Doelgericht werken en evalueren (DOWE)
H1: (Vak)didactiek als studie
1.1 Omschrijving
Didactiek
= de wetenschap die zich richt op de systematische en intentionele hulp van leerkrachten aan
leerlingen bij het initiëren en begeleiden van onderwijsleerprocessen
Kenmerken van didactiek:
- Didactiek is een wetenschap:
- Wetenschappelijke methoden en technieken
- Richt zich op intentionele en systematische onderwijsleerprocessen
- Systematische en intentionele hulp:
- Intentionele onderwijsleerprocessen (OLP) hebben doelen
- OLP plannen, uitvoeren, analyseren en bijsturen om doelen te behalen
- Binnen OLP: lkr gaat lln gericht en systematisch hulp bieden
- Initiëren en begeleiden van OLP Reflectieve vaardigheden lkr:
- Vragen (p.7) bij het plannen, begeleiden en analyseren van OLP
- Reflectie
= op een systematische wijze de manier waarop je functioneert onder de loep nemen
Je denkt na over jezelf, over handelen in relatie tot omgeving, …
- Doel reflectie: Komen tot een ander en beter handelen
Evolutie didactiek:
1) Voorlezing van een gezaghebbende tekst, lln moeten leerinhoud reproduceren
2) Montaigne (1592): evenwichtige persoonlijkheidsvorming
3) J.J Rousseau (1778): lln is een individu in het centrum van didactisch denken, didactiek is een hulp aan
een lln dat zichzelf vormt
1.2 Vakspecifieke didactiek
Indeling binnen didactiek:
- Algemene didactiek
= de wetenschappelijke studie van het onderwijsleerproces in het algemeen, zonder verdere
specificatie. Zij bestudeert alle componenten van het didactisch proces in het algemeen, dit wil
zeggen voor alle onderwijstypes en voor alle vakken.
- Vakdidactiek
= de studie van alle componenten van het didactische proces voor 1 bepaald vak
Vakdidactisch model: model van Schulman (1986):
Vakdidactiek is de plek waar didactiek, vakkennis en praktijk elkaar
ontmoeten.
Lkr in staat stellen om inhoud van een vak, rekening houdend met
didactische elementen, in een bepaalde context over te brengen aan lln.
Je vakdidactische kennis wordt gevoed wanneer je werkt aan je
vakkennis, wanneer je didactische skills opdoet en wanneer je ervaring
opdoet in de praktijk.
Voorbeelden p.9 – 10
,1.3 Het model van de didactische analyse
Leerdoelen
Waar werk ik naartoe en hoe knip ik dit in verschillende stukken om daar te geraken?
Leerprocessen
Leerstof = concrete inhoudelijke materiaal waar de
lln mee aan het werk gaan om de doelstellingen te
bereiken.
Werkvormen = activiteiten die de lkr en / of lln
doen om de doelstellingen te bereiken
Groeperingsvormen: hangt samen met werkvorm
Gekozen zodat deze meest geschikt is om
doelstellingen te bereiken
Media = middelen waarlangs de informatie wordt
aangebracht, ondersteunend materiaal
Beginsituatie Evaluatie
Er zijn allerlei factoren die invloed kunnen hebben Doel: didactische handelen optimaliseren
op het verloop en het resultaat van de Doelstellingen bereikt?
onderwijsleerprocessen. Gemaakte didactische keuzes goed?
Doorheen het OLP en op het einde
Samenvatting
Er is een verschil tussen natuurlijk leren en intentioneel leren. Intentioneel leren gebeurt steeds systematisch
en is doelgericht. Didactiek is de wetenschap die zich richt op dat intentionele leren en die de leerkracht kennis
en inzicht geeft om te kunnen reflecteren op het intentionele leren.
Bij het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van onderwijsleerprocessen is het nodig dat een leerkracht inzicht
heeft in de verschillende componenten: leerinhouden, leerstof, werkvormen, groeperingsvormen en media.
Het model van de didactische analyse is een schematische weergave van de verbanden tussen de
verschillende componenten van een onderwijsleerproces.
In het plannen en initiëren van onderwijsleerprocessen stemt de leerkracht de doelstellingen af op de
beginsituatie. Van daaruit kiest de leerkracht gericht voor bepaalde leerstof, werkvormen, groeperingsvormen
en media.
Zowel op het einde als doorheen het hele verloop van het onderwijsgebeuren wordt geëvalueerd of de doelen
bereikt worden.
,Didactiek als wetenschap Didactiek is de wetenschap die zich richt op de systematische en intentionele
omschrijven. hulp van leerkrachten aan leerlingen bij het initiëren en begeleiden van
onderwijsleerprocessen.
Ze bestudeert hoe leren doelgericht kan worden georganiseerd en
ondersteund.
Didactiek is een wetenschap omdat ze gebruikmaakt van wetenschappelijke
methoden en technieken en zich richt op intentionele en systematische
onderwijsleerprocessen. Intentioneel leren verschilt van natuurlijk leren
doordat het steeds doelgericht, gepland en bewust gestuurd is.
Binnen deze onderwijsleerprocessen biedt de leerkracht gericht en
systematisch hulp. Dit betekent dat de leerkracht doelen bepaalt,
onderwijsleerprocessen plant, uitvoert, analyseert en bijstuurt om die doelen
te bereiken.
Een belangrijk aspect hierbij zijn de reflectieve vaardigheden van de
leerkracht. Reflectie houdt in dat de leerkracht op een systematische manier
het eigen handelen onderzoekt, in relatie tot zichzelf, de leerlingen en de
omgeving. Het doel van reflectie is steeds te komen tot ander en beter
handelen.
Vakdidactiek als Binnen de didactiek maken we een onderscheid tussen algemene didactiek en
wetenschap omschrijven. vakdidactiek.
- Algemene didactiek bestudeert het onderwijsleerproces in het algemeen, los
van een specifiek vak.
- Vakdidactiek richt zich op het didactisch handelen binnen één specifiek vak.
Volgens het vakdidactisch model van Shulman (1986) is vakdidactiek de plaats
waar didactiek, vakkennis en praktijk samenkomen. Vakdidactiek stelt de
leerkracht in staat om de inhoud van een vak, rekening houdend met
didactische principes en de concrete context, over te brengen aan leerlingen.
Vakdidactische kennis groeit door:
- Verdieping in vakkennis
- Het ontwikkelen van didactische vaardigheden
- Het opdoen van praktijkervaring
De functie van didactiek Didactiek ondersteunt de leerkracht bij het voorbereiden, uitvoeren,
voor de onderwijspraktijk begeleiden en evalueren van onderwijsleerprocessen. Ze biedt een kader om
van de lkr beschrijven. bewuste keuzes te maken en hierover te reflecteren.
Dankzij didactiek kan een leerkracht:
- Doelen helder formuleren
- Onderwijs afstemmen op de beginsituatie van de leerlingen
- Geschikte werkvormen, groeperingsvormen en media kiezen
- Het eigen handelen kritisch evalueren en bijsturen
, De verschillende Het model van de didactische analyse brengt de verschillende componenten
didactische van een onderwijsleerproces samen:
componenten in het - Leerdoelen: wat wil ik bereiken en hoe bouw ik dit op?
didactisch model in eigen - Leerprocessen, bestaande uit:
woorden omschrijven. Leerstof: de concrete inhoud waarmee leerlingen werken,
+ situeren Werkvormen: activiteiten van leerkracht en/of leerlingen,
Groeperingsvormen: individueel, duo, groep, klas,
Media: middelen en materialen die het leren ondersteunen.
- Beginsituatie: kenmerken en context van de leerlingen die het leerproces
beïnvloeden.
- Evaluatie: nagaan of de doelen bereikt zijn en of de didactische keuzes
e ectief waren, zowel tijdens als op het einde van het proces.
Het verband tussen de De componenten van het didactisch model staan niet los van elkaar, maar zijn
didactische sterk met elkaar verbonden. De leerkracht vertrekt vanuit de beginsituatie en
componenten bespreken stemt daarop de leerdoelen af. Vanuit die doelen maakt hij of zij bewuste
keuzes voor leerstof, werkvormen, groeperingsvormen en media.
Doorheen het volledige onderwijsleerproces wordt voortdurend geëvalueerd
en indien nodig bijgestuurd. Evaluatie dient niet alleen om resultaten te meten,
maar ook om het didactisch handelen te optimaliseren.
Hoe helpt het didactisch Het didactisch model helpt de leerkracht om gestructureerd en doordacht
model bij beter lesgeven? onderwijs te ontwerpen. Het maakt zichtbaar welke keuzes gemaakt worden
en waarom, en ondersteunt reflectie over het eigen handelen.
Door dit model te gebruiken:
- Werkt de leerkracht doelgerichter
- Sluit het onderwijs beter aan bij de leerlingen
- Kan het onderwijsleerproces continu verbeterd worden
Zo draagt het didactisch model rechtstreeks bij aan kwalitatief beter
onderwijs.
H1: (Vak)didactiek als studie
1.1 Omschrijving
Didactiek
= de wetenschap die zich richt op de systematische en intentionele hulp van leerkrachten aan
leerlingen bij het initiëren en begeleiden van onderwijsleerprocessen
Kenmerken van didactiek:
- Didactiek is een wetenschap:
- Wetenschappelijke methoden en technieken
- Richt zich op intentionele en systematische onderwijsleerprocessen
- Systematische en intentionele hulp:
- Intentionele onderwijsleerprocessen (OLP) hebben doelen
- OLP plannen, uitvoeren, analyseren en bijsturen om doelen te behalen
- Binnen OLP: lkr gaat lln gericht en systematisch hulp bieden
- Initiëren en begeleiden van OLP Reflectieve vaardigheden lkr:
- Vragen (p.7) bij het plannen, begeleiden en analyseren van OLP
- Reflectie
= op een systematische wijze de manier waarop je functioneert onder de loep nemen
Je denkt na over jezelf, over handelen in relatie tot omgeving, …
- Doel reflectie: Komen tot een ander en beter handelen
Evolutie didactiek:
1) Voorlezing van een gezaghebbende tekst, lln moeten leerinhoud reproduceren
2) Montaigne (1592): evenwichtige persoonlijkheidsvorming
3) J.J Rousseau (1778): lln is een individu in het centrum van didactisch denken, didactiek is een hulp aan
een lln dat zichzelf vormt
1.2 Vakspecifieke didactiek
Indeling binnen didactiek:
- Algemene didactiek
= de wetenschappelijke studie van het onderwijsleerproces in het algemeen, zonder verdere
specificatie. Zij bestudeert alle componenten van het didactisch proces in het algemeen, dit wil
zeggen voor alle onderwijstypes en voor alle vakken.
- Vakdidactiek
= de studie van alle componenten van het didactische proces voor 1 bepaald vak
Vakdidactisch model: model van Schulman (1986):
Vakdidactiek is de plek waar didactiek, vakkennis en praktijk elkaar
ontmoeten.
Lkr in staat stellen om inhoud van een vak, rekening houdend met
didactische elementen, in een bepaalde context over te brengen aan lln.
Je vakdidactische kennis wordt gevoed wanneer je werkt aan je
vakkennis, wanneer je didactische skills opdoet en wanneer je ervaring
opdoet in de praktijk.
Voorbeelden p.9 – 10
,1.3 Het model van de didactische analyse
Leerdoelen
Waar werk ik naartoe en hoe knip ik dit in verschillende stukken om daar te geraken?
Leerprocessen
Leerstof = concrete inhoudelijke materiaal waar de
lln mee aan het werk gaan om de doelstellingen te
bereiken.
Werkvormen = activiteiten die de lkr en / of lln
doen om de doelstellingen te bereiken
Groeperingsvormen: hangt samen met werkvorm
Gekozen zodat deze meest geschikt is om
doelstellingen te bereiken
Media = middelen waarlangs de informatie wordt
aangebracht, ondersteunend materiaal
Beginsituatie Evaluatie
Er zijn allerlei factoren die invloed kunnen hebben Doel: didactische handelen optimaliseren
op het verloop en het resultaat van de Doelstellingen bereikt?
onderwijsleerprocessen. Gemaakte didactische keuzes goed?
Doorheen het OLP en op het einde
Samenvatting
Er is een verschil tussen natuurlijk leren en intentioneel leren. Intentioneel leren gebeurt steeds systematisch
en is doelgericht. Didactiek is de wetenschap die zich richt op dat intentionele leren en die de leerkracht kennis
en inzicht geeft om te kunnen reflecteren op het intentionele leren.
Bij het voorbereiden, uitvoeren en evalueren van onderwijsleerprocessen is het nodig dat een leerkracht inzicht
heeft in de verschillende componenten: leerinhouden, leerstof, werkvormen, groeperingsvormen en media.
Het model van de didactische analyse is een schematische weergave van de verbanden tussen de
verschillende componenten van een onderwijsleerproces.
In het plannen en initiëren van onderwijsleerprocessen stemt de leerkracht de doelstellingen af op de
beginsituatie. Van daaruit kiest de leerkracht gericht voor bepaalde leerstof, werkvormen, groeperingsvormen
en media.
Zowel op het einde als doorheen het hele verloop van het onderwijsgebeuren wordt geëvalueerd of de doelen
bereikt worden.
,Didactiek als wetenschap Didactiek is de wetenschap die zich richt op de systematische en intentionele
omschrijven. hulp van leerkrachten aan leerlingen bij het initiëren en begeleiden van
onderwijsleerprocessen.
Ze bestudeert hoe leren doelgericht kan worden georganiseerd en
ondersteund.
Didactiek is een wetenschap omdat ze gebruikmaakt van wetenschappelijke
methoden en technieken en zich richt op intentionele en systematische
onderwijsleerprocessen. Intentioneel leren verschilt van natuurlijk leren
doordat het steeds doelgericht, gepland en bewust gestuurd is.
Binnen deze onderwijsleerprocessen biedt de leerkracht gericht en
systematisch hulp. Dit betekent dat de leerkracht doelen bepaalt,
onderwijsleerprocessen plant, uitvoert, analyseert en bijstuurt om die doelen
te bereiken.
Een belangrijk aspect hierbij zijn de reflectieve vaardigheden van de
leerkracht. Reflectie houdt in dat de leerkracht op een systematische manier
het eigen handelen onderzoekt, in relatie tot zichzelf, de leerlingen en de
omgeving. Het doel van reflectie is steeds te komen tot ander en beter
handelen.
Vakdidactiek als Binnen de didactiek maken we een onderscheid tussen algemene didactiek en
wetenschap omschrijven. vakdidactiek.
- Algemene didactiek bestudeert het onderwijsleerproces in het algemeen, los
van een specifiek vak.
- Vakdidactiek richt zich op het didactisch handelen binnen één specifiek vak.
Volgens het vakdidactisch model van Shulman (1986) is vakdidactiek de plaats
waar didactiek, vakkennis en praktijk samenkomen. Vakdidactiek stelt de
leerkracht in staat om de inhoud van een vak, rekening houdend met
didactische principes en de concrete context, over te brengen aan leerlingen.
Vakdidactische kennis groeit door:
- Verdieping in vakkennis
- Het ontwikkelen van didactische vaardigheden
- Het opdoen van praktijkervaring
De functie van didactiek Didactiek ondersteunt de leerkracht bij het voorbereiden, uitvoeren,
voor de onderwijspraktijk begeleiden en evalueren van onderwijsleerprocessen. Ze biedt een kader om
van de lkr beschrijven. bewuste keuzes te maken en hierover te reflecteren.
Dankzij didactiek kan een leerkracht:
- Doelen helder formuleren
- Onderwijs afstemmen op de beginsituatie van de leerlingen
- Geschikte werkvormen, groeperingsvormen en media kiezen
- Het eigen handelen kritisch evalueren en bijsturen
, De verschillende Het model van de didactische analyse brengt de verschillende componenten
didactische van een onderwijsleerproces samen:
componenten in het - Leerdoelen: wat wil ik bereiken en hoe bouw ik dit op?
didactisch model in eigen - Leerprocessen, bestaande uit:
woorden omschrijven. Leerstof: de concrete inhoud waarmee leerlingen werken,
+ situeren Werkvormen: activiteiten van leerkracht en/of leerlingen,
Groeperingsvormen: individueel, duo, groep, klas,
Media: middelen en materialen die het leren ondersteunen.
- Beginsituatie: kenmerken en context van de leerlingen die het leerproces
beïnvloeden.
- Evaluatie: nagaan of de doelen bereikt zijn en of de didactische keuzes
e ectief waren, zowel tijdens als op het einde van het proces.
Het verband tussen de De componenten van het didactisch model staan niet los van elkaar, maar zijn
didactische sterk met elkaar verbonden. De leerkracht vertrekt vanuit de beginsituatie en
componenten bespreken stemt daarop de leerdoelen af. Vanuit die doelen maakt hij of zij bewuste
keuzes voor leerstof, werkvormen, groeperingsvormen en media.
Doorheen het volledige onderwijsleerproces wordt voortdurend geëvalueerd
en indien nodig bijgestuurd. Evaluatie dient niet alleen om resultaten te meten,
maar ook om het didactisch handelen te optimaliseren.
Hoe helpt het didactisch Het didactisch model helpt de leerkracht om gestructureerd en doordacht
model bij beter lesgeven? onderwijs te ontwerpen. Het maakt zichtbaar welke keuzes gemaakt worden
en waarom, en ondersteunt reflectie over het eigen handelen.
Door dit model te gebruiken:
- Werkt de leerkracht doelgerichter
- Sluit het onderwijs beter aan bij de leerlingen
- Kan het onderwijsleerproces continu verbeterd worden
Zo draagt het didactisch model rechtstreeks bij aan kwalitatief beter
onderwijs.
