Mensen met een fysieke beperking en
ouderenzorg
Yana Christiaens
,1. FYSIEKE BEPERKING 3
1.1 BEGRIPSOMSCHRIJVING FYSIEKE BEPERKING 3
1.2 UITINGSVORMEN 4
1.2.1 BEWEGINGSSTOORNISSEN 4
1.2.2 STOORNISSEN IN HET RUGGENMERG 5
1.2.3 STOORNISSEN IN HET CENTRAAL ZENUWSTELSEL 6
1.2.4 STOORNISSEN VAN DE SPIEREN 7
1.2.5 STOORNISSEN IN BOTTEN EN LEDEMATEN 7
1.3 GEVOLGEN OP DE ONTWIKKELING 7
1.3.1 ERVARINGSARMOEDE 7
1.3.2 TAAL EN SPRAAKSTOORNISSEN : 8
1.3.3 STOORNISSEN IN DE VERSTANDELIJKE ONTWIKKELING : 8
1.3.4 EMOTIONELE EN SOCIALE PROBLEMEN 9
1.4 VRAAGSTELLING 9
1.5 BEGELEIDINGSPRINCIPES 9
1.6 SPECIFIEKE METHODEN 9
1.6.1 THERAPEUTISCHE BEGELEIDING 9
1.6.2 BINNEN DE SAMENLEVING 10
2. SENSORIËLE BEPERKING 10
2.1 MENSEN MET EEN VISUELE BEPERKING 10
2.1.1 BEGRIPSOMSCHRIJVING 10
2.1.2 GEVOLGEN VAN DE BEPERKING VOOR DE ONTWIKKELING 10
2.1.3 VRAAGSTELLING 12
2.1.4 BEGELEIDINGSTIPS 12
2.2 MENSEN MET EEN AUDITIEVE BEPERKING 13
2.2.1 BEGRIPSOMSCHRIJVING 13
2.2.2 GEVOLGEN VOOR DE ONTWIKKELING 13
2.2.3 VRAAGSTELLING 14
2.2.4 BEGELEIDINGSPRINCIPES 14
2.2.5 SPECIFIEKE METHODIEKEN EN ORGANISATIES 15
3. MENSEN MET NAH 16
3.1 WAT HEBBEN MENSEN MET NAH GEMEEN?µ 16
3.2 VORMEN EN OORZAKEN NAH 16
3.3 GEVOLGEN NAH 16
3.4 HULPVERLENINGSORGANISATIES NAH 21
4. KWETSBARE OUDEREN EN OUDEREN MET DEMENTIE 22
4.1 KWETSBARE (THUISWONENDE) OUDEREN 23
4.1.1 HET VEROUDERINGSPROCES VAN HET LICHAAM 23
1
,4.1.2 VRAAGSTELLING KWETSBARE THUISWONENDE OUDEREN 26
4.1.3 BEGELEIDINGSPRINCIPES EN HULPVERLENING BIJ KWETSBARE (THUISWONENDE) OUDEREN 26
4.2 OUDEREN MET DEMENTIE 26
4.2.1 WAT IS DEMENTIE 26
4.2.2 OORZAKEN VAN DEMENTIE 27
4.2.3 GEVOLGEN VAN EN BEGELEIDINGSTIPS BIJ DEMENTIE 28
2
, Fysieke beperking en ouderenzorg
1. Fysieke beperking
1.1 Begripsomschrijving fysieke beperking
• Zeer heterogene groep : veel verschillende soorten
• Beperking kan aangeboren zijn of verworven , met of zonder hersenletsel
• Uitingsvormingen kunnen zeer verschillend zijn : er kan sprake zijn van spasticiteit , een
halfzijdige verlamming, een onderbreking in het ruggenmerg, zichtbare tot niet zichtbare
beperking, met of zonder hersenletsel.
• Fysieke beperking:
➢ moeilijkheden op lichamelijk vlak (objectief)
➢ beperkte bewegingsmogelijkheden
➢ belemmeren ontwikkeling/leven op diverse vlakken (subjectief)
• Een objectief zelfde lichaamsgebrek kan door de ene persoon anders worden ervaren en
door een ander niet : “ een lichamelijke eigenschap vormt slechts een lichamelijke
beperking wanneer het wordt gevoeld als een duidelijke belemmering voor het bereiken
van persoonlijke doelstellingen”.
We maken een onderscheid naargelang de ernst van het letsel tussen
• Parese : een gedeeltelijke verlamming van het ledemaat
• Plegie : een volledige verlamming van het ledemaat
• Monoparese / Monoplegie: gedeeltelijke of volledige verlamming van één ledemaat.
• Paraparese / Paraplegie: gedeeltelijke of volledige verlamming van beide benen (of in
uitzonderlijke gevallen beide armen, afhankelijk van de context).
• Hemiparese / Hemiplegie: gedeeltelijke of volledige verlamming van één
lichaamshelft (arm én been aan dezelfde zijde).
• Triplegie : twee armen en 1 been
3
ouderenzorg
Yana Christiaens
,1. FYSIEKE BEPERKING 3
1.1 BEGRIPSOMSCHRIJVING FYSIEKE BEPERKING 3
1.2 UITINGSVORMEN 4
1.2.1 BEWEGINGSSTOORNISSEN 4
1.2.2 STOORNISSEN IN HET RUGGENMERG 5
1.2.3 STOORNISSEN IN HET CENTRAAL ZENUWSTELSEL 6
1.2.4 STOORNISSEN VAN DE SPIEREN 7
1.2.5 STOORNISSEN IN BOTTEN EN LEDEMATEN 7
1.3 GEVOLGEN OP DE ONTWIKKELING 7
1.3.1 ERVARINGSARMOEDE 7
1.3.2 TAAL EN SPRAAKSTOORNISSEN : 8
1.3.3 STOORNISSEN IN DE VERSTANDELIJKE ONTWIKKELING : 8
1.3.4 EMOTIONELE EN SOCIALE PROBLEMEN 9
1.4 VRAAGSTELLING 9
1.5 BEGELEIDINGSPRINCIPES 9
1.6 SPECIFIEKE METHODEN 9
1.6.1 THERAPEUTISCHE BEGELEIDING 9
1.6.2 BINNEN DE SAMENLEVING 10
2. SENSORIËLE BEPERKING 10
2.1 MENSEN MET EEN VISUELE BEPERKING 10
2.1.1 BEGRIPSOMSCHRIJVING 10
2.1.2 GEVOLGEN VAN DE BEPERKING VOOR DE ONTWIKKELING 10
2.1.3 VRAAGSTELLING 12
2.1.4 BEGELEIDINGSTIPS 12
2.2 MENSEN MET EEN AUDITIEVE BEPERKING 13
2.2.1 BEGRIPSOMSCHRIJVING 13
2.2.2 GEVOLGEN VOOR DE ONTWIKKELING 13
2.2.3 VRAAGSTELLING 14
2.2.4 BEGELEIDINGSPRINCIPES 14
2.2.5 SPECIFIEKE METHODIEKEN EN ORGANISATIES 15
3. MENSEN MET NAH 16
3.1 WAT HEBBEN MENSEN MET NAH GEMEEN?µ 16
3.2 VORMEN EN OORZAKEN NAH 16
3.3 GEVOLGEN NAH 16
3.4 HULPVERLENINGSORGANISATIES NAH 21
4. KWETSBARE OUDEREN EN OUDEREN MET DEMENTIE 22
4.1 KWETSBARE (THUISWONENDE) OUDEREN 23
4.1.1 HET VEROUDERINGSPROCES VAN HET LICHAAM 23
1
,4.1.2 VRAAGSTELLING KWETSBARE THUISWONENDE OUDEREN 26
4.1.3 BEGELEIDINGSPRINCIPES EN HULPVERLENING BIJ KWETSBARE (THUISWONENDE) OUDEREN 26
4.2 OUDEREN MET DEMENTIE 26
4.2.1 WAT IS DEMENTIE 26
4.2.2 OORZAKEN VAN DEMENTIE 27
4.2.3 GEVOLGEN VAN EN BEGELEIDINGSTIPS BIJ DEMENTIE 28
2
, Fysieke beperking en ouderenzorg
1. Fysieke beperking
1.1 Begripsomschrijving fysieke beperking
• Zeer heterogene groep : veel verschillende soorten
• Beperking kan aangeboren zijn of verworven , met of zonder hersenletsel
• Uitingsvormingen kunnen zeer verschillend zijn : er kan sprake zijn van spasticiteit , een
halfzijdige verlamming, een onderbreking in het ruggenmerg, zichtbare tot niet zichtbare
beperking, met of zonder hersenletsel.
• Fysieke beperking:
➢ moeilijkheden op lichamelijk vlak (objectief)
➢ beperkte bewegingsmogelijkheden
➢ belemmeren ontwikkeling/leven op diverse vlakken (subjectief)
• Een objectief zelfde lichaamsgebrek kan door de ene persoon anders worden ervaren en
door een ander niet : “ een lichamelijke eigenschap vormt slechts een lichamelijke
beperking wanneer het wordt gevoeld als een duidelijke belemmering voor het bereiken
van persoonlijke doelstellingen”.
We maken een onderscheid naargelang de ernst van het letsel tussen
• Parese : een gedeeltelijke verlamming van het ledemaat
• Plegie : een volledige verlamming van het ledemaat
• Monoparese / Monoplegie: gedeeltelijke of volledige verlamming van één ledemaat.
• Paraparese / Paraplegie: gedeeltelijke of volledige verlamming van beide benen (of in
uitzonderlijke gevallen beide armen, afhankelijk van de context).
• Hemiparese / Hemiplegie: gedeeltelijke of volledige verlamming van één
lichaamshelft (arm én been aan dezelfde zijde).
• Triplegie : twee armen en 1 been
3
