Garantie de satisfaction à 100% Disponible immédiatement après paiement En ligne et en PDF Tu n'es attaché à rien 4.2 TrustPilot
logo-home
Resume

Samenvatting Wijzer in ontwikkelingsstoornissen - Mens En Leren 2

Note
-
Vendu
-
Pages
110
Publié le
29-12-2025
Écrit en
2025/2026

Een samenvatting van lesnotities,de PowerPoints die in de lessen werden behandeld en het boek met bijhorende additionele teksten van het opleidingsonderdeel. Deze samenvatting is erg volledig, volgt de leerstof chronologisch en bevat veel informatie die kan helpen om het studiemateriaal te begrijpen. De samenvatting is zeer handig voor studenten die nood hebben aan visueel materiaal om te leren. Het is een zeer uitgebreide samenvatting, wat maakt dat hier normaal alles moet in staan dat besproken werd in het opleidingsonderdeel.

Montrer plus Lire moins

















Oups ! Impossible de charger votre document. Réessayez ou contactez le support.

Infos sur le Document

Livre entier ?
Non
Quels chapitres sont résumés ?
H1, h4-h9
Publié le
29 décembre 2025
Nombre de pages
110
Écrit en
2025/2026
Type
Resume

Aperçu du contenu

S1




Mens en leren 2
ACADEMIEJAAR 2025-2026 AP HOGE SCHOOOL

,Inhoud
1) Wat is een ontwikkelingsstoornis? .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 6

1.1 Een ontwikkelingsstoornis of een probleem? ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 6

1.1.1 Een ontwikkelingsprobleem ..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 6

1.1.2 Een ontwikkelingsstoornis ....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 6

1.1.3 Ontwikkelingsprobleem vs. -stoornis ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 7

1.1.4 Belang van onderscheid........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 8

2) Overkoepelende thema’s ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 8

2.1 Prikkelverwerking ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 8

2.1.1 De soorten prikkelverwerking .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 8

a. Normale prikkelverwerking ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 8

b. Hypersensitieve prikkelverwerking ............................................................................................................................................................................................................................................................ 9

c. Hyposensitieve prikkelverwerking ............................................................................................................................................................................................................................................................. 9

2.1.2 Prikkelverwekingsproblematiek ............................................................................................................................................................................................................................................................................... 9

2.2 Executieve functies............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 10

2.2.1 Hersenontwikkeling ............................................................................................................................................................................................................................................................................................... 10

2.2.2 Emotieregulatie..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 11

2.2.3 Algemeen de executieve functies........................................................................................................................................................................................................................................................................... 11

2.3 Neurodiversiteit ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 12

3) Agressie......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 13

3.1 Wat agressie inhoudt......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 13

3.2 Soorten agressie................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 13

3.3 Agressie en stoornissen ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 14

3.4 Oorzaken van agressie ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 15

3.5 Aanpak bij agressie............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 15

4) Gedragsproblemen en -stoornissen: hechtingsstoornis ................................................................................................................................................................................................................................................. 16

4.1 Gehechtheid ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 16

4.1.1 IJsberg model van communicatie bij misverstanden tussen ouder en kind .............................................................................................................................................................................................................. 17

4.2 Kenmerken........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 18

4.3 Gevolgen........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 19

4.3.1 Gedrag in de klas ................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 20

4.4 Verschil tussen een hechtingsstoornis en een hechtingsprobleem ...................................................................................................................................................................................................................................... 21

4.5 Diagnostiek ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 22

4.6 Reactieve hechtingsstoornis en ontrem-sociaalcontactstoornis .......................................................................................................................................................................................................................................... 22

4.6.1 Reactieve hechtingsstoornis .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 23

4.6.2 Ontremd-sociaalcontactstoornis ............................................................................................................................................................................................................................................................................ 24

4.6.3 Oorzaken van hechtingsstoornissen ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 24

4.6.4 Prevalentie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 24

4.6.5 Risicofactoren ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 25

4.7 Aanpak.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 25

4.7.1 Algemene aanpak.................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 25

4.7.2 Mentaliseren en containment in de praktijk ........................................................................................................................................................................................................................................................... 26

4.8 Herkennen van een hechtingsstoornis ............................................................................................................................................................................................................................................................................... 27

5) Gedragsstoornissen ODD en CD..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 28

5.1 Kenmerken........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 28

5.1.1 ODD/oppositioneel opstandige stoornis................................................................................................................................................................................................................................................................. 28

a. Classificaties/specificaties ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 28

b. Prevalentie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 29

5.1.2 CD/normoverschrijdende gedragsstoornis ............................................................................................................................................................................................................................................................. 29

a. Classificaties/specificaties ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 30

b. Prevalentie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 30

5.2 Comorbiditeit bij ODD en CD ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 30

5.3 Risicofactoren voor ODD en CD.......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 30

5.3.1 Neurobiologisch .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 30

5.3.2 Het kind zelf .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 31

5.3.3. Andere risicofactoren ........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 31

5.4 Diagnostiek ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 31

5.5 Begeleiding/behandeling................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 32

5.5.1 Vanuit verschillende invalshoeken ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 32

a. Het kind zelf ........................................................................................................................................................................................................................................................................................... 32

b. Voor de omstaanders, andere kinderen ................................................................................................................................................................................................................................................... 32

c. Voor leerkrachten en ouders ................................................................................................................................................................................................................................................................... 32

5.5.2 Begeleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 33

6) AD(H)D Aandachtsdefficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis ............................................................................................................................................................................................................................................... 34

6.1 Kenmerken........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 34


1

, 6.1.1 Primaire gedragskenmerken .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 34

a. Onoplettendheid..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 34

b. Hyperactiviteit-impulsiviteit .................................................................................................................................................................................................................................................................... 35

6.1.2 Fenotypes ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 35

a. Het overwegend onoplettend type .......................................................................................................................................................................................................................................................... 36

b. Het overwegend hyperactief-impulsief type ............................................................................................................................................................................................................................................ 36

c. Het gecombineerd type........................................................................................................................................................................................................................................................................... 36

6.1.3 Secundaire gedragskenmerken .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 36

6.1.4 Sterktes bij kinderen met ADHD............................................................................................................................................................................................................................................................................. 37

6.1.5 Neuropsychologische kenmerken .......................................................................................................................................................................................................................................................................... 37

a. Executieve functies ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 37

b. Aandacht................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 38

c. Toestandsregulatie ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 38

d. Delay-aversion ....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 38

6.2 Prevalentie en comorbiditeit bij kinderen .......................................................................................................................................................................................................................................................................... 38

6.2.1 Prevalentie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 38

6.2.2 Comorbiditeit ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 39

6.3 Etiologie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 39

6.4 Beloop en prognose bij kinderen ....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 40

6.5 Diagnostiek bij kinderen .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 41

6.5.1 Moeilijke differentiaaldiagnostiek .......................................................................................................................................................................................................................................................................... 42

6.5.2 Handelingsgerichte diagnostiek ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 42

6.6 Begeleiding bij kinderen .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 43

6.6.1 Farmacotherapie ................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 43

6.6.2 Functietraining ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 43

6.6.3 Vaardigheidstraining .............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 44

6.6.4 Psycho-educatie .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 44

6.6.5 Contextbegeleiding ............................................................................................................................................................................................................................................................................................... 45

a. Sociale omgevingsaanpassingen ............................................................................................................................................................................................................................................................. 45

b. Fysieke omgevingsaanpassingen............................................................................................................................................................................................................................................................. 46

6.6.6 Tips voor ouders en leerkrachten ........................................................................................................................................................................................................................................................................... 47

6.7 ADHD bij volwassenen ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 48

6.7.1 Voorkomen ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 48

6.7.2 Vaak voorkomende comorbiditeiten ...................................................................................................................................................................................................................................................................... 48

6.7.3 In het gezin ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 49

6.7.4 In relaties .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 49

6.7.5 Op het werk .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 49

6.7.6 Diagnostiek ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 49

6.7.8 In begeleiding........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 50

7) ASS – Autismespectrumstoornissen .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 50

7.1 Kenmerken........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 51

7.1.1 Primaire gedragskenmerken .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 51

a. Ernstige & aanhoudende problemen met sociale communicatie en interactie .......................................................................................................................................................................................... 51

b. Beperkte en repetitieve gedragspatronen, interesses of activiteiten......................................................................................................................................................................................................... 52

7.1.2 Fenotypes ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 53

a. Vroegere diagnoses ................................................................................................................................................................................................................................................................................ 53

b. Sociale fenotypes.................................................................................................................................................................................................................................................................................... 54

7.1.3 Secundaire gedragskenmerken .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 54

7.1.4 Neuropsychologische kenmerken .......................................................................................................................................................................................................................................................................... 55

a. Centrale coherentie theorie..................................................................................................................................................................................................................................................................... 55

b. Theory of Mind ....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 56

c. Executieve dysfunctie theorie .................................................................................................................................................................................................................................................................. 56

7.2 Prevalentie en comorbiditeit ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 56

7.3 Beloop en prognose bij kinderen ....................................................................................................................................................................................................................................................................................... 56

7.4 Etiologie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 57

7.5 Diagnostiek bij kinderen .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 58

7.5.1 Anamnese afnemen .............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 58

7.5.2 Specifieke instrumenten ........................................................................................................................................................................................................................................................................................ 58

7.5.3 Handelingsgerichte diagnostiek ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 59

7.6 Begeleiding ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 59

7.6.1 Farmacotherapie ................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 59

7.6.2 Functietraining ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 59

7.6.3 Vaardigheidstraining .............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 60

7.6.4 Psycho-educatie .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 60

7.6.5 Aanpassingen aan de context ................................................................................................................................................................................................................................................................................ 60

7.6.6 Tips voor de school................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 61


2

, 7.6.7 Ondersteuningsvormen ......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 61

7.7 ASS bij volwassenen .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 61

7.7.1 Bekeken op vijf domeinen ..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 62

a. Dagelijks leven/huishouden .................................................................................................................................................................................................................................................................... 62

b. Sociaal leven .......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 62

c. Studeren................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 62

d. Solliciteren en werken ............................................................................................................................................................................................................................................................................. 62

e. Ouder met ASS zijn ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 63

7.7.2 Diagnostiek ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 63

7.7.3 Begeleiding ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 63

7.7.4 Anders perspectief op ASS ..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 63

8) Coördinatie-ontwikkelingsstoornis – DCD ..................................................................................................................................................................................................................................................................... 64

8.1 Kenmerken........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 64

8.1.1 Primaire gedragskenmerken .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 64

8.1.2 Secundaire gedragskenmerken .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 66

8.2 Diagnostiek ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 67

8.3 Begeleiding ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 68

8.3.1 Psycho-educatie .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 68

8.3.2 Aanpassingen aan de context ................................................................................................................................................................................................................................................................................ 68

8.3.3 Tips voor ouders en leerkracht............................................................................................................................................................................................................................................................................... 68

8.3.4 Ondersteuningsvormen ......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 69

9) Ticstoornissen ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 69

9.1 Kenmerken........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 69

9.1.1 Primaire kenmerken .............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 69

a. Soorten tics ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 69

b. Eigenschappen van tics ........................................................................................................................................................................................................................................................................... 70

9.1.2 Fenotypes ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 71

9.1.3 Secundaire gedragskenmerken .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 71

9.2 Prevalentie en comorbiditeit ............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 72

9.2.1 Prevalentie ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 72

9.2.2 Comorbiditeit ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 72

9.3 Beloop en prognose .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 73

9.4 Begeleiding ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 73

9.4.1 Farmacotherapie ................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 73

9.4.2 Psycho-educatie .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 73

9.4.3 Aanpassingen aan de context ................................................................................................................................................................................................................................................................................ 74

10) Leerstoornissen ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 74

10.1 Hoe een kind de basisvaardigheden leert......................................................................................................................................................................................................................................................................... 75

10.1.1 Leren lezen en schrijven ...................................................................................................................................................................................................................................................................................... 75

10.1.2 Leren rekenen ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 75

10.2 Primaire gedragskenmerken van dyslexie ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 76

10.3 Primaire gedragskenmerken van dyscalculie .................................................................................................................................................................................................................................................................... 77

10.4 Secundaire gedragskenmerken dyslexie en dyscalculie ..................................................................................................................................................................................................................................................... 79

10.5 Prevalentie en comorbiditeit............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 79

10.5.1 Dyslexie............................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 79

10.5.2 Dyscalculie .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 80

10.6 Beloop en prognose ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 80

10.7 Etiologie .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 81

10.8 Diagnostiek ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 81

10.8.1 Vlaamse classificatiecriteria ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 82

10.8.2 Specifieke instrumenten ...................................................................................................................................................................................................................................................................................... 82

10.8.3 Moeilijke differentiaal diagnostiek ....................................................................................................................................................................................................................................................................... 83

10.8.4 Handelingsgerichte diagnostiek ........................................................................................................................................................................................................................................................................... 83

10.9 Begeleiding ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 84

10.9.1 Farmacotherapie ................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 84

10.9.2 Functietraining .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 84

10.9.3 Vaardigheidstraining ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 85

10.9.4 Pscyho-educatie .................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 85

10.9.5 Aanpassingen aan de context .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 85

11) NLD – non-verbal learning disability .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 86

11.1 Profiel NLD ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 86

11.2 Secundaire kenmerken .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 87

11.3 Prevalentie en comorbiditeit............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 87

11.4 Signalen in de klas ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 87

12) STOS – spraak- en taalontwikkelingsstoornissen/ communicatiestoornissen................................................................................................................................................................................................................. 88

12.1 Componenten van taal .................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 88


3

, 12.2 Fenotypen ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 88

12.3 Kenmerken...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 89

12.3.1 Primaire gedragskenmerken ................................................................................................................................................................................................................................................................................ 89

a. Taal(ontwikkelings)stoornis..................................................................................................................................................................................................................................................................... 89

b. Spraakklankstoornis ............................................................................................................................................................................................................................................................................... 89

c. Ontwikkelingsstotteren ........................................................................................................................................................................................................................................................................... 90

I. Aanleg en uitlokkende factoren ................................................................................................................................................................................................................................................................. 90

II. Secundaire stottergedragingen ................................................................................................................................................................................................................................................................. 90

III. Belang van vroege detectie ..................................................................................................................................................................................................................................................................... 91

IV. Omgang met stotteren ............................................................................................................................................................................................................................................................................ 91

d. Sociale (pragmatische) communicatiestoornis ......................................................................................................................................................................................................................................... 91

12.3.2 Secundaire gedragskenmerken ............................................................................................................................................................................................................................................................................ 92

12.3.3 Neuropsychologische kenmerken......................................................................................................................................................................................................................................................................... 92

12.4 Prevalentie en comorbiditeit............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 93

12.5 Beloop en prognose ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 93

12.6 Diagnostiek ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 94

12.6.1 Specifieke instrumenten ...................................................................................................................................................................................................................................................................................... 94

12.6.2 Moeilijke differentiaaldiagnostiek ........................................................................................................................................................................................................................................................................ 94

12.7 Begeleiding ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 95

12.7.1 Psycho-educatie .................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 95

12.7.2 Aanpassingen aan de context .............................................................................................................................................................................................................................................................................. 95

12.7.3 Tips voor ouders en leerkrachten ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 96

13) Faalangst ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 96

13.1 Positieve faalangst........................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 96

13.2 Negatieve faalangst ......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 96

13.3 Negatieve faalangst herkennen........................................................................................................................................................................................................................................................................................ 97

13.4 Oorzaken van faalangst.................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 98

13.5 Gevolgen van faalangst.................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 98

13.6 Prevalentie ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 99

13.7 Is het een stoornis? ......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 99

13.8 Begeleiding ..................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 99

13.8.1 Psycho-educatie ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 100

13.8.2 Begeleiding bieden ............................................................................................................................................................................................................................................................................................ 100

13.8.3 Begeleiding in de context................................................................................................................................................................................................................................................................................... 100

14) Selectief mutisme........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 100

14.1 Kenmerken.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 100

14.2 Prevalentie .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 101

14.3 Oorzaken....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 101

14.4 Prognose en beloop....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 101

14.5 Aanpak op school .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 101

15) Pesten en cyberpesten ................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 102

15.1 Enkele cijfers ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 102

15.2 Vormen van pesten ....................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 102

15.3 Verschillende rollen die kunnen worden ingenomen binnen pesten ............................................................................................................................................................................................................................... 102

15.4 Cyberpesten .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 103

15.4.1 Prevalentie ........................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 103

15.4.2 Ingezoomd op cyberpesten................................................................................................................................................................................................................................................................................ 103

15.4.3 Omgang als opvoeder en ouder ......................................................................................................................................................................................................................................................................... 104

15.4.4 Omgang als school............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 104

15.4.5 Wat te doen bij grooming .................................................................................................................................................................................................................................................................................. 104

15.5 Wetenschappelijke inzichten ......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 104

15.6 Aanpak bij pesten .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 105

15.6.1 Gesprekken met de gepeste............................................................................................................................................................................................................................................................................... 105

15.6.2 Gesprekken met de pester ................................................................................................................................................................................................................................................................................. 105

15.6.3 Herstelgesprekken met pester en gepeste.......................................................................................................................................................................................................................................................... 105

15.6.4 Gesprekken met meelopers en buitenstaanders................................................................................................................................................................................................................................................. 106

15.6.5 Gesprekken met ouders..................................................................................................................................................................................................................................................................................... 106

16) Automutilatie .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 106

16.1 Verschil tussen automutilatie en suïcidepoging .............................................................................................................................................................................................................................................................. 106

16.2 Prevalentie in België ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 107

16.3 Geslachtsverschillen ...................................................................................................................................................................................................................................................................................................... 107

16.4 Comorbiditeit ................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 107

16.5 Risicofactoren................................................................................................................................................................................................................................................................................................................ 108

16.6 Redenen voor doen aan automutilatie ........................................................................................................................................................................................................................................................................... 108

16.7 Gevolgen op lange termijn............................................................................................................................................................................................................................................................................................. 108

16.8 Omgang ermee.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 109


4

,16.9 Behandeling .................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 109




5

,1) Wat is een ontwikkelingsstoornis?

1.1 Een ontwikkelingsstoornis of een probleem?




1.1.1 Een ontwikkelingsprobleem

Eigenschappen ontwikkelingsprobleem:
꓿ Tijdelijk  je hebt er bep. periodes last van
꓿ Moeilijkheid, uitdaging of hindernis
꓿ Situationeel
꓿ Context gebonden
꓿ Gevolg van…

Voorbeelden:
o Identiteitscrisis
o Slaapproblemen
o Piekeren
o Woedeaanval
o Trauma
o Taalproblemen



1.1.2 Een ontwikkelingsstoornis

Ontwikkelingsstoornis: e. neurobiologische stoornis die i/d (vroege) ontwikkelingsperiode tot uiting komt,
gekenmerkt  ontwikkelingsachterstanden op één of ++ functiedomeinen en die levenslang beperkingen
veroorzaakt i/h persoonlijke, sociale, schoolse of beroepsmatige functioneren.

Het is eigen a/d person zelf, is aangeboren en kan genetisch zijn
Je bent ≠ de stoornis, je hebt de stoornis

Definitie opgesplitst:
Neurobiologisch
꓿ Oorsprong i/d hersenontw.
꓿ Aangeboren
꓿ Resultaat v. :
▪ Genetische aanleg
▪ Prenatale omgevingsfactoren
▪ Perinatale factoren (bij de geboorte)

(vroege) ontwikkelingsperiode:
 = zichtbaar op kinderleeftijd
 Mate v. uiting = beïnvloedbaar  versch. omgevings- & kindfactoren

Ontwikkelingsachterstanden = belemmert ontw. op 1 of + omgevings- en kindfactoren


6

, Levenslange beperkingen
 Veroorzaakt belemmering i/d participatie a/h dagelijkse leven
 Komt op versch. terreinen voor


Eigenschappen ontwikkelingsstoornis:
꓿ Persistent
꓿ Intern
꓿ Klinisch gedefinieerd
꓿ Significante beperkingen
꓿ …

Voorbeelden:
o ASS
o ADHD
o ADD
o Dyslexie
o Dyscalculie
o Dysorthographie

Soorten ontwikkelingsstoornissen(in boek):
• Verstandelijke beperkingen = tekorten in alg. cogn. functies
• Communicatiestoornissen = verstoorde ontw. v. taal, spraak en/of sociale communicatie
• Autismespectrumstoornissen (ASS) = alle stoornissen binnen h. spectrum
Ernstige tekorten in sociale omgang + beperkte, repetitieve interesses en gedragingen

• Aandachtsdefficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis (ADHD) = stoornissen wb aandacht en/of hyperactiviteit
en impulsiviteit centraal staan
 Comorbiditeit met externaliserende stoornissen vb.: ODD, CD

• (spec.) leerstoornissen = spec. tekorten i/h leren v/d basale schoolse vaardigheden
• Motorische ontwikkelingsstoornissen = bestaande uit:
o Coördinatieontwikkelingsstoornis DCD
= problemen in coördinatie v. motorisch handelen
o Ticstoornissen
= plotselinge optredende, snelle, herhaalde niet-ritmische bewegingen of
geluiden
o Stereotiepe bewegingsstoornis
= repetitieve driftmatige en doelloze bewegingen



1.1.3 Ontwikkelingsprobleem vs. -stoornis

Ontwikkelingsstoornis Ontwikkelingsprobleem
• Intern
Extern
Oorzaak Biologisch, psychologisch,…
Situatie, omgeving,…
• Aangeboren
Duur Levenslang Tijdelijk
Diagnose Klinische diagnose = vereist ≠ diagnose nodig
Oplosbaar Nee => behandelbaar & managebaar Ja => nood aan concreet advies
• Therapie • Coaching
• Medicatie • Advies
Aanpak
• Gespecialiseerde begeleiding • Praktische hulp
• … • …
Kenmerken Primair Secundair

7

,Primaire kenmerken: kernsymptomen v/d stoornis, de kenmerken die minimaal aanwezig moeten zijn o/d
diagnose te kunnen stellen  aangeboren

Secundaire kenmerken: kenmerken ≠ spec. voor de stoornis => gevolg v/d primaire symptomen  kunnen ontstaan
door de omgeving

Criteria ontwikkelingsstoornis:
❖ Significant meer problemen dan gemiddeld
nu dimensionale aandoeningen => iedereen plaatsen o/e continuüm
 kids met ontw.-stoornis = sign. Meer problemen vertonen dan gem.

❖ Op verschillende dimensies problemen
 Kids met ontw.-stoornis = vertonen op ++ dimensies problemen

❖ Problemen zijn hardnekkig/persistent
Kenmerken houden levenslang aan

❖ Problemen zijn pervasief
= aanwezig in versch. contexten => ≠ enkel gebonden aan omgevingsfactoren

❖ Niet leeftijdsadequaat
= wijken significant af v. wat passend is voor de leeftijd

❖ Significante belemmering
= problemen vormen hinder voor de persoon in zijn dagelijks leven



1.1.4 Belang van onderscheid

→ Zorgt voor begrip & empathie => nu snap ik wrm je zo reageert
→ Begrip en erkenning bij persoon zelf
→ Professionals => gepast interventies bieden  verwachtingen en doelen soms bijstellen




2) Overkoepelende thema’s
2.1 Prikkelverwerking

2.1.1 De soorten prikkelverwerking

a. Normale prikkelverwerking


Hersenen = filter die veel prikkels buiten houdt
Alles wat je van zintuigen waarneemt wordt je niet perse gewaar




Vb.: cocktailparty effect => je hoort je naam ineens duidelijk in een luide ruimte => filter v/d herenen die werkt


8

, b. Hypersensitieve prikkelverwerking

Vb.: mensen met ASS

Hersenen filteren ≠  persoon neemt alle zintuigen tegelijk op z. filtering
Reageren daarom soms anders => boos worden, snel opgeven




Vb.: kermis in de buurt en voor persoon komen deze prikkels heel hard binnen terwijl bij anderen dit zacht
achtergrond geluid is => focust zich erg op het geluid en kan zich dan niet meer concentreren

c. Hyposensitieve prikkelverwerking

Filter werkt te hard => prikkels v. zintuigen komen niet persen binnen
Voelen veel  => voelen ≠ dat ze honger hebben of het koud is
 Ze leren dit na t




2.1.2 Prikkelverwekingsproblematiek

Prikkelverwerkingsproblematiek: het systeem dat omgaat met sensorische prikkels i/h brein raakt overbelast of
ondergestimuleerd.
Kan voor problemen zorgen in dagelijks functioneren


Brein oververmoeid door prikkels gevolgen:
 Functioneert ≠ meer nrm
• Prikkelbaarheid
• Sneller boos worden
• Hoofdpijn
• …

Window of tolerance = prikkels hebben hier invloed op => over en ondervermoeidheid
→ Hyperarousal:  prikkels  fight, flight, freeze reactive
→ Optimal arousal: = ideale zonden  je kan leren redeneren & communiceren
→ Hypoarousal:  weinig prikkels  passieve bevriezing, dissociatie, aflsuiting




9
€12,98
Accéder à l'intégralité du document:

Garantie de satisfaction à 100%
Disponible immédiatement après paiement
En ligne et en PDF
Tu n'es attaché à rien

Faites connaissance avec le vendeur

Seller avatar
Les scores de réputation sont basés sur le nombre de documents qu'un vendeur a vendus contre paiement ainsi que sur les avis qu'il a reçu pour ces documents. Il y a trois niveaux: Bronze, Argent et Or. Plus la réputation est bonne, plus vous pouvez faire confiance sur la qualité du travail des vendeurs.
mayravermeulen Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen
Voir profil
S'abonner Vous devez être connecté afin de suivre les étudiants ou les cours
Vendu
8
Membre depuis
11 mois
Nombre de followers
0
Documents
16
Dernière vente
5 jours de cela

5,0

2 revues

5
2
4
0
3
0
2
0
1
0

Récemment consulté par vous

Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions