samenvatting - criminologie

Criminologie samengevat
1. Definitie criminologie
2 grote stromingen:
1. Traditionele criminaliteitsdefinitie
 Verwijst naar de norm
 Dus ook normatieve criminaliteitsdefinitie
 Criminaliteit is een eigenschap van gedrag
2. Kritische criminaliteitsdefinitie
 Reactieve definitie
 Criminaliteit is een eigenschap van maatschappelijke
reactie op gedrag

Normatieve definities Kritische definities

Crimineel gedrag= gedrag dat de Maatschappelijke reactie omschrijft
norm overschrijdt gedrag als ‘crimineel’

Juridische criminaliteitsdefinitie: Labeling definitie
 Strafrechtelijke definitie
 Eng-juridische definitie Conflicttheoretische criminaliteitsde
 Breed-juridische definitie finitie

Naturalistische criminaliteitsdefinitie Marxistische criminaliteitsdefinitie

Socio-formalistische
criminaliteitsdefinitie

1.1 Soorten traditionele
criminaliteitsdefinities/normatieve definitie
1.1.1 Juridische criminaliteitsdefinitie

Uitgangspunt = niet-universele basis van het recht

 Strafrechtelijke definitie
Norm= strafrecht
Criminaliteit: is overtreding van strafwet

 Eng-juridische definitie
Criminaliteit: het opzettelijk en zonder verdediging of
rechtvaardiging de strafwet overtreden, en veroordeeld door de
rechter.

 Breed-juridische definitie
Sutherland
Criminaliteit: Sociaal schadelijk en juridische sanctie
Er is een misdrijf wanneer handeling door de wet wordt gedefinieerd
als sociaal schadelijk en wanneer deze een sanctie voorziet, kan

, worden uitgesproken door administratief orgaan of rechtbank. Vb.
GAS-boetes, vennootschapsrecht


1.1.2 Naturalistische misdaaddefinitie

Wat strafbaar is in de ene staat, hoeft niet strafbaar te zijn in de andere.
Verzet zich tegen niet-universele basis van het recht.
Criminaliteit: handelingen die altijd en overal als crimineel worden
beschouwd = natuurlijk misdrijf (GAROFALO)
Morele sentimenten als norm. (medelijden of eerlijkheid)
 deze gevoelens zorgen ervoor dat er geen misdrijf gepleegd wordt
Vb: je ziet een man stelen van een andere en je zegt het uit eerlijkheid.

1.1.3 Socio-formalistische misdaaddefinitie

Vertrekt vanuit kritiek op strafrechtelijk en andere juridische
criminaliteitsdefinities. Verzet zich tegen niet-universele basis van het
recht.
Zoeken naar algemene basis van recht.
Criminologie moet haar banden met strafrecht verbreken
Politieke formaties ontwikkelen SR-regels en deze veranderen in tijd &
ruimte
Gedragsnormen of Conduct norms  innerlijk karakter van
criminologie
 Individu maakt deel uit van sociale groepen, deze sociale groepen
ontwikkelen gedragsnormen, een gedragscode.
Gedragsnormen = universeel gegeven  conduct norms worden niet door
1 groep ontw

1.2 Kritische criminaliteitsdefinitie
1.2.1 Labelling-definitie

Criminaliteit= is niet universeel (hangt af van tijd en ruimte)
Omkering van causaliteit in vergelijking met normatieve definities:
crimineel gedrag leidt niet tot een maatschappelijke reactie maar een
maatschappelijke reactie leidt tot criminaliteit.
Criminaliteit: is niet objectief (dus subjectief) maar een etiket dat op
bepaalde gedragingen wordt gekleefd  criminaliteit is dan ook sociale
constructie
Bv Druggebruik: crimineel of gezondheidsprobleem?
Vb: Bij oosterse maaltijden eten ze van elkaars bord, bij ons niet
(afhankelijk van cultuur is iets normaal of niet normaal)
Pygmalion effect  self fulfilling prophecy

1.2.2 Conflicttheoretische definitie

Conflictperspectief: individuen en groepen nemen verschillende positie in
samenleving in. Samenleving beschouwd als statisch en gesloten systeem.
Deze dominantieverhoudingen creëren conflicten.

,Criminaliteit: gedrag dat in strijd is met de politieke machthebbers.
Criminaliteit door conflicten tussen belangengroepen.
Bv. Taliban, Mosquito (jongeren wegjagen door gepiep)

1.2.3 Marxistische definitie (Karl Marx)

Onderscheid tussen heersende klasse (bezit productiemiddelen) en
proletariaat (bezitloze arbeiders) Bv: slavernij, belastingontwijking, fraude
fiscaal aftrekbaar maken.
 Heersende klasse bepaalt wat criminaliteit is

1.2.4 Radicale criminaliteitsdefinitie

Kritiek op traditionele criminologie omdat ze vertrekt vanuit gevestigde
orde (bestaande wetgeving, waarden & normen) Het is niet de taak van
criminologen om zich in dat gebied te vestigen. Nood aan eigen
referentiekader vanuit menslievende visie
 Mensenrechtendefinitie van criminaliteit = mensenrechten is enige
criterium
 Gelijkheid, welzijn, veiligheid
 Individuen, sociale verhoudingen, systemen
Bv. Praktijktesten, migratie, vrouw red 42 mensen met bood maar =
mensenhandel

2. Studiedomeinen
Eng: misdaad en misdadiger bestuderen = traditionele criminologie
Breed: misdaad, misdadiger maar ook criminalisering- en
decriminaliseringsprocessen
= kritische criminologie
Zeer breed: studie van afwijken gedrag = radicale criminologie


Historische ontwikkeling van de criminologie
1. Voorgeschiedenis
1.1 Demonologische verklaring van criminaliteit

Criminaliteit: als gevolg van geesten/buitenaardse krachten
Niet door de menselijke geest te begrijpen of te controleren.
Afhankelijk van de periode in de geschiedenis; andere verklaringen
- Primitieve samenleving: boze geesten
- Middeleeuwen: aanwezigheid van duivels en geesten
- 16e -19e eeuw: incorrecte verhouding tot God
 Vertrekt vanuit een niet-fysische invalshoek

1.2 Naturalistische verklaring van criminaliteit

 Plato en Aristoteles
 Verband tussen armoede en criminaliteit

, Waar armoede heerst (en bedelaars op straat)  dieven/
zakkenrollers
Belang dat gehecht wordt aan rijkdom= oorzaak van criminaliteit
Als iemand een misdaad pleegt = afhankelijk of het ‘goede’ of het
‘slechte’ de bovenhand heeft, er wordt gekeken naar omgeving en
opvoeding

 Thomas van Aquino
 Verband tussen armoede en criminaliteit

 Thomas More
 Verband tussen armoede en criminaliteit (Utopia)
Criminaliteit: Mensen kunnen niet voorzien in levensonderhoud
Ex-soldaten en belang van wolexport (gemeenschappelijke weiden
verdwijnen) + confrontatie met luxe van de rijken.
Bestrijden en wegwerken slechte levensomstandigheden

 Vertrekt wel vanuit een fysische en materiële invalshoek

2. Klassieke criminologie
= kan best begrepen worden door haar in periode van verlichting en de
Franse Revolutie te plaatsen
2e helft van 18e eeuw  instabiliteit
- Toenemende principes van kapitalisme vragen nieuwe sociale
verhoudingen
- Stijging bevolking
- Beginnende industrialisering
- Grotere geografische mobiliteit
- Toename werkloosheid en armoede
18e = tijd van Verlichting  Rede staat centraal, niet
langer predestinatie van AR
Instabiele samenleving laat zich voelen in criminaliteit:
 Stijging vermogensdelicten (misdrijven waarbij iemand geld,
spullen of eigendom van een ander steelt of misbruikt)
 Roversbenden
 Strafrechtsysteem van het AR kan problemen niet indijken
France revolutie 1789

Klassieke criminologie: strafrechtsysteem in ancien regime (voorbeelden):
- Familie kan mee worden gestraft
- Geen recht op advocaat
- Opsluiting was onbeperkt
- Geen recht op getuigen
- Dieren kunnen ook vervolgd worden
- Ongelijkheid in straffen
- Geen beroep mogelijk

 Periode van Verlichting
- Waarde van de mens ipv God