cellulaire processen examen samenvatting

Biologie 5: De Cel en Cellulaire Processen

Voorkennis

 Weefsel, orgaan, en stelsel: Begrijp de definities en relaties
tussen deze niveaus van organisatie.

 Stelsels: Ken de functie van de verschillende stelsels in een
organisme.

 Prokaryote en eukaryote cellen: Vergelijk de verschillen en
overeenkomsten.

 Plantaardige en dierlijke cellen: Beschrijf de verschillen en
overeenkomsten.

 Plantaardige weefsels: Benoem en herken de verschillende
soorten.

 Dierlijke weefsels: Benoem en herken de verschillende soorten.

 Functies van weefsels: Beschrijf de functies van de verschillende
soorten dierlijke en plantaardige weefsels.

 Oplosmiddel en opgeloste stof: Leg uit wat een oplosmiddel en
een opgeloste stof is.

 Concentratie: Leg uit wat een concentratie is.

 Homeostase: Leg uit wat homeostase betekent.

 Plantenweefsels: Benoem en herken de plantenweefsels, zoals
meristeem, vaatbundels, epidermis, huidmondjes, parenchym en
cortex.

 Oxidatie, reductie en redoxreactie: Definieer deze begrippen.

 Redoxreactievergelijking: Duid in een gegeven
redoxreactievergelijking oxidatie en reductie, oxidator en reductor
aan.

De Cel als Basiseenheid van het Leven

 Definitie van een cel: Structurele en functionele basiseenheid van
het leven.

o Celbegrenzing

o Celinhoud (cytoplasma)

o Erfelijke informatie (DNA)

o Celademhaling

, o Uitwisseling afvalstoffen

o Opname voedingsstoffen

o Vertering

 Structurele kenmerken: Organismen hebben gelijkaardige
structurele kenmerken en een gemeenschappelijk basisplan, maar
verschillen in opbouw en complexiteit.

 Microscopische niveaus:

o Macroscopisch niveau: zichtbaar met het blote oog (grote
organismen). Grootste menselijke cel: eicel (100-200 μ m).

o Microscopisch niveau: waargenomen via een lichtmicroscoop
(de meeste prokaryote en eukaryote cellen).

o Submicroscopisch niveau: waargenomen via een
elektronenmicroscoop (celorganellen, virussen).

Cytoplasma

 Definitie: Inhoud tussen celmembraan en kernmembraan.

 Componenten: Cytosol (vloeibare component: water, chemische
reacties) + celorganellen (gespecialiseerde onderdelen met
specifieke functies).

Celbegrenzing

Celmembraan

 Functie: Scheiding tussen de intracellulaire vloeistof (cytosol) en de
extracellulaire vloeistof.

 Structuur:

o Dubbele laag fosfolipiden: hydrofiele kop, hydrofobe staart.

o Cholesterol: hydrofoob, beweeglijkheid fosfolipiden (niet
aanwezig bij planten, schimmels en bacteriën).

o Membraaneiwitten (hydrofiel):

 Transmembraaneiwitten: over de hele dubbele
fosfolipidenlaag, transportfunctie.

 Perifere eiwitten: aan de oppervlakte, receptorfunctie.

o Sachariden: glycolipiden, glycoproteïnen.

,  Eenheidsmembraan: Alle biologische membranen zijn opgebouwd
volgens dit bouwplan.

 Vloeibaar mozaïekmodel: Verschillende moleculen, beweeglijke
structuur (olieachtige structuur, laterale beweging van moleculen).

 Functies:

o Communicatie: signalen (hormonen of neurotransmitters),
receptoren op membraan (eiwitten en sachariden).

o Selectieve barrière: selectief transport (eiwitten).

o Vasthechting: aan naburige cellen en cytoskelet.

Celwand

 Aanwezig bij: Plantaardige cellen, schimmels, bacteriën en
archaea. Dierlijke cellen hebben geen celwand.

 Structuur:

o Plantaardige cellen: opgebouwd uit cellulose. Primaire en
secundaire celwand (meerdere lagen, andere oriëntatie
cellulosevezels, lignine).

o Plasmodesmata: Gaatjes in de celwand, contact tussen
naburige cellen, communicatie en uitwisseling van stoffen.

 Opbouw celwand:

o Plantaardige cellen: cellulose.

o Schimmels: chitine.

o Bacteriën: peptidoglycaan.

o Arcaea: celwand zonder peptidoglycaan.

 Functies:

o Bescherming

o Ondersteuning

o Transport van stoffen

Celorganellen

Celkern (Nucleus)

 Aanwezig bij: Enkel in eukaryote cellen.