Maatschappelijke impact: slaapmedicatie
1. Slaapmedicatie
1.1 Geschiedenis
Voor 1969: gevaarlijke medicijnen waardoor er veel intoxicaties gebeuren
Barbituraten (gevaarlijke medicijnen = opsoleet)
Fenobarbitural nu nog op de markt
1969: benzodiapines (“op de markt als zeer effectief en geen slechte effecten”)
Hadden veel ongewenste stoffen (massaal voorgeschreven)
1986: Ashton britse vrouw die zeggen dat er iets mis met de medicijnen
1980-1990: “zet drugs”(zolpida, stillnoct)
In de VS een topper
Middelen die verwant zijn met de benzodiapines
Andere :
- Melatonine: voedingssupplement
Kan je zonder voorschrift krijgen
Kinderen : voor slapeloosheid gebruik
Wat is het in ons hormonaal stelsel: “jet lag”
- Fythotherapie :
Valeriaan
Niet onschuldig ondanks plantaardig
Sint janskruid: aanpak voor depressie, de pil (orale anticonceptie)
- Digitalis :
Zeer toxisch
- Hoest werende middelen
Codeïne siroop
- Neuroleptica
Quetiapine : in de psychiatrie voor psychoses
Wat met trazadone (trazolan)
= een middel voor depressie met ongewenste effect (slaprigheid) dus daardoor
nu het meest gebruikt tegen slapeloosheid, wel maar een kwartje van 100mg dus
lage concentraties.
Lage conc vanwege veel ongewenste effecten
1.2 Korte historiek – vervolg
2002: pas vanaf dan maar een toespraak dat benzodiapines gevaarlijk zijn in
België. (dus 40j later)
2006: meten in woonzorgcentra neemt langdurig slaapmedicatie waardoor
Kwetsbare mensen (oudere mensen)= gevoelig voor ongewenste effecten
Langdurig: kunnen niet meer zonder
, 2016-2021: pas herkenning door klinisch psycholoog + terugbetalingszorg
2023: we hebben elkaar nodig (dokter en apotheek) om medicatie af te bouwen.
1.3 Voorkomen en impact van slapeloosheid
30 %= slecht slapen
(bevolkingsenquête)
15%= arts raadplegen
(ijsbergfenomeen)
Meestal niet de hoofdreden van het consult (deurknopfenomeen)
Risico als apotheker: zoeken naar een snelle oplossing
Langdurig slechtslapen => invloed op functioneren overdag,
gezondheidsprobleem, somatische aandoeningen, meer ziekteverzuim.
Minderheid consulteert => oorzakelijke oplossing zoeken
Bv bij slaapapneu: slaapaandoening waarbij mensen onvoldoende zuurstof
in de hersenen krijgen waarbij je oppervlakkig slaapt en onvoldoende
verkwikkende slaap en knorren tijdens slapen.
Niet behandelen met slaapmedicatie maar met onderliggende middelen
dus in dit geval een slaapmasker
Psycho educatie= uitleg geven over aandoening (watt is het en hoe kom je ervan
af)
Slaaphygiëne= tips en trucs geven om beter te slapen en dus je moet zeer
ontspannen zijn.
Bed= seks en slapen dus lang wakker liggen geeft ons een signaal dat we niet
meer willen slapen, dus we zoeken een afleiding (gsm, boek lezen,..)
Slaaprestrictie : 8u in bed maar 2u slaap word je aangeleerd om te
wachten om naar bed te gaan. (moeilijk toepasbaar in medische sector)
CBTI: slaapcursus met niet medicamenteuze wijze te laten slapen
1.3 gewenste versus ongewenste effecten van benzodiapine
Gewenst :
- Niet lang innemen (werkt de eerste week nadien=>
- 15’ vroeger gaan slapen
- 30’ langer slapen
Ongewenst :
- Bijwerkingen = meer kans op vallen (dat willen we voorkomen bij oudere
mensen)
- Toleranties
- Afhankelijkheid = je kan niet meer zonder
- Rebound = oorspronkelijk probleem komt heviger terug
- Verminderde slaapkwaliteit (>opp tot nadelen van diepe slaap)
1. Slaapmedicatie
1.1 Geschiedenis
Voor 1969: gevaarlijke medicijnen waardoor er veel intoxicaties gebeuren
Barbituraten (gevaarlijke medicijnen = opsoleet)
Fenobarbitural nu nog op de markt
1969: benzodiapines (“op de markt als zeer effectief en geen slechte effecten”)
Hadden veel ongewenste stoffen (massaal voorgeschreven)
1986: Ashton britse vrouw die zeggen dat er iets mis met de medicijnen
1980-1990: “zet drugs”(zolpida, stillnoct)
In de VS een topper
Middelen die verwant zijn met de benzodiapines
Andere :
- Melatonine: voedingssupplement
Kan je zonder voorschrift krijgen
Kinderen : voor slapeloosheid gebruik
Wat is het in ons hormonaal stelsel: “jet lag”
- Fythotherapie :
Valeriaan
Niet onschuldig ondanks plantaardig
Sint janskruid: aanpak voor depressie, de pil (orale anticonceptie)
- Digitalis :
Zeer toxisch
- Hoest werende middelen
Codeïne siroop
- Neuroleptica
Quetiapine : in de psychiatrie voor psychoses
Wat met trazadone (trazolan)
= een middel voor depressie met ongewenste effect (slaprigheid) dus daardoor
nu het meest gebruikt tegen slapeloosheid, wel maar een kwartje van 100mg dus
lage concentraties.
Lage conc vanwege veel ongewenste effecten
1.2 Korte historiek – vervolg
2002: pas vanaf dan maar een toespraak dat benzodiapines gevaarlijk zijn in
België. (dus 40j later)
2006: meten in woonzorgcentra neemt langdurig slaapmedicatie waardoor
Kwetsbare mensen (oudere mensen)= gevoelig voor ongewenste effecten
Langdurig: kunnen niet meer zonder
, 2016-2021: pas herkenning door klinisch psycholoog + terugbetalingszorg
2023: we hebben elkaar nodig (dokter en apotheek) om medicatie af te bouwen.
1.3 Voorkomen en impact van slapeloosheid
30 %= slecht slapen
(bevolkingsenquête)
15%= arts raadplegen
(ijsbergfenomeen)
Meestal niet de hoofdreden van het consult (deurknopfenomeen)
Risico als apotheker: zoeken naar een snelle oplossing
Langdurig slechtslapen => invloed op functioneren overdag,
gezondheidsprobleem, somatische aandoeningen, meer ziekteverzuim.
Minderheid consulteert => oorzakelijke oplossing zoeken
Bv bij slaapapneu: slaapaandoening waarbij mensen onvoldoende zuurstof
in de hersenen krijgen waarbij je oppervlakkig slaapt en onvoldoende
verkwikkende slaap en knorren tijdens slapen.
Niet behandelen met slaapmedicatie maar met onderliggende middelen
dus in dit geval een slaapmasker
Psycho educatie= uitleg geven over aandoening (watt is het en hoe kom je ervan
af)
Slaaphygiëne= tips en trucs geven om beter te slapen en dus je moet zeer
ontspannen zijn.
Bed= seks en slapen dus lang wakker liggen geeft ons een signaal dat we niet
meer willen slapen, dus we zoeken een afleiding (gsm, boek lezen,..)
Slaaprestrictie : 8u in bed maar 2u slaap word je aangeleerd om te
wachten om naar bed te gaan. (moeilijk toepasbaar in medische sector)
CBTI: slaapcursus met niet medicamenteuze wijze te laten slapen
1.3 gewenste versus ongewenste effecten van benzodiapine
Gewenst :
- Niet lang innemen (werkt de eerste week nadien=>
- 15’ vroeger gaan slapen
- 30’ langer slapen
Ongewenst :
- Bijwerkingen = meer kans op vallen (dat willen we voorkomen bij oudere
mensen)
- Toleranties
- Afhankelijkheid = je kan niet meer zonder
- Rebound = oorspronkelijk probleem komt heviger terug
- Verminderde slaapkwaliteit (>opp tot nadelen van diepe slaap)
