Inleiding in de criminologische sociologie
Hoofdstuk 1: Situering van sociologische theorieën over criminaliteit
Inleiding
Waarom plegen mensen criminaliteit?
→ het leidt niet altijd tot een bestraffing
Niet iedereen maakt onderscheid tussen criminaliteit en delinquentie
→ ze nemen het als synoniemen
Aan de hand van deviantie (afwijkend gedrag / gedrag dat niet behoort tot het gedrag of
denken van de meerderheid) worden sociologie en criminologische sociologie met elkaar
gecombineerd
Deviant is niet hetzelfde als criminaliteit
Sociologie = studie van samenleving
⇒ er is een micro-, meso- en macrosysteem
Crimen = misdaad (<Latijn)
Historische context
Grote transities in 18e-19e eeuw in Europa
→ ze maken grote verschillen in de samenleving, vooral in Fr. door de Franse Revolutie
(1789°
Van feodaliteit naar moderniteit
feodaliteit
- monarchen stonden aan top, deelden privileges/stukken land uit aan vazallen voor
bruikleen
- er is een leensysteem
- de bevolking/vazallen moeten bijstand leveren aan koning (monarch) als er strijd of
oorlog is
moderniteit = nieuw systeem
- iedereen gelijk voor de wet
, - klassieke verschillen (koning-vazallen / lage burgerij-hoge burgerij)
- strafrecht vaak te pas en te onpas gebruikt (misbruik)
⇒ veel resistentie bij intellectuelen (nood aan iets nieuw) = de Verlichting ontstaan
Van brutale lichamelijke bestraffing (niet-rationeel) naar op regels gefundeerde,
institutionele sanctie (rationeel)
Fundamentele rechten van de mens = rechten die elke persoon heeft en iedereen moet
krijgen → iedereen is onschuldig tot tegendeel bewezen is
Cesare Beccaria
Dei delitti e delle pene (1764) = zijn boek
→ hij was van lage adel, een kind van de Verlichting
⇒ hij wil rechten via strafrecht bij de mensen brengen
Doelstelling van straffen is preventie
- standaard werk mbt ideeën over straffen
- bedoeling straffen = niet bijkomend leed opleggen, wel preventie voor toekomst
(voorkomen dat misdrijf wordt begaan)
⇒ preventie voor individu (niet hetzelfde opnieuw doen) + zorgen dat anderen deze fout
niet begaan
Let the punishment fit the crime = straffen aanpassen aan soort misdrijf
- Beccaria stelde grote straffen voor lichte overtredingen
- op voorhand weten welke straf je krijgt, kan ervoor zorgen dat je je gedrag zal
aanpassen (waarschuwing voor gevolgen)
Visie van utilitarisme met home rationalis
- hij is een rationeel mens → wil dat anderen ook zo zijn + wegblijven van strafrecht
(gevangenissen)
Veel scholen zijn geïnspireerd door ideeën Beccaria
,Kenmerken van straffen zorgen voor preventie
Openbaarheid = straffen moeten openbaar zijn → mensen moeten openbaar worden
betrokken met geven van straffen
⇒ men moet kunnen zien hoe straffen tot stand komen + hoe ze worden uitgevoerd
Er zijn 2 aspecten
- Karakter van straffen = procedure is nooit openbaar (straffen in gesloten kamer)
→ mensen moeten overtuigd zijn dat ze sommige gedragingen beter niet doen ⇒ daarom
moeten we zien hoe anderen gestraft worden
- Karakter van openbaarheid = heel belangrijk, zorgen voor minder criminaliteit
door mensen te laten zien wat de sancties zijn van hun foute gedragingen
Snel(heid) = je moet snel kunnen reageren
→ straffen moeten snel uitgesproken worden, zodat het effectief blijft = als het te lang duurt
gaat men vergeten wat aanleiding voor straf was
Bewijsmateriaal nodig dat sterk genoeg is om juiste straf te kunnen uitspreken → kan lang
duren
Voor bepaalde zaken → snelrechtprocedures = kort op bal spelen (procedures mbt
vandalisme bij voetbal, ..) + snel tot sanctie komen (geldboete, stadionverbod)
Noodzakelijk(heid) = niet zomaar straffen opleggen
→ bedoelt zijn om andere misdrijven te vermijden (dezelfde fout of een andere)
⇒ door iemand te straffen vermijd je dat volgende diefstal wordt gepleegd / dat andere
diefstal plegen
De juiste straf = geschikt om criminaliteit te voorkomen
⇒ voorbeeld: iemand bezorgt ander een fysiek letsel = een gevangenisstraf (maar niet altijd
de juiste straf - hangt af van graad van fout)
→ nadenken of bepaalde straf de juiste manier is om iemand van zijn ‘obsessie’ af te helpen
⇒ voorbeeld: een seksueel misbruiker → een goede straf kan zijn om naar een gesloten
instelling te gaan zodat deze persoon geholpen kan worden met zijn ongezonde obsessie
Proportioneel (karakter) = de verhouding moet juist zijn
→ iemand krijgt gevangenisstraf voor levenslang = gevangenisstraf is terecht, maar het
termijn is te lang (hangt af van graad van fout)
, Nulla poena sine lege (geen straf zonder wet)
= straf mag niet bestaan indien er daar geen wet over gekend is
→ eerst bepalen welke gedragingen schadelijk zijn, daarna strafmaat plaatsen, dan pas
toepassen na goedkeuring
Tekst van 250 jaar geleden
Kernpunten
- wetten voor en door vrije mensen vaak gebruikt als instrument voor passionele
mensen → minderheid (rijken) en wet wordt als toevallig gezien
- let goed op iedereen die betrokken is bij bestraffing → waarschuwing voor mensen
- gaat over doodstraf = vreemd dat mensen die moord hebben gepleegd, onderheven
worden aan doodstraf (hun eigen misdaad dat overheid toebrengt)
Hoofdstuk 1: Situering van sociologische theorieën over criminaliteit
Inleiding
Waarom plegen mensen criminaliteit?
→ het leidt niet altijd tot een bestraffing
Niet iedereen maakt onderscheid tussen criminaliteit en delinquentie
→ ze nemen het als synoniemen
Aan de hand van deviantie (afwijkend gedrag / gedrag dat niet behoort tot het gedrag of
denken van de meerderheid) worden sociologie en criminologische sociologie met elkaar
gecombineerd
Deviant is niet hetzelfde als criminaliteit
Sociologie = studie van samenleving
⇒ er is een micro-, meso- en macrosysteem
Crimen = misdaad (<Latijn)
Historische context
Grote transities in 18e-19e eeuw in Europa
→ ze maken grote verschillen in de samenleving, vooral in Fr. door de Franse Revolutie
(1789°
Van feodaliteit naar moderniteit
feodaliteit
- monarchen stonden aan top, deelden privileges/stukken land uit aan vazallen voor
bruikleen
- er is een leensysteem
- de bevolking/vazallen moeten bijstand leveren aan koning (monarch) als er strijd of
oorlog is
moderniteit = nieuw systeem
- iedereen gelijk voor de wet
, - klassieke verschillen (koning-vazallen / lage burgerij-hoge burgerij)
- strafrecht vaak te pas en te onpas gebruikt (misbruik)
⇒ veel resistentie bij intellectuelen (nood aan iets nieuw) = de Verlichting ontstaan
Van brutale lichamelijke bestraffing (niet-rationeel) naar op regels gefundeerde,
institutionele sanctie (rationeel)
Fundamentele rechten van de mens = rechten die elke persoon heeft en iedereen moet
krijgen → iedereen is onschuldig tot tegendeel bewezen is
Cesare Beccaria
Dei delitti e delle pene (1764) = zijn boek
→ hij was van lage adel, een kind van de Verlichting
⇒ hij wil rechten via strafrecht bij de mensen brengen
Doelstelling van straffen is preventie
- standaard werk mbt ideeën over straffen
- bedoeling straffen = niet bijkomend leed opleggen, wel preventie voor toekomst
(voorkomen dat misdrijf wordt begaan)
⇒ preventie voor individu (niet hetzelfde opnieuw doen) + zorgen dat anderen deze fout
niet begaan
Let the punishment fit the crime = straffen aanpassen aan soort misdrijf
- Beccaria stelde grote straffen voor lichte overtredingen
- op voorhand weten welke straf je krijgt, kan ervoor zorgen dat je je gedrag zal
aanpassen (waarschuwing voor gevolgen)
Visie van utilitarisme met home rationalis
- hij is een rationeel mens → wil dat anderen ook zo zijn + wegblijven van strafrecht
(gevangenissen)
Veel scholen zijn geïnspireerd door ideeën Beccaria
,Kenmerken van straffen zorgen voor preventie
Openbaarheid = straffen moeten openbaar zijn → mensen moeten openbaar worden
betrokken met geven van straffen
⇒ men moet kunnen zien hoe straffen tot stand komen + hoe ze worden uitgevoerd
Er zijn 2 aspecten
- Karakter van straffen = procedure is nooit openbaar (straffen in gesloten kamer)
→ mensen moeten overtuigd zijn dat ze sommige gedragingen beter niet doen ⇒ daarom
moeten we zien hoe anderen gestraft worden
- Karakter van openbaarheid = heel belangrijk, zorgen voor minder criminaliteit
door mensen te laten zien wat de sancties zijn van hun foute gedragingen
Snel(heid) = je moet snel kunnen reageren
→ straffen moeten snel uitgesproken worden, zodat het effectief blijft = als het te lang duurt
gaat men vergeten wat aanleiding voor straf was
Bewijsmateriaal nodig dat sterk genoeg is om juiste straf te kunnen uitspreken → kan lang
duren
Voor bepaalde zaken → snelrechtprocedures = kort op bal spelen (procedures mbt
vandalisme bij voetbal, ..) + snel tot sanctie komen (geldboete, stadionverbod)
Noodzakelijk(heid) = niet zomaar straffen opleggen
→ bedoelt zijn om andere misdrijven te vermijden (dezelfde fout of een andere)
⇒ door iemand te straffen vermijd je dat volgende diefstal wordt gepleegd / dat andere
diefstal plegen
De juiste straf = geschikt om criminaliteit te voorkomen
⇒ voorbeeld: iemand bezorgt ander een fysiek letsel = een gevangenisstraf (maar niet altijd
de juiste straf - hangt af van graad van fout)
→ nadenken of bepaalde straf de juiste manier is om iemand van zijn ‘obsessie’ af te helpen
⇒ voorbeeld: een seksueel misbruiker → een goede straf kan zijn om naar een gesloten
instelling te gaan zodat deze persoon geholpen kan worden met zijn ongezonde obsessie
Proportioneel (karakter) = de verhouding moet juist zijn
→ iemand krijgt gevangenisstraf voor levenslang = gevangenisstraf is terecht, maar het
termijn is te lang (hangt af van graad van fout)
, Nulla poena sine lege (geen straf zonder wet)
= straf mag niet bestaan indien er daar geen wet over gekend is
→ eerst bepalen welke gedragingen schadelijk zijn, daarna strafmaat plaatsen, dan pas
toepassen na goedkeuring
Tekst van 250 jaar geleden
Kernpunten
- wetten voor en door vrije mensen vaak gebruikt als instrument voor passionele
mensen → minderheid (rijken) en wet wordt als toevallig gezien
- let goed op iedereen die betrokken is bij bestraffing → waarschuwing voor mensen
- gaat over doodstraf = vreemd dat mensen die moord hebben gepleegd, onderheven
worden aan doodstraf (hun eigen misdaad dat overheid toebrengt)
