College aantekeningen: Gedragstherapie

Gedragstherapie
Lange voorgeschiedenis gedragstherapie

- Komt uit behaviorisme
- Niet ontstaan als therapie
o Eerder als wetenschappelijke invalshoek om onderzoek te
doen naar cliënten met gedragsproblemen
o Toen heerste psychoanalyse
 Psychotische gedrag  Komt voort uit het onbewuste
- Lastig
o Niet onderzoekbaar

Tegenbeweging

- Enkel observeerbaar gedrag
- Niet bezig met gevoelens of onbewuste

Enkel gedrag zichtbaar

- Initieel aantal onderzoekers zoals Skinner en Watson
- Afstand van introspectie en onbewuste
- Gedrag werd centrale aangrijpingspunt binnen therapie
o Alleen bezig met wat te observeren

Wijzigen van emotionele responsen ging door exposure of Operante
procedures

- Belonen en bestraffen

Men vond wetmatigheden

- Wetenschappelijk zichtbaar dat patronen zouden plaatsvinden
- Tegen jaren 1970
o Praktijkpsychologen
o ‘Alleen gedrag is oppervlakkig’
- Interne ervaringen mee in rekening
o Gedachten, gevoelens en attitude
o Beck als voorvader van CBT
- Integratie van cognitieve therapie en gedragstherapie
o CBT als afkorting

Cognitieve Gedrags Therapie

- Zelfde als gedragstherapie

Jaren eind 90 begin 2000

- Derde golf
- Wat ermee doen in therapie
1

, - Het gaat niet meer over veranderen van gedachten
o Wel hoe je om kan met gedachten die vaak terugkomen

Bv. Angst voor spinnen

- 2de generatie
o Spinnen zijn niet gevaarlijk overtuigen
- 3 generatie
de

o Opmerken dat je dat denkt en tolereren
o Angst zal ook zakken
- Acceptance en commitment therapie
- Dialectisch voor persoonlijkheidsstoornissen

4de generatie

- Door vooruitgang in technologie
- Toespitsen op informatieverwerkingsprocessen
o Vaak biasen in informatieverwerking
o Zuigt aandacht aan
- Door computertaken kan je bias hertrainen
o Ook met interpretatie of geheugenbiasen
o Daar gebeurt momenteel nog veel onderzoek over
- Trainingen worden steeds makkelijker geïmplementeerd

Wat is gedragstherapie

- Gedrag wijzigen om mentale staat aanpassen
- Denkfouten herkennen

Definitie op PowerPoint

- Het is een therapievorm
o Geen leerpsychologie
- Empirische ondersteuning
- Gestoeld op wetenschap

Omvattende definitie

Confrontatie met cliënt

- Bv. Ik heb angsten

Handvat

- Alle gedrag is aangeleerd
- Bv. Strikken van schoenen
- Geld ook voor sociaal gedrag
o Bv. Groepsgedrag
o Heb je ooit geleerd

2

, - Opstellen in groep ook geleerd
o Bv. Cliënt
 “Fars en arrogant”
 Geleerd om niet op te vallen
 Over gegeneraliseerd gedrag
- Vluchtgedrag
- Studiemethode

Depresogene reacties

- Aangeleerd
- Als je vindt hoe ze zijn aangeleerd
- Potentie om iets anders te leren
o Daarom niet afleren
o Niet makkelijk om iets af te leren
o Wel iets nieuw mogelijk
o Kan helpen voor meer kwaliteit
- Vooral nieuw adaptief gedrag aanleren
o Bv. Piekeren
o Ergens geleerd dat het werkt
 Ergens bekrachtigd
o Achterhalen wat bekrachtiging precies is
 Daarom niet intentioneel
- Veel piekeraars blijven overtuigd dat problemen zich niet voordoen
als je ze anticipeert
o Veel mensen herkennen proces wel

In therapie mensen begeleiden

- Niet alleen in weten, maar ook in doen
o Door iets anders te doen weten we ook iets anders
o Niet enkel omgekeerd

We zijn geen reflexmatige wezens

- Niet bij bel speeksel
- Meestal zit er een illusie tussen
o Stel je schiet snachts wakker van lawaai
o Je denkt inbreker  Bang  Goed horen
o Duurt even voor je terug kan slapen
- Wat je doet hangt af van interpretatie situatie
o Als je angstig wegloopt leer je nooit dat spinnen niks
voorstellen

Het belangrijkste zijn cognities


3

, - Niet zozeer gedrag

Gedrag bekeken als zinvolle reactie op betekenisvolle situatie

- Gedrag dat we zien is zinvol
- Betekenis voor cliënt is anders dan dat die voor ons zou zijn

Bv. Jonge mama

- Veel handen wassen
- Smetvrees sinds geboorte

Waarom doet ze het?

- Veel kritiek
- Maar voor haar is het zinvol
o Wat wil ze daarmee bereiken
-  Angst om kind te beschadigen door mogelijke bacteriën
- Latere sessie ontwikkelingsgeschiedenis
o Het was de tweede zwangerschap
o Verloren op zeven maand zwanger
o Dokter had gezegd dat ze het wel had kunnen weten
 “Al langer moeten komen”
o Dacht dat het haar fout was
- Al eens meegemaakt
o Nu extreem om het niet nog eens mee te maken

Vrouw die S is

- Heeft soms hallucinaties
- Ziet mensen die lelijke dingen roepen

Zoeken wat betekenis is

- Zinvol in hun wereld

Kenmerken gedragstherapie

- Die vaak terugkomen
- Gedrag centraal
- Directief
- Kortdurend en protocollair
- Interventies zijn evidence based

Gedrags als centraal aangrijpingspunt

- Gedrag kan je zowel overt als covert doen
- We gaan ervanuit dat gedrag komt uit problematische denkpatronen
o Belang cognitie en betekenisverlening
- Probleem ook door problematische coping

4