............................................................................................. 4
De 3 basisbehoeften - ABC .............................................................................................. 4
Autonomie .................................................................................................................. 4
verBondenheid ............................................................................................................ 4
Competentie ............................................................................................................... 4
Zelfdeterminatietheorie .................................................................................................. 5
Rol van de leerkracht bij internalisatie .......................................................................... 5
Aanleren van (gewenst) gedrag ............................................................................................ 5
Gedragstheorie – Wet van effect ...................................................................................... 5
Sociaal-cognitieve leertheorie (Bandura, 1986) ................................................................ 6
Relevantie voor Klasmanagement ................................................................................ 6
Om over na te denken… ............................................................................................... 7
De adolescent .................................................................................................................... 7
Het puberende brein (Crone, 2008) .................................................................................. 8
Implicaties voor de klaspraktijk .................................................................................... 8
Relevante kaders rond klasmanagement ................................................................................ 9
Kenmerken van een klas ..................................................................................................... 9
De 6 kenmerken van de klas volgens Doyle ...................................................................... 9
Proactieve klasmanagementstrategieën.............................................................................. 9
Strategieën volgens Kounin (1970) ................................................................................... 9
Raakvlakken tussen kenmerken en strategieën .............................................................. 10
Preventieve orde maatregelingen ...................................................................................... 10
Passieve preventie ........................................................................................................ 10
Ruimte ...................................................................................................................... 10
Tijd ........................................................................................................................... 10
Voorbeelden ............................................................................................................. 10
Actieve preventie .......................................................................................................... 10
1
, Oogcontact ............................................................................................................... 10
Toezicht .................................................................................................................... 10
Voorbeelden ............................................................................................................. 11
Regels en procedures ....................................................................................................... 11
Waarden en normen ......................................................................................................... 12
Ordehandhaving ........................................................................................................... 12
Omgaan met dreigende of kleine ordeverstoringen ............................................................ 12
Continuüm van ordehandhaving .................................................................................... 13
Verbaal stopgedrag ................................................................................................... 13
Lichaamstaal en assertiviteit ..................................................................................... 13
Straffen of belonen? ......................................................................................................... 13
Het 4 lademodel (D’haes) .............................................................................................. 14
Do’s en Don’ts .............................................................................................................. 14
Ordehandhaving ........................................................................................................... 15
Gepercipieerde oorzaken van wangedrag ................................................................... 15
Omgaan met ernstige en escalerende ordeverstoringen..................................................... 15
Oorzaken en effecten van ordeverstoring ................................................................... 15
Effectieve maatregelen .............................................................................................. 16
De kracht van een positief klas- en schoolklimaat .............................................................. 16
Werken aan een positief klasklimaat.............................................................................. 17
Wanordelijke situaties ............................................................................................... 17
De leerkracht ....................................................................................................................... 17
Gedrag van de leerkracht vanuit een interpersoonlijk perspectief ....................................... 17
Model interpersoonlijk leraarsgedrag (MIL) .................................................................... 17
De autoritatieve leerkracht/ ‘warm demander’ ................................................................... 19
Opvattingen van leerkrachten over klasmanagement ......................................................... 19
Groepsdynamica ................................................................................................................. 20
Paradigmashift: herstel gericht handelen .............................................................................. 21
Basiskader van herstel denken ...................................................................................... 21
Social Discipline Window (Wachtel & McCold, 2003) .................................................. 21
De essentie van de herstelgerichte aanpak ................................................................. 21
Continuüm van herstelgericht handelen ..................................................................... 22
2
