Samenvatting handboek eerste hulp
voor leerkrachten
Hoofdstuk 1: Principes van eerste hulp
Bij het verlenen van eerste hulp gelden altijd dezelfde basisregels,
ongeacht het soort letsel, veiligheid staat altijd op de eerste plaats.
De volgorde is:
1. Eerst je eigen veiligheid
2. Daarna de veiligheid van het slachtoffer
3. Vervolgend die van de omstaanders
4. Pas daarna: eerste hulp verlenen
Eerste hulp steunt op:
Basisprincipes -> altijd toepassen
Specifieke technieken -> afhankelijk van het letsel
Principe 1: Blijf rustig in een noodsituatie
Wat is een noodsituatie?
Een noodsituatie ontstaat plots en is vaak stressvol, zowel voor:
Het slachtoffer (zeker bij kinderen)
De helper
Waarom is rust zo belangrijk?
Rust uitstralen:
Stelt het kind gerust
Voorkomt paniek
Helpt je helder denken en concreet handelen
Concreet gedrag
Adem rustig in en uit
Spreek klam en duidelijk
Straal vertrouwen uit
Doe alleen wat je geleerd hebt
Weet je niet wat te doen of twijfel je bel 112 (de noodcentrale
begeleidt je stap voor stap).
Principe 2: Vermijd besmetting:
Bij eerste hulp bestaat altijd risico op contact met:
Bloed
Wondvocht
, Andere lichaamsstoffen
Bescherm je zelf en het slachtoffer:
Was of ontsmet je handen
Draag wegwerphandschoenen
Dek wondjes aan je eigen handen af
Vermijd rechtstreeks contact met bloed
Werk zo proper en steriel mogelijk
Extra hulpmiddelen:
Beademingsdoekjes
Zakmasker (bij beademing)
Principe 3: Handel als een eerstehulpverlener
Wat betekent dit?
Je neemt bewust de rol van helper op.
Dat houdt in:
Naar het slachtoffer gaan
De situatie beoordelen
Handelen binnen je mogelijkheden
Belangrijk om te weten:
Je hoeft geen professional te zijn
Ook beperkte hulp kan levensreddend zijn
Snel handelen is vaak cruciaal
Wettelijk
In België is iedereen verplicht hulp te bieden binnen zijn/haar
mogelijkheden, zonder zichzelf in gevaar te brengen.
Bescherm je zelf
Handschoenen dragen
Handen wassen en of ontsmetten na afloop
Positief effect
Helpen geeft vaak:
Voldoening
Een gevoel van zinvolheid
Een positieve ervaring
Principe 4: Zorg voor het comfort van het slachtoffer.
, Eerste hulp gaat niet alleen over het letsel, maar ook over het
algemeen welzijn van het slachtoffer.
Algemene regels
Verplaats het slachtoffer niet, tenzij er gevaar is
Bescherm tegen kou, hitte of zon
Laat het slachtoffer een comfortabele houding kiezen
Laat het slachtoffer niet eten of drinken
Niet laten roken
Respecteer de privacy
Principe 5: Verleen psychosociale eerste hulp
Ongevallen zijn vaak emotioneel ingrijpend, zeker voor kinderen.
Belangrijke aandachtspunten:
Blijf zelf rustig
Wees vriendelijk en respectvol
Toon begrip en empathie
Luister actief
Concreet bij kinderen:
Stel je zelf voor
Spreek het kind aan bij naam
Leg rustig uit wat je doet
Gebruik eenvoudige woorden
Vraag toestemming voor aanraken
Omstaanders
Schakel omstaanders indien nodig
Geef duidelijke opdrachten
Vermijd discussie
Neem beschuldigingen niet persoonlijk
Principe 6: Houd rekening met reacties nadien.
Na het verlenen van eerste hulp kan je als helper:
Twijfels krijgen
Emotioneel reageren
Onzeker zijn over je handelen
, Dit is volkomen normaal
Wat kan helpen:
Praat erover met je collega’s
Bespreek het met vrienden en familie
Raadpleeg indien nodig
o Huisarts
o Vertrouwenspersoon
o Gespecialiseerde hulp
Praat discreet: enkel met rechtstreeks betrokkenen.
Bewaak je eigen grenzen.
Hulpbronnen voor psychosociale ondersteuning:
Tele-onthaal 106 (24/7 – gratis – anoniem)
Caw/slachtofferzorg
Rode kruis
Boel “luister! Eerste hulp bij psychische problemen
App houvast
Hoofdstuk 2: Vier stappen in eerste hulp
Elke noodsituatie is anders maar, bij eerste hulp volg je altijd dezelfde
vaste structuur.
Deze structuur helpt je:
Rustig blijven
Niets vergeten
Concreet handelen.
Overzicht van de 4 stappen:
1. Zorgen voor veiligheid
2. Beoordeel de toestand van het slachtoffer
3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp
4. Verleen verdere eerste hulp
voor leerkrachten
Hoofdstuk 1: Principes van eerste hulp
Bij het verlenen van eerste hulp gelden altijd dezelfde basisregels,
ongeacht het soort letsel, veiligheid staat altijd op de eerste plaats.
De volgorde is:
1. Eerst je eigen veiligheid
2. Daarna de veiligheid van het slachtoffer
3. Vervolgend die van de omstaanders
4. Pas daarna: eerste hulp verlenen
Eerste hulp steunt op:
Basisprincipes -> altijd toepassen
Specifieke technieken -> afhankelijk van het letsel
Principe 1: Blijf rustig in een noodsituatie
Wat is een noodsituatie?
Een noodsituatie ontstaat plots en is vaak stressvol, zowel voor:
Het slachtoffer (zeker bij kinderen)
De helper
Waarom is rust zo belangrijk?
Rust uitstralen:
Stelt het kind gerust
Voorkomt paniek
Helpt je helder denken en concreet handelen
Concreet gedrag
Adem rustig in en uit
Spreek klam en duidelijk
Straal vertrouwen uit
Doe alleen wat je geleerd hebt
Weet je niet wat te doen of twijfel je bel 112 (de noodcentrale
begeleidt je stap voor stap).
Principe 2: Vermijd besmetting:
Bij eerste hulp bestaat altijd risico op contact met:
Bloed
Wondvocht
, Andere lichaamsstoffen
Bescherm je zelf en het slachtoffer:
Was of ontsmet je handen
Draag wegwerphandschoenen
Dek wondjes aan je eigen handen af
Vermijd rechtstreeks contact met bloed
Werk zo proper en steriel mogelijk
Extra hulpmiddelen:
Beademingsdoekjes
Zakmasker (bij beademing)
Principe 3: Handel als een eerstehulpverlener
Wat betekent dit?
Je neemt bewust de rol van helper op.
Dat houdt in:
Naar het slachtoffer gaan
De situatie beoordelen
Handelen binnen je mogelijkheden
Belangrijk om te weten:
Je hoeft geen professional te zijn
Ook beperkte hulp kan levensreddend zijn
Snel handelen is vaak cruciaal
Wettelijk
In België is iedereen verplicht hulp te bieden binnen zijn/haar
mogelijkheden, zonder zichzelf in gevaar te brengen.
Bescherm je zelf
Handschoenen dragen
Handen wassen en of ontsmetten na afloop
Positief effect
Helpen geeft vaak:
Voldoening
Een gevoel van zinvolheid
Een positieve ervaring
Principe 4: Zorg voor het comfort van het slachtoffer.
, Eerste hulp gaat niet alleen over het letsel, maar ook over het
algemeen welzijn van het slachtoffer.
Algemene regels
Verplaats het slachtoffer niet, tenzij er gevaar is
Bescherm tegen kou, hitte of zon
Laat het slachtoffer een comfortabele houding kiezen
Laat het slachtoffer niet eten of drinken
Niet laten roken
Respecteer de privacy
Principe 5: Verleen psychosociale eerste hulp
Ongevallen zijn vaak emotioneel ingrijpend, zeker voor kinderen.
Belangrijke aandachtspunten:
Blijf zelf rustig
Wees vriendelijk en respectvol
Toon begrip en empathie
Luister actief
Concreet bij kinderen:
Stel je zelf voor
Spreek het kind aan bij naam
Leg rustig uit wat je doet
Gebruik eenvoudige woorden
Vraag toestemming voor aanraken
Omstaanders
Schakel omstaanders indien nodig
Geef duidelijke opdrachten
Vermijd discussie
Neem beschuldigingen niet persoonlijk
Principe 6: Houd rekening met reacties nadien.
Na het verlenen van eerste hulp kan je als helper:
Twijfels krijgen
Emotioneel reageren
Onzeker zijn over je handelen
, Dit is volkomen normaal
Wat kan helpen:
Praat erover met je collega’s
Bespreek het met vrienden en familie
Raadpleeg indien nodig
o Huisarts
o Vertrouwenspersoon
o Gespecialiseerde hulp
Praat discreet: enkel met rechtstreeks betrokkenen.
Bewaak je eigen grenzen.
Hulpbronnen voor psychosociale ondersteuning:
Tele-onthaal 106 (24/7 – gratis – anoniem)
Caw/slachtofferzorg
Rode kruis
Boel “luister! Eerste hulp bij psychische problemen
App houvast
Hoofdstuk 2: Vier stappen in eerste hulp
Elke noodsituatie is anders maar, bij eerste hulp volg je altijd dezelfde
vaste structuur.
Deze structuur helpt je:
Rustig blijven
Niets vergeten
Concreet handelen.
Overzicht van de 4 stappen:
1. Zorgen voor veiligheid
2. Beoordeel de toestand van het slachtoffer
3. Raadpleeg gespecialiseerde hulp
4. Verleen verdere eerste hulp