,Inhoud
1. Inleiding......................................................................................................................................................................6
2. Basisconcepten en modellen........................................................................................................................................6
2.1 Wat is communicatie.............................................................................................................................................6
2.2 Controversen en breekpunten................................................................................................................................7
2.2.1 Intentionaliteit als breekpunt..........................................................................................................................7
2.2.2 Geslaagdheid als criterium?...........................................................................................................................7
2.2.3 Richting van de communicatie.......................................................................................................................8
2.2.4 Observatieniveau............................................................................................................................................8
2.3 Elementen in het communicatieproces..................................................................................................................8
2.4 Communicatiemodellen.........................................................................................................................................9
2.4.1 Inleiding.........................................................................................................................................................9
2.4.2 Communicatieformule van Lasswell..............................................................................................................9
2.4.3 Model van Shannon & Weaver.......................................................................................................................9
2.4.4 Verdere uitwerking van het S&W-model door DeFleur..................................................................................9
2.4.5 Het circulair model van Osgood & Schramm...............................................................................................10
2.4.6 De spiraal van Dance...................................................................................................................................10
2.4.7 Gerbners algemeen model van communicatie..............................................................................................10
2.4.8 Het ABX-model van Newcomb....................................................................................................................11
2.4.9 Westley & MacLeans eerste aanpassing van Newcombs ABX-model.........................................................11
2.4.10 Het massacommunicatiemodel van Maletzke.............................................................................................11
2.4.11 Ritueel model van communicatie...............................................................................................................12
2.4.12 Besluit........................................................................................................................................................12
3. Verbale communicatie...............................................................................................................................................13
3.1 Inleiding..............................................................................................................................................................13
3.2 Kenmerken van de “natuurlijke taal”..................................................................................................................13
3.2.1 Taalvormen..................................................................................................................................................13
3.2.2 Studie van de taal.........................................................................................................................................14
3.3 De subsystemen van taal.....................................................................................................................................15
3.4 De sociale context van taal..................................................................................................................................15
3.5 Pragmatische stijlen en structuren.......................................................................................................................15
3.5.1 Vormen van discours....................................................................................................................................15
3.6 Small talk............................................................................................................................................................16
3.7 Taal en sociale identiteit......................................................................................................................................16
4. Non-verbale communicatie........................................................................................................................................17
4.1 Kenmerken van NVC..........................................................................................................................................17
4.2 Waarom is NVC belangrijk?................................................................................................................................17
4.3 Verbale v.s. non-verbale communicatie...............................................................................................................17
4.4 Kinesics............................................................................................................................................................... 18
4.4.1 Lichaamshouding:........................................................................................................................................18
4.5 Proxemics: territorialiteit en ruimtegebruik.........................................................................................................19
4.6 Haptics: aanraking...............................................................................................................................................20
2
, 4.7 Contact- versus non-contactculturen...................................................................................................................20
5. Massacommunicatie: de mediaorganisatie.................................................................................................................21
5.1 Inleiding: kenmerken van massacommunicatie...................................................................................................21
5.2 De massamedia-organisatie.................................................................................................................................21
5.2.1 Organisatie-interne factoren die inhoud beinvloeden...................................................................................22
5.2.2 Organisatie-externe invloeden......................................................................................................................28
5.3 Organisationele benadering van soapproductie...................................................................................................29
6. Docu: de codes of gender..........................................................................................................................................31
6.1 Inleiding ............................................................................................................................................................. 31
6.2 Seks en Gender ...................................................................................................................................................31
6.3 De Vrouwelijke Aanraking .................................................................................................................................31
6.4 Rituelen van Onderwerping ................................................................................................................................31
6.5 Vergunning voor Terugtrekking ..........................................................................................................................31
6.6 Infantilisatie .......................................................................................................................................................31
6.7 De Codes van Mannelijkheid .............................................................................................................................32
6.8 Gevangen in de Code .........................................................................................................................................32
6.9 Geschiedenis, Macht en Genderweergave ..........................................................................................................32
6.10 Conclusie ..........................................................................................................................................................32
7. Massacommunicatie: inhoud.....................................................................................................................................33
7.1 Mediatekst...........................................................................................................................................................33
7.1.1 Wat is een mediatekst?.................................................................................................................................33
7.1.2 Open versus gesloten teksten (Eco, 1979)....................................................................................................33
7.1.3 Drie soorten “lezingen” van mediateksten...................................................................................................33
7.2 Realisme van mediateksten.................................................................................................................................34
7.2.1 Hoe komt realisme tot stand?.......................................................................................................................34
7.3 Media-inhoud analyseren....................................................................................................................................35
8. Massacommunicatie: publiek....................................................................................................................................37
8.1 Publieksconcepten...............................................................................................................................................37
8.1.1 Publieksconcept 1: massapubliek (Blumer, Williams)..................................................................................37
8.1.2 Publieksconcept 2: publiek als groep...........................................................................................................37
8.1.3 Publieksconcept 3: publiek als markt...........................................................................................................37
8.1.4 Publieksconcept 4: prosumers......................................................................................................................37
8.2 Onderzoekstradities.............................................................................................................................................38
8.2.1 Structurele traditie van publieksonderzoek..................................................................................................38
8.2.2 Gedragstraditie: media-effecten en -gebruik................................................................................................38
8.2.3 Culturele traditie en receptie-analyse:..........................................................................................................38
8.3 Totstandkoming van een (TV-)publiek................................................................................................................39
8.3.1 Twee soorten invalshoeken:.........................................................................................................................39
8.3.2 Structurele verklaringen voor TV-kijken......................................................................................................39
8.4 U&G: Mediagebruik als doelbewuste behoeftebevrediging................................................................................40
8.4.1 Uses- and gratifications theory (Katz et al. 1974) (de “nuttigheidstheorie”):...............................................40
9. Massacommunicatie: effecten....................................................................................................................................42
3
, 9.1 Almacht van de media-paradigma.......................................................................................................................42
9.1.1 Periodes en context (einde 19e eeuw - jaren '30)..........................................................................................42
9.1.2 Metaforen van almacht.................................................................................................................................42
9.1.3 Uitgangspunten van het almacht-paradigma................................................................................................42
9.1.4 Lasswell en het Institute for Propaganda Analysis (1937)............................................................................43
9.1.5 Payne Fund Studies (effecten van film op kinderen)....................................................................................44
9.1.6 War of the Worlds-hoorspel (1938) & Cantril-studie....................................................................................44
9.2 Beperkte effecten-paradigma...............................................................................................................................45
9.2.1 Uitgangspunten van het paradigma..............................................................................................................45
9.2.2 Onderzoekstradities: vooral sociologische invalshoek.................................................................................45
9.2.3 Studie : “The people’s choice” (1940)..........................................................................................................45
9.2.4 Two-step-flow-theorie.................................................................................................................................46
9.2.5 Multistepflow en opinieleiders.....................................................................................................................46
9.2.6 Kennisklooftheorie (Tichenor, Donohue & Olien, 1970).............................................................................47
9.2.7 Studie: Iowa Study of Hybrid Seed Corn (Ryan & Gross, 1943).................................................................47
9.3 Bekendste onderzoeker: Rogers (1962):..............................................................................................................48
9.3.1 Why we fight-films (WOII) – Carl Hovland................................................................................................50
9.3.2 Psychologisch experimenteel onderzoek......................................................................................................50
9.3.3 Boodschapsformulering en effecten.............................................................................................................50
9.3.4 Conclusie.....................................................................................................................................................51
9.4 Klapper: persuasieve communicatie (politieke campagnes, reclame, propaganda…)..........................................52
9.4.1 Klapper: versterking van bestaande meningen.............................................................................................52
9.4.2 Evaluatie: voordelen en beperkingen van empirisch paradigma...................................................................52
9.5 Actief publiek: Uses and Gratifications (Katz et al., 1974)..................................................................................52
9.6 Lange termijn effecten-paradigma.......................................................................................................................53
9.6.1 Uitgangspunten............................................................................................................................................53
9.7 Agenda-setting-theorie........................................................................................................................................53
9.8 Priming................................................................................................................................................................54
9.9 Framing............................................................................................................................................................... 54
9.9.1 Bijvoorbeeld Iyengar: “episodische ” vs. “thematische ” media frames.......................................................54
9.10 Zwijgspiraaltheorie............................................................................................................................................55
9.10.1 Theorie is dynamisch.................................................................................................................................55
9.10.2 Media als versterker van de zwijgspiraal...................................................................................................55
9.10.3 Kritiek op zwijgspiraal...............................................................................................................................55
9.11 Cultivatietheorie................................................................................................................................................56
9.11.1 Verhalen als socialisatie en TV als storyteller.............................................................................................56
9.11.2 Drie uitgangspunten...................................................................................................................................56
9.11.3 Drie onderzoeksluiken................................................................................................................................57
9.11.4 Media en zelfbeeld.....................................................................................................................................60
9.11.5 Kritiek cultivatie theorie.............................................................................................................................60
9.12 Mediumtheory (channel theory, media formalism) (McLuhan).........................................................................62
9.12.1 The medium is the message........................................................................................................................62
4