HOOFDSTUK 1 – Risico’s en Risk Management
Wat zijn risico’s?
Risico’s zijn situaties waarin onzekerheid bestaat over een toekomstige
gebeurtenis die positieve of negatieve gevolgen kan hebben.
Volgens Van Dale: “gevaar van schade of verlies; risico lopen; op eigen
risico waarbij je zelf het risico loopt.”
Risico’s kunnen voortkomen uit:
natuur
personen
ondernemingen
technologie
economie
Iedere context bevat risico’s: thuis, onderweg, op het werk, in bedrijven.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
Auto: gordel dragen is verplicht → wettelijke risicobeperking
Fiets: helm is niet verplicht, maar wel verstandig → vrijwillige
risicobeperking
Dit toont het verschil tussen verplichte en vrijwillige risicobeheersing.
Evolutie van de risico’s
Doorheen de geschiedenis zijn risico’s sterk geëvolueerd.
Historisch voorbeeld: brandverzekeringen
In Londen brandden volledige wijken af toen er nog geen
brandverzekeringen bestonden.
Dit leidde tot de ontstaan van brandverzekeringen.
Evolutie doorheen de tijd
Vroeger: weinig risico’s (kar en paard)
Industriële revolutie: machines, fabrieken → meer risico’s
Vandaag: drones, cyberaanvallen, globalisering → nóg meer risico’s
1
, 1. RISICO’S EN RISK MANAGEMENT
Bedrijven moeten risico’s verzekeren om zware financiële schade te
vermijden.
Voorbeeld: Barings Bank
Een bank ging failliet door het handelen van één persoon.
Vandaag is dat onmogelijk door:
strengere controles
monitoring
compliance
interne audit
Wat is een risico?
Risico’s zijn afhankelijk van:
menselijke keuzes
omgeving
technologie
economische omstandigheden
Sommige mensen nemen meer risico dan anderen (risicobereidheid).
Voorbeelden van risico’s
Onvoorspelbare risico’s: Fukushima
Een aardbeving veroorzaakte een tsunami van >13 meter.
Gevolgen:
noodgeneratoren vielen uit
reactoren konden niet meer koelen
explosies
grote materiële schade
beperkte doden door kernramp, maar onbewoonbare zones
Belangrijke les:
Zelfs met goede risico-inschatting kun je nooit alles voorspellen.
2
, 1. RISICO’S EN RISK MANAGEMENT
Maatschappelijke risico’s: Fracking
Fracking = gaswinning door barsten in gesteente.
Voordelen:
minder afhankelijk van andere landen
Risico’s:
onbekende langetermijneffecten op natuur en omgeving
Kan een risico positief zijn?
Ja. Een risico is een kans op afwijking van de verwachting, zowel
positief als negatief.
Voorbeelden:
Investeringen → winst of verlies
Variabele rente → kan gunstig of ongunstig evolueren
Aankopen in USD → wisselkoers kan voordelig of nadelig worden
Wat is Risk Management?
Risk Management omvat:
1. Onderzoek naar risico’s die mensen, goederen en activiteiten
bedreigen
2. Formuleren en invoeren van beleid om risico’s te beheersen
3. Doel: onzekerheid ombuigen naar zekerheid dat doelstellingen
worden behaald
Toepassingen:
Financial Risk Management → beleggingen, investeringen
Accountancy → compliance, IFRS
Industrie → kwaliteit, continuïteit, veiligheid
Hoe Risk Management werkt
Risk Management vraagt keuzes:
risico’s aanvaarden
risico’s verminderen via preventie (brandblussers, sprinklers,
werkkledij…)
3
, 1. RISICO’S EN RISK MANAGEMENT
risico’s overdragen via verzekeringen
Hoe actiever een bedrijf met RM bezig is, hoe lager de
verzekeringspremies.
Belang voor bedrijven
Bedrijven willen winst maken
Brandverzekering is niet verplicht
Maar zonder verzekering kan één brand het bedrijf failliet maken
Waarom Risk Management?
Risk Management helpt om:
1. Veiligheid te verhogen
2. Risicokosten laag te houden
3. Ononderbroken voortgang van activiteiten te garanderen
4. Groei mogelijk te maken
5. Onverwachte verliezen op te vangen
6. Vertrouwen te creëren bij personeel, klanten en derden
7. Premies beheersbaar te houden
8. Compliant te zijn met wetgeving
Hoe?
Voorbeeld: huis brandt af
Risk Management kan omvatten:
verzekeren
preventie (rookmelders, brandblussers)
voldoen aan normen en wetgeving
4