Samenvatting toegepaste farmacologie: deel_psychofarmaca (farmaca ivm CZS)
Hoofdstuk 1: psychofarmaca
1.1. Anxiolytica/ sedativa/ hypnotica
In hoofdzaak gebruikt om pathologische angst en slapeloosheid te behandelen
Meest voorgeschreven GM
Sedatief: veroorzaakt toestand van verminderde activiteit, vermindert opwinding en
kalmeert
Hypnotisch: veroorzaakt slaperigheid, vergemakkelijkt inslapen en doorslapen, maar
wekbaarheid blijft
1) benzodiazepines
Zeer hoog verbruik >10% dagelijks gebruik België
Vooral bij bejaarden cave: verhoogd risico vallen, verwardheid, sufheid
Bedoelt voor korte periode echter langdurig gebruik
Cave: gewenning en afhankelijkheid
Werking quasi volledig thv CZS:
Psychotroop Motorisch
Anxiolyse: verminderen angst Spierrelaxatie
Tem-effect: verminderen agressie Anticonvulsief bij bepaalde
Sedatie: verminderen alertheid epilepsie
Hypnogeen: slaapinducerend
Anterograde amnesie (minder
herinneren wat erna gebeurt)
rehipnol (date & rape drug)
Therapeutische indicaties:
o Slapeloosheid
Voor niet-medicamenteus beleid
Alleen benzo’s indien slapeloosheid invloed op levenskwaliteit, performantie
Eerste keuze eerder melatonine
Beperken in tijd + dosis
o Angststoornissen
o Pre-operatieve sedatie
o Epilepsie
Status epilepticus: IV of rectal
Chronische behandeling: clonazepam, clobazam
Cave: rebound convulsies bij stoppen
1
, Samenvatting toegepaste farmacologie: deel_psychofarmaca (farmaca ivm CZS)
o Spierspasmen, spastische toestanden
o Delirium tremens
= confusie, agitatie, agressie, soms convulsies tgv plots stoppen
alcoholinname na chronisch gebruik
Soms ook hulp bij stoppen abusus: begeleid en voor gemotiveerde ptn
o Depressie
Ongewenste effecten:
Psychotroop Sedatie
o Hangover/ kater-effect: volgende dag, vooral indien langere t1/2
o Ideale benzo: ’s nachts goed slapen en ’s morgens terug goed wakker niet
evident om hiervoor ideale GM te vinden
o Cave: concomitante GM, alcohol, verhoogd valrisico
o Cave : autorijden, bediening machines, daling cognitieve functies
Paradoxiale effecten (extreme agitatie)
o Tgv desinhibitie: impulsiviteit, rusteloosheid, prikkelbaarheid, aggresiviteit
o Uitlokken ev. convulsies
o Herkenning!: ICU-ptn
o Differentiële diagnose met delier
niet elke agitatie zal verbeteren door benzo’s op te drijven
Cofusie/ verwardheid (cave: ouderne)
Geheugenstoornissen
Psychische stoornsisen
Seksuele stoornissen
Anterograde amnesie:
o Vooral na hogere dosis en IV
o Amnesie voor hetgeen zich na toediening voordoet
o Duurt 30min – 1u
o Cave: soms bij lagere dosis en ongewenst (niet kunnen opslaan in lange
termijn geheugen)
Motorisch Tgv spierrelaxatie: gedaalde coördinatie gedaalde mogelijkheid tot uitvoeren
bewegingen en gedaalde reactietijd
Cave: besturen, machines, bouwvakkers
Zeker indien combinatie met alcohol!
Ouderen vallen, fracturen
Tolerantie Bij chronisch gebruik
Zowel voor sedatief, hypnogeen als spierrelaxerend effect
Hypnotische werking daalt na 2-tal weken
Sommige ptn gaan dosis progressief opdrijven
Slechts gedeeltelijke tolerantie voor negatieve impact op cognitie en geheugen
Afhankelijkheid/ afhankelijkheid
verslaving/ Dervingsverschijnselen
2
Hoofdstuk 1: psychofarmaca
1.1. Anxiolytica/ sedativa/ hypnotica
In hoofdzaak gebruikt om pathologische angst en slapeloosheid te behandelen
Meest voorgeschreven GM
Sedatief: veroorzaakt toestand van verminderde activiteit, vermindert opwinding en
kalmeert
Hypnotisch: veroorzaakt slaperigheid, vergemakkelijkt inslapen en doorslapen, maar
wekbaarheid blijft
1) benzodiazepines
Zeer hoog verbruik >10% dagelijks gebruik België
Vooral bij bejaarden cave: verhoogd risico vallen, verwardheid, sufheid
Bedoelt voor korte periode echter langdurig gebruik
Cave: gewenning en afhankelijkheid
Werking quasi volledig thv CZS:
Psychotroop Motorisch
Anxiolyse: verminderen angst Spierrelaxatie
Tem-effect: verminderen agressie Anticonvulsief bij bepaalde
Sedatie: verminderen alertheid epilepsie
Hypnogeen: slaapinducerend
Anterograde amnesie (minder
herinneren wat erna gebeurt)
rehipnol (date & rape drug)
Therapeutische indicaties:
o Slapeloosheid
Voor niet-medicamenteus beleid
Alleen benzo’s indien slapeloosheid invloed op levenskwaliteit, performantie
Eerste keuze eerder melatonine
Beperken in tijd + dosis
o Angststoornissen
o Pre-operatieve sedatie
o Epilepsie
Status epilepticus: IV of rectal
Chronische behandeling: clonazepam, clobazam
Cave: rebound convulsies bij stoppen
1
, Samenvatting toegepaste farmacologie: deel_psychofarmaca (farmaca ivm CZS)
o Spierspasmen, spastische toestanden
o Delirium tremens
= confusie, agitatie, agressie, soms convulsies tgv plots stoppen
alcoholinname na chronisch gebruik
Soms ook hulp bij stoppen abusus: begeleid en voor gemotiveerde ptn
o Depressie
Ongewenste effecten:
Psychotroop Sedatie
o Hangover/ kater-effect: volgende dag, vooral indien langere t1/2
o Ideale benzo: ’s nachts goed slapen en ’s morgens terug goed wakker niet
evident om hiervoor ideale GM te vinden
o Cave: concomitante GM, alcohol, verhoogd valrisico
o Cave : autorijden, bediening machines, daling cognitieve functies
Paradoxiale effecten (extreme agitatie)
o Tgv desinhibitie: impulsiviteit, rusteloosheid, prikkelbaarheid, aggresiviteit
o Uitlokken ev. convulsies
o Herkenning!: ICU-ptn
o Differentiële diagnose met delier
niet elke agitatie zal verbeteren door benzo’s op te drijven
Cofusie/ verwardheid (cave: ouderne)
Geheugenstoornissen
Psychische stoornsisen
Seksuele stoornissen
Anterograde amnesie:
o Vooral na hogere dosis en IV
o Amnesie voor hetgeen zich na toediening voordoet
o Duurt 30min – 1u
o Cave: soms bij lagere dosis en ongewenst (niet kunnen opslaan in lange
termijn geheugen)
Motorisch Tgv spierrelaxatie: gedaalde coördinatie gedaalde mogelijkheid tot uitvoeren
bewegingen en gedaalde reactietijd
Cave: besturen, machines, bouwvakkers
Zeker indien combinatie met alcohol!
Ouderen vallen, fracturen
Tolerantie Bij chronisch gebruik
Zowel voor sedatief, hypnogeen als spierrelaxerend effect
Hypnotische werking daalt na 2-tal weken
Sommige ptn gaan dosis progressief opdrijven
Slechts gedeeltelijke tolerantie voor negatieve impact op cognitie en geheugen
Afhankelijkheid/ afhankelijkheid
verslaving/ Dervingsverschijnselen
2
