Aansprakelijkheidsrecht
samenvatting
LES 1: INLEIDING
1.1 ALGEMEEN
Aansprakelijkheid = verplichting tot herstel van schade die ingevolge een tekortkoming
of een fout van een ander werd berokkend.
Tekortkoming → contractuele sfeer = niet nakomen van een contractuele
verplichting
Fout → buitencontractuele sfeer = schenden van een algemene
zorgvuldigheidsnorm
Men kan AH zijn voor zijn eigen gedrag maar ook voor de daden van anderen (ouders
voor hun kinderen)→ schade herstellen in nature of betaling van een
schadevergoeding
Aansprakelijkheid ≠ verantwoordelijkheid
Aansprakelijkheid = vergoedingsplicht
o Ouders zijn kwalitatief AH voor de gedragingen van hun minderjarige kinderen
Verantwoordelijkheid = plicht om voor iets of iemand te zorgen
o Vb: een kind is verantwoordelijk om te zorgen voor een huisdier → kind is niet AH
wnr dat hij door gebrek aan zorg ziek is
1.2 SOORTEN AANSPRAKELIJKHEID (3)
Burgerlijke AH = verplichting tot herstel van schade wegens een contractuele
wanprestatie, een onrechtmatige daad of een quasi contractuele wanprestatie
Privaatrecht
Doel: herstellen
Soorten (3):
Contractuele AH = schade door het niet nakomen van een contractuele
verplichting
Buitencontractuele AH / onrechtmatige daad = er is geen contract maar er
ontstaat schade door je eigen fout (schending van de algemene
zorgvuldigheidsnorm)
Pagina 1 van 21
, Quasi-contractuele AH = er is geen contract maar de wet vindt toch dat iemand
moet handelen alsof er wel een contractuele verplichting is in een geval van
schade
Strafrechtelijke AH = wnr een persoon opzettelijk of onopzettelijk een norm overtreedt
die door de wetgever als strafbaar wordt gezien
Publiek recht
Schending van openbare orde → tegen OM/PK
Doel: straffen
Soorten straffen (4):
gevangenisstraf
werkstraf (kan niet ingelegd worden als de beklaagde niet akkoord want je kan
mensen niet verplicht dwangarbeid doen)
boete
autonomoprobatiestraf
Soorten misdrijven (3):
Overtredingen (dronkenschap) → politierechtbank
Wanbedrijf (slagen..) → correctionele rechtbank
Misdaden (moord) → hof van assisen
Om strafrechtelijk AH te zijn moet er
een misdrijf zijn
een strafwet erover zijn
→ Nullum crimen, sine lege/ Nulla poena sine lege = Geen misdaad zonder
wet/Geen straf zonder wet
Vb: Voorbeeld → “basketbalcoach die meisjes in douches filmt graat vrij uit: slachtoffers moeten
proceskosten betalen” = hij is vrijgesproken omdat in het strafwet er geen bepaling stond over wat
hij deed, want er was geen aanranding, pornografische poses. Er was zogezegd NIETS ergs op de
foto’s waar hij daarmee een straf zou krijgen → hier komt de Latijnse benaming voor (stel dat de
basketbalcoach overlijdt tijdens het proces stopt het proces, maar tijdens een burgerlijke proces
gaat het wel door)
Persoonlijk karakter
je kan niet strafrechtelijk AH zijn voor de misdaden van iemand anders zoals
u kinderen maar wel burgerlijk
Voorbeeld → je minderjarig kind slaat iemand dood → kunnen de ouders niet strafrechtelijk
AH zijn MAAR stel u voor je minderjarig kind steelt iets in de Kruidvat dan kan je als ouder wel
burgerlijk AH zijn.
Pagina 2 van 21
, Deontologische AH = aansprakelijkheid die u draagt voor het naleven van de specifieke
regels en plichten van een bepaald beroep
schrapping = je mag je het beroep definitief niet meer uitoefenen
schorsing = “” tijdelijk niet meer uitoefenen
blaam = zaken doen die niet oké zijn en die staan gedocumenteerd
op je naam)
1.3 STRAFRECHTELIJK EN BURGERLIJK AH
= deze 2 kunnen samen voorkomen
Schadevergoeding (SV) kan op 2 manieren gevraagd worden:
Voor de burgerlijke rechtbank (aparte procedure)
Voor de strafrechtbank via burgerlijke partijstelling (BP-stelling) → slachtoffer gaat
een SV vragen aan de strafzaak (in plaats van het bij een burgerlijke rechtbank te
vragen doet hij/zij dit gwn in dezelfde zaak)
Zo kan één proces tegelijk zorgen voor een straf (bestraffing) én vergoeding
(schadeherstel).
Vb: een man verkracht een vrouw en hij brak in haar huis → de man is strafrechtelijk AH voor het inbreken
en verkrachten. En ook burgerlijk (buitencontractueel) AH voor de schade aan de vrouw.
1.4 CASUSEN
Case 1: Schade door waterlek in een handelspand (met voorzienbaarheid)
Feiten:
o Verhuurder A verhuurt een handelspand aan huurder B. Klant C komt iets kopen bij B.
o Het pand heeft gebreken (schimmel en waterlek). B meldt dit aan A, maar A herstelt niet.
o Tijdens een bezoek krijgt C water over zich heen en lijdt schade (medische kosten,
arbeidsongeschiktheid, hoofdpijn …).
1. A (verhuurder) ↔ B (huurder)
o Contract: huurcontract.
o Verplichting van A: het pand in goede staat onderhouden.
o Schending: A herstelt de gebreken niet.
o Aansprakelijkheid: contractueel.
👉 Voorzienbaarheid: in contractuele aansprakelijkheid moet de schade voorzienbaar zijn bij het
sluiten van het contract (art. 1150 Oud BW / nu boek 5).
o Het is voorzienbaar dat lekkage kan leiden tot schade bij klanten.
o Dus A is contractueel aansprakelijk t.a.v. B.
Pagina 3 van 21
samenvatting
LES 1: INLEIDING
1.1 ALGEMEEN
Aansprakelijkheid = verplichting tot herstel van schade die ingevolge een tekortkoming
of een fout van een ander werd berokkend.
Tekortkoming → contractuele sfeer = niet nakomen van een contractuele
verplichting
Fout → buitencontractuele sfeer = schenden van een algemene
zorgvuldigheidsnorm
Men kan AH zijn voor zijn eigen gedrag maar ook voor de daden van anderen (ouders
voor hun kinderen)→ schade herstellen in nature of betaling van een
schadevergoeding
Aansprakelijkheid ≠ verantwoordelijkheid
Aansprakelijkheid = vergoedingsplicht
o Ouders zijn kwalitatief AH voor de gedragingen van hun minderjarige kinderen
Verantwoordelijkheid = plicht om voor iets of iemand te zorgen
o Vb: een kind is verantwoordelijk om te zorgen voor een huisdier → kind is niet AH
wnr dat hij door gebrek aan zorg ziek is
1.2 SOORTEN AANSPRAKELIJKHEID (3)
Burgerlijke AH = verplichting tot herstel van schade wegens een contractuele
wanprestatie, een onrechtmatige daad of een quasi contractuele wanprestatie
Privaatrecht
Doel: herstellen
Soorten (3):
Contractuele AH = schade door het niet nakomen van een contractuele
verplichting
Buitencontractuele AH / onrechtmatige daad = er is geen contract maar er
ontstaat schade door je eigen fout (schending van de algemene
zorgvuldigheidsnorm)
Pagina 1 van 21
, Quasi-contractuele AH = er is geen contract maar de wet vindt toch dat iemand
moet handelen alsof er wel een contractuele verplichting is in een geval van
schade
Strafrechtelijke AH = wnr een persoon opzettelijk of onopzettelijk een norm overtreedt
die door de wetgever als strafbaar wordt gezien
Publiek recht
Schending van openbare orde → tegen OM/PK
Doel: straffen
Soorten straffen (4):
gevangenisstraf
werkstraf (kan niet ingelegd worden als de beklaagde niet akkoord want je kan
mensen niet verplicht dwangarbeid doen)
boete
autonomoprobatiestraf
Soorten misdrijven (3):
Overtredingen (dronkenschap) → politierechtbank
Wanbedrijf (slagen..) → correctionele rechtbank
Misdaden (moord) → hof van assisen
Om strafrechtelijk AH te zijn moet er
een misdrijf zijn
een strafwet erover zijn
→ Nullum crimen, sine lege/ Nulla poena sine lege = Geen misdaad zonder
wet/Geen straf zonder wet
Vb: Voorbeeld → “basketbalcoach die meisjes in douches filmt graat vrij uit: slachtoffers moeten
proceskosten betalen” = hij is vrijgesproken omdat in het strafwet er geen bepaling stond over wat
hij deed, want er was geen aanranding, pornografische poses. Er was zogezegd NIETS ergs op de
foto’s waar hij daarmee een straf zou krijgen → hier komt de Latijnse benaming voor (stel dat de
basketbalcoach overlijdt tijdens het proces stopt het proces, maar tijdens een burgerlijke proces
gaat het wel door)
Persoonlijk karakter
je kan niet strafrechtelijk AH zijn voor de misdaden van iemand anders zoals
u kinderen maar wel burgerlijk
Voorbeeld → je minderjarig kind slaat iemand dood → kunnen de ouders niet strafrechtelijk
AH zijn MAAR stel u voor je minderjarig kind steelt iets in de Kruidvat dan kan je als ouder wel
burgerlijk AH zijn.
Pagina 2 van 21
, Deontologische AH = aansprakelijkheid die u draagt voor het naleven van de specifieke
regels en plichten van een bepaald beroep
schrapping = je mag je het beroep definitief niet meer uitoefenen
schorsing = “” tijdelijk niet meer uitoefenen
blaam = zaken doen die niet oké zijn en die staan gedocumenteerd
op je naam)
1.3 STRAFRECHTELIJK EN BURGERLIJK AH
= deze 2 kunnen samen voorkomen
Schadevergoeding (SV) kan op 2 manieren gevraagd worden:
Voor de burgerlijke rechtbank (aparte procedure)
Voor de strafrechtbank via burgerlijke partijstelling (BP-stelling) → slachtoffer gaat
een SV vragen aan de strafzaak (in plaats van het bij een burgerlijke rechtbank te
vragen doet hij/zij dit gwn in dezelfde zaak)
Zo kan één proces tegelijk zorgen voor een straf (bestraffing) én vergoeding
(schadeherstel).
Vb: een man verkracht een vrouw en hij brak in haar huis → de man is strafrechtelijk AH voor het inbreken
en verkrachten. En ook burgerlijk (buitencontractueel) AH voor de schade aan de vrouw.
1.4 CASUSEN
Case 1: Schade door waterlek in een handelspand (met voorzienbaarheid)
Feiten:
o Verhuurder A verhuurt een handelspand aan huurder B. Klant C komt iets kopen bij B.
o Het pand heeft gebreken (schimmel en waterlek). B meldt dit aan A, maar A herstelt niet.
o Tijdens een bezoek krijgt C water over zich heen en lijdt schade (medische kosten,
arbeidsongeschiktheid, hoofdpijn …).
1. A (verhuurder) ↔ B (huurder)
o Contract: huurcontract.
o Verplichting van A: het pand in goede staat onderhouden.
o Schending: A herstelt de gebreken niet.
o Aansprakelijkheid: contractueel.
👉 Voorzienbaarheid: in contractuele aansprakelijkheid moet de schade voorzienbaar zijn bij het
sluiten van het contract (art. 1150 Oud BW / nu boek 5).
o Het is voorzienbaar dat lekkage kan leiden tot schade bij klanten.
o Dus A is contractueel aansprakelijk t.a.v. B.
Pagina 3 van 21