Kwaliteitszorg: examenvragen
Hoofdstuk 1: inleiding kwaliteit
Je kan een definitie geven, voorbeeld van wat kwaliteit is
Kwaliteit is de mate (geheel van eigenschappen en kenmerken) waarin een
product of dienst voldoet aan de normen en/of specificaties van de klant
- Mate: meetbaarheid van eigenschappen
- Normen/ specificaties: vereisten waaraan voldaan moeten worden opgesteld in
samenwerking met de klant
- Klant: eindgebruiker
kwaliteit is pas bereikt als de klant terugkomt, niet het product
Je kan de historiek van kwaliteit in perspectief plaatsen
- Craft era
o Vakmanschap
- Quality control era
o Statische procescontrole
o Q control
- TQM = total quality management
o Q design automatisering en digitalisering
o Q improvement kwaliteit verbeteren
- Standards & awards
o Q policy kwaliteitsbeleid verbeteren
o Q assurance kwaliteit vastleggen
- Initiative era
o Lean, six sigma, lean six sigma
o IKZ integrale kwaliteitzorg
Van kwaliteit naar integrale kwaliteitszorg: geef 5 pijlers met voorbeeld
1) Quality design: kwaliteitsontwerp/ design/ planning
2) Quality control: kwailteitscontrole
3) Quality improvement: kwaliteitsverbetering
4) Quality assurance: kwaliteitsborging
5) Quality policy and strategy: kwaliteitsbeleid en strategie
1) Kwaliteitssysteem: welke aspecten vallen er allemaal onder waarmee je
als laborant in aanraking kan komen?
, - Factoren die laboresultaten beïnvloeden
o Labo omgeving en stockbeheer
o Competente medewerkers
o Documentbeheer, audits, validatie
- Belangrijke normen
o ISO 9001 kwaliteitsmanagementsystemen
o ISO15189 klinische labo’s
o ISO 17025 test- en kalibratielabo’s
o ISO 14001 milieumanagement
o ISO 22000 voedselveiligheid
o GMP, GLP, HACCP farmaceutische en voedingsindustrie
Kosten kwaliteit: je kan aan de hand een gegeven figuur het totale
kostenverloop verklaren (benoem asse, vul legende aan, waar AQL,…)
Conformiteitskosten = preventie +
inspectie
Non conformiteitskosten = interne +
externe faalkosten
Economisch model balans tussen
preventue en faalkosten
AQL kwaliteitsniveau dat nog
aanvaardbaar is
Persoonlijke kwaliteit: Individu (competenties SWOT – DISC model – Johari
window) < Team (groene communicatie: 3M en voordelen effectieve
communicatie – doelstellingen SMART(I)- procesflows RA(S)CI) – verbeterteams
4-O-systematiek < Organisatie (PDCA - KPI)
- Zelfanalyse (SWOT)
1) Sterktes
2) Zwaktes
3) Kansen
4) Bedreigingen
- DISC model
o Rood = dominant, resultaatgericht
o Geel = inspirerend, enthousiast
o Groen = stabiel, zorgzaam
o Blauw = analytisch, nauwkeurig
- Johari-venster open ruimte, blinde vlek, verborgen gebied, onbekend gebied
, Bekend aan jezelf Onbekend aan jezelf
Bekend aan anderen Open ruimte Blinde vlek
Onbekend aan Verborgen gebied Onbekend gebied
anderen
- SMART(-I) communiceren
1) Specifiek (wat wil ik bereiken?)
2) Meetbaar (waaraan kan ik merken dat resultaat bereikt is?)
3) Acceptabel (waarom wil ik dit bereiken?)
4) Realistisch (welke haalbare acties onderneem ik?)
5) Tijdsgebonden (wanneer moet doel bereikt zijn?)
6) Inspirerend
- Groene communicatie
o Resultaatgerichte, eerlijke en duurzame communicatie
o 3M: mens, milieu, maatschappij
o Betere samenwerking, snellere oplossing, heldere focus,…
- RASCI model
1) Responsible verantwoordeijke van de taak
2) Accountable eindverantwoordelijke
3) Consulted persoon aan wie advies gevraagd wordt
4) Informed persoon die tussentijds geinformeerd wordt over beslissingen
5) Support ondersteunende persoon tijdens proces
- Verbeterteam samenstellen 4 O’s
1) Oorzaak
2) Omvang
3) Oplossing
4) Operationaliteit
- PCDA cirkel
1) Plan
2) Check
3) Do
4) Act
- KPI = key performance index
o Kwaliteitsindicator
Variabele of maatstaaf om prestaties te analyseren
Meet of een doelstelling bereikt is
KSF = kritische succesfactor
Gerelateerd aan norm of doelstelling
o Succesfactoren van een bedrijf/ organisatie
o Meetbare streefdoelen voor excellentie in kwaliteit
Kwaliteitsnormen in de praktijk: belang kwaliteitszorg met voorbeelden kunnen
uitleggen - Kwaliteitsbewaking binnen forensisch DNA onderzoek (ISO 17025 in
, forensisch onderzoek) – Accreditatie van laboratoria – Algemeen: elementen
van een kwaliteitsmanagementsysteem (slide 82–deel 1.8)
Elementen kwaliteitsmanagementsysteem
- SOP incl kwaliteitshandboek
- Documentbeheer
- Ruimte en toestelbeheer
- Validatie toestel
- Opleiding personeel
- CAPA correcte en preventieve acties
- Interne audit
- Interne en externe kwaliteitscontrole (IQC – EQC)
Hoofdstuk 2: TQM – IKZ
Quality design, quality control, quality improvement, quality assurance, quality
policy&strategy Vgl. traditionele kwaliteitszorg met IKZ: Je kent de betekenis
van TQM en de vijf basispijlers, en de betekenis van IKZ versus traditionele
kwaliteitscontrole.
TQM = total quality management
- Iedereen in de organisatie is betrokken
- 5 delen
a) Quality design: kwaliteitsontwerp/ design/ planning
b) Quality control: kwailteitscontrole
c) Quality improvement: kwaliteitsverbetering
d) Quality assurance: kwaliteitsborging
e) Quality policy and strategy: kwaliteitsbeleid en strategie
Traditionele kwaliteitszorg Totale kwaliteitszorg
- Controleer op kwaliteit - Plan voor kwaliteit
- Kwaliteit is de verantwoordelikheid - Kwaliteit is de verantwoordelijkheid
van kwaliteitscontroleafdeling van iedereen
- Sommige fouten zijn onvermijdelijk - Streef naar 0 fouten
- Kwaliteit betekent inspectie - Kwaliteit betekent voldoen aan
- Afval, uitval en werzaamheden norman
vormen de kosten die je door - Afval, uitval en werzaamheden
slechte kwaliteit moet maken vormen klein gedeelte kosten die
- Kwaliteit betreft de tactiek je door niet behalen van norman
moet maken
- Kwaliteit betekent strategie
Hoofdstuk 1: inleiding kwaliteit
Je kan een definitie geven, voorbeeld van wat kwaliteit is
Kwaliteit is de mate (geheel van eigenschappen en kenmerken) waarin een
product of dienst voldoet aan de normen en/of specificaties van de klant
- Mate: meetbaarheid van eigenschappen
- Normen/ specificaties: vereisten waaraan voldaan moeten worden opgesteld in
samenwerking met de klant
- Klant: eindgebruiker
kwaliteit is pas bereikt als de klant terugkomt, niet het product
Je kan de historiek van kwaliteit in perspectief plaatsen
- Craft era
o Vakmanschap
- Quality control era
o Statische procescontrole
o Q control
- TQM = total quality management
o Q design automatisering en digitalisering
o Q improvement kwaliteit verbeteren
- Standards & awards
o Q policy kwaliteitsbeleid verbeteren
o Q assurance kwaliteit vastleggen
- Initiative era
o Lean, six sigma, lean six sigma
o IKZ integrale kwaliteitzorg
Van kwaliteit naar integrale kwaliteitszorg: geef 5 pijlers met voorbeeld
1) Quality design: kwaliteitsontwerp/ design/ planning
2) Quality control: kwailteitscontrole
3) Quality improvement: kwaliteitsverbetering
4) Quality assurance: kwaliteitsborging
5) Quality policy and strategy: kwaliteitsbeleid en strategie
1) Kwaliteitssysteem: welke aspecten vallen er allemaal onder waarmee je
als laborant in aanraking kan komen?
, - Factoren die laboresultaten beïnvloeden
o Labo omgeving en stockbeheer
o Competente medewerkers
o Documentbeheer, audits, validatie
- Belangrijke normen
o ISO 9001 kwaliteitsmanagementsystemen
o ISO15189 klinische labo’s
o ISO 17025 test- en kalibratielabo’s
o ISO 14001 milieumanagement
o ISO 22000 voedselveiligheid
o GMP, GLP, HACCP farmaceutische en voedingsindustrie
Kosten kwaliteit: je kan aan de hand een gegeven figuur het totale
kostenverloop verklaren (benoem asse, vul legende aan, waar AQL,…)
Conformiteitskosten = preventie +
inspectie
Non conformiteitskosten = interne +
externe faalkosten
Economisch model balans tussen
preventue en faalkosten
AQL kwaliteitsniveau dat nog
aanvaardbaar is
Persoonlijke kwaliteit: Individu (competenties SWOT – DISC model – Johari
window) < Team (groene communicatie: 3M en voordelen effectieve
communicatie – doelstellingen SMART(I)- procesflows RA(S)CI) – verbeterteams
4-O-systematiek < Organisatie (PDCA - KPI)
- Zelfanalyse (SWOT)
1) Sterktes
2) Zwaktes
3) Kansen
4) Bedreigingen
- DISC model
o Rood = dominant, resultaatgericht
o Geel = inspirerend, enthousiast
o Groen = stabiel, zorgzaam
o Blauw = analytisch, nauwkeurig
- Johari-venster open ruimte, blinde vlek, verborgen gebied, onbekend gebied
, Bekend aan jezelf Onbekend aan jezelf
Bekend aan anderen Open ruimte Blinde vlek
Onbekend aan Verborgen gebied Onbekend gebied
anderen
- SMART(-I) communiceren
1) Specifiek (wat wil ik bereiken?)
2) Meetbaar (waaraan kan ik merken dat resultaat bereikt is?)
3) Acceptabel (waarom wil ik dit bereiken?)
4) Realistisch (welke haalbare acties onderneem ik?)
5) Tijdsgebonden (wanneer moet doel bereikt zijn?)
6) Inspirerend
- Groene communicatie
o Resultaatgerichte, eerlijke en duurzame communicatie
o 3M: mens, milieu, maatschappij
o Betere samenwerking, snellere oplossing, heldere focus,…
- RASCI model
1) Responsible verantwoordeijke van de taak
2) Accountable eindverantwoordelijke
3) Consulted persoon aan wie advies gevraagd wordt
4) Informed persoon die tussentijds geinformeerd wordt over beslissingen
5) Support ondersteunende persoon tijdens proces
- Verbeterteam samenstellen 4 O’s
1) Oorzaak
2) Omvang
3) Oplossing
4) Operationaliteit
- PCDA cirkel
1) Plan
2) Check
3) Do
4) Act
- KPI = key performance index
o Kwaliteitsindicator
Variabele of maatstaaf om prestaties te analyseren
Meet of een doelstelling bereikt is
KSF = kritische succesfactor
Gerelateerd aan norm of doelstelling
o Succesfactoren van een bedrijf/ organisatie
o Meetbare streefdoelen voor excellentie in kwaliteit
Kwaliteitsnormen in de praktijk: belang kwaliteitszorg met voorbeelden kunnen
uitleggen - Kwaliteitsbewaking binnen forensisch DNA onderzoek (ISO 17025 in
, forensisch onderzoek) – Accreditatie van laboratoria – Algemeen: elementen
van een kwaliteitsmanagementsysteem (slide 82–deel 1.8)
Elementen kwaliteitsmanagementsysteem
- SOP incl kwaliteitshandboek
- Documentbeheer
- Ruimte en toestelbeheer
- Validatie toestel
- Opleiding personeel
- CAPA correcte en preventieve acties
- Interne audit
- Interne en externe kwaliteitscontrole (IQC – EQC)
Hoofdstuk 2: TQM – IKZ
Quality design, quality control, quality improvement, quality assurance, quality
policy&strategy Vgl. traditionele kwaliteitszorg met IKZ: Je kent de betekenis
van TQM en de vijf basispijlers, en de betekenis van IKZ versus traditionele
kwaliteitscontrole.
TQM = total quality management
- Iedereen in de organisatie is betrokken
- 5 delen
a) Quality design: kwaliteitsontwerp/ design/ planning
b) Quality control: kwailteitscontrole
c) Quality improvement: kwaliteitsverbetering
d) Quality assurance: kwaliteitsborging
e) Quality policy and strategy: kwaliteitsbeleid en strategie
Traditionele kwaliteitszorg Totale kwaliteitszorg
- Controleer op kwaliteit - Plan voor kwaliteit
- Kwaliteit is de verantwoordelikheid - Kwaliteit is de verantwoordelijkheid
van kwaliteitscontroleafdeling van iedereen
- Sommige fouten zijn onvermijdelijk - Streef naar 0 fouten
- Kwaliteit betekent inspectie - Kwaliteit betekent voldoen aan
- Afval, uitval en werzaamheden norman
vormen de kosten die je door - Afval, uitval en werzaamheden
slechte kwaliteit moet maken vormen klein gedeelte kosten die
- Kwaliteit betreft de tactiek je door niet behalen van norman
moet maken
- Kwaliteit betekent strategie