Samenvatting Kunstroute 1 Kleuteronderwijs

HOOFDSTUK 4: HET DOMEIN BEELD

1 DE BOUWSTENEN VAN BEELD

1.1 EEN OVERZICHT

7 bouwstenen van beeld:

1. Kleur
= de kleur van materie, primaire en secundaire kleuren, kleurtinten en
kleurverzadiging

2. Textuur
= de weergave van een oppervlak in een twee- of driedimensionaal werk

3. Lijn
= een verbinding tussen twee punten. Er zijn verschillende lijnsoorten

4. Ruimte
= de ruimte innemen of de ruimte suggereren in een plat vlak

5. Vorm
= de uiterlijke gedaante, in het vlak bepaalt de omtreklijn de vorm, in de ruimte
zijn dit vlakken

6. Licht
= het spelen met donker en licht, schaduw en lichtinval in beeldend werk

7. Compositie
= de ordening van elementen in het vlak of de ruimte
= door de vormgeving kan je verschillende effecten oproepen: contrast, beweging,
…

1.2 KLEUR


WAT IS KLEUR?
 Hiermee beschrijf je de uiterlijke kleur van de materie, het oppervlak
 Zonder licht = kan je geen kleur zien
 Kleur van het licht beïnvloedt de kleur die je waarneemt
 Kleur = de kleur van een oppervlak bij wit licht


DE KLEURENCIRKEL
Alle kleuren bij elkaar = kleurencirkel van Itten

 Hulpmiddel om kleuren en hun relaties te begrijpen
 Primaire kleuren = geel, rood, blauw
Kan je niet mengen uit andere kleuren
 Secundaire kleuren = ontstaan door twee primaire kleuren te mengen
Oranje, groen, paars
 Tertiaire kleuren = mengeling van een primaire kleur en een aangrenzende
secundaire kleur
Geelgroen, roodpaars, blauwgroen

,ZWART, WIT EN GRIJS?
 Theoretisch geen kleuren
 Zwart + wit = grijs (lichtgrijs en donkergrijs)


KLEURENCONTRASTEN
 Contrasten = tegenstellingen van kleuren
 Complementaire kleuren = liggen tegenover elkaar (rood en groen)
Versterken elkaar
 Warm – koud contrast: warme kleuren (rood, geel) vs. Koude kleuren (blauw,
groen)
Zorgen voor spanning en opvallendheid




KLEURTINTEN EN KLEURTONEN
 Kleurtint = wanneer je een kleur met een tweede kleur mengt
 Tint = kleur + wit (lichter)
 Schaduw = kleur + zwart (donkerder)
 Verzadiging = helderheid van een kleur (van fel naar dof en omgekeerd)


WAT LEREN DE KLEUTERS?
- Verschillende kleuren onderscheiden en benoemen: rood, oranje, geel, groen,…
- Verschillende kleuren gebruiken in eigen werk
- Experimenteren met het mengen van kleuren



1.3 TEXTUUR


WAT IS TEXTUUR?
= hoe een oppervlak aanvoelt of eruitziet: glad, ruw, zacht, hard,…

Soorten textuur:

 Tweedimensionaal: zichtbaar, niet echt voelen (tekening, schilderij) =
textuursuggestie
 Driedimensionaal: voelbaar (beeldhouwwerk, collage, bolster)
 Fantasietexturen: texturen die er van nature niet bij horen (een zachte thee tas)

Textuurtechnieken:

 Krassen, stempelen, wrijven, drukken

,  Textuur kan echt of gesuggereerd zijn


WAT LEREN DE KLEUTERS?
- Verschillende texturen beleven en beschrijven hoe ze aanvoelen: hard, zacht,
glad, ruw, harig, stekelig,…
- Door middel van verschillende technieken (krassen, stempelen, wrijven, tekenen)
een eenvoudige textuur weergeven



1.4 LIJN


WAT IS EEN LIJN?
 Een verbinding van punten
 Dik, dun, recht, gebogen
 Kan richting, beweging en emotie tonen

Lijnstructuur

= ontstaat als je verschillende lijnen bij elkaar brengt of herhaalt

- er kan ritme en structuur ontstaan
- ontstaat om een oppervlak weer te geven, zoals de golven van de zee

lijnvoering

= hoe je de lijn aanbrengt

- kan soepen met een pen of ruw met een kwast
- kracht waarmee je dit doet bepaalt de lijnvoering; ruw, hard, soepel, vloeiend


LIJNSOORTEN
 Recht, gebogen, golvend, zigzag
 Dik/dun, lang/kort
 Doorlopend, stippenlijn
 Spiraal


FUNCTIES VAN LIJNEN
 Contour aangeven
 Beweging weergeven (bv in cartoon)
 Structuur en beweging tonen
 Richting en spanning creëren


WAT LEREN DE KLEUTERS?
- Verschillende lijnen herkennen in de eigen omgeving en in beeldend werk waarin
dit duidelijk aanwezig is
- Verschillende soorten punten en lijnen tekenen en gebruiken in eigen werk

1.5 RUIMTE