SOCIAAL-ECONOMISCHE GESCHIEDEIS VAN NEDERLAND EN EUROPA VANAF 1800
WEEK 1, 10 FEBRUARI 2020
De wereld en Nederland Lezen vanaf deel 2
Hier vind je materiaal dat de tekst van het handboek ondersteunt
• Een uitgebreide literatuurlijst per hoofdstuk
• Vragen over de stof per hoofdstuk
• Een glossarium van termen en begrippen
• Een verzameling dossiers, waarin achtergronden van de stof worden uitgediept
• Een lijst van nuttige links
Deel II Vanaf de Great Divergence (ca. 1800-heden), p. 173-334 (335-372: literatuur en indices)
Little Divergence: na expansie vanuit Iberisch schiereiland vanaf eind 15 de eeuw
Het uit elkaar groeien van in dit geval werelden
Expansie
Nieuwe verbindingslijnen met Afrika, Amerika en Azië.
Vanaf eind 16de eeuw: binnen Europa: verschuivend zwaartepunt van MZ naar Atlantische kusten
en Noordzeegebied
Noordwest-Europa krijgt voorsprong in productiviteit en inkomen.
Great Divergence (GD)
Duidelijke wending in de wereldgeschiedenis op economisch, politiek en sociaal-cultureel gebied.
Veranderingen in de parameters inkomen, macht en risico’s
Het uit elkaar groeien van verschillende economieën etc.
In dit boek: GD = belangrijkste scheidslijn om de veranderingen in de wereld te faseren.
18e eeuw: Engeland komt op als economisch centrum, IR
Na 1800 een steeds groter verschil in welvaart tussen Noordwest-Europa en Azië
Great’: vanwege grootschalige en wereldwijde gevolgen.
Groeiende kloof tussen West-Europa, Noord-Amerika, later ook Australië en Japan en een minder
welvarend gedeelte: Azië, grote delen van Zuid- en Midden-Amerika
Maar vanaf midden 20ste eeuw … (zie p. 184)
Diachroon De geschiedenis door de tijd heen. Dit vak is diachroon. Over langere periodes mensen
bekijken
(Groepering: Een verzameling mensen, die op de een of andere manier is af te grenzen van andere mensen)
,Sociaal-economische geschiedenis in dit boek:
- Aandacht voor zowel lange als korte termijn ontwikkelingen
Verstedelijking vanaf de ME
Groei van handel
Strijd tegen het water
Scheiding tussen Noord en Zuid
Parameters of variabelen:
- Inkomen
- Macht
- Risico’s
Hoe men in de maatschappij denkt. Hoe het maatschappelijk draagvlak is. Mentatle constructies
Proces van modernisering?
blz 16 ev
Te eendeimensionaal, te lineair. Vroeger alles onderontwikkeld; één eindpunt
Liever proces van verandering
Nog een centraal begrip: Globalisering
= Uitbreiding en intensivering van relaties tussen mensen op wereldwijde schaal
Niet alleen: homogenisering of convergentie
Maar ook: divergentie Er blijven bepaalde gebieden wat achter, of gaan later een gebied in.
Great Divergence: tempo van economische en demografische veranderingen ging omhoog.
Demografie van de wereld tot 200 n. Chr.
Maak een grafiek (tot nu), waarin je deze aantallen zet:
• Rond 10.00 jaar geleden: ca. 4 miljoen mensen = wereldbevolking
• Geleidelijke groei naar ca. 5 miljoen rond 5.000 v. chr.
• Daarna verdubbeling per millenium:
• 50 miljoen rond 1000 v. Chr.
• 100 miljoen rond 500 v. Chr.
• 200 miljoen rond 200 n. Chr.
Grafiek maken
, Demografie: 1) Beschrijving van volken
2) Bevolkingsleer
3) Statistische beschrijving van de bevolking
4) Studie van de bevolkingscijfers
5) Volkerenbeschrijving
6) Wetenschap van de bevolking
- Je zou denken: plek zat!
- MAAR!!!: Elke dag komen er
circa 209.000 mensen bij.
- Verwachting 2050: 12 miljard.
- Uitgaande van een
verdubbeling elke 50 jaar:
- 0ver 750 jaar: 200.000 miljard
(200 biljoen)
Gevolgen van demografische en economische groei in de 19 de eeuw:
- Snelle verstedelijking, bevolkingsconcentraties
- Enorm beslag op natuurlijke hulpbronnen
- Ontwikkeling van:
Intercontinentale handel (goederen, kapitaal),
Toenemende globalisering (dip van WO I tot ca. 1950),
Migratiestromen (vooral van Europa naar Amerika; overigens ook binnen Azië), incl.
internationaal toerisme, verspreiding van dieren, planten en ziekten.
Vanaf einde 18e eeuw een ware omwenteling in aanpakt van de drie basisproblemen
Wat zien we?
- Inkomen stijgt Door industrialisatie
19e eeuw: van Engeland naar Europese vasteland, VS en Japan
20e eeuw: industrialisatieproces ook elders op heel verschillende manieren en in
verschillende tempo
WEEK 1, 10 FEBRUARI 2020
De wereld en Nederland Lezen vanaf deel 2
Hier vind je materiaal dat de tekst van het handboek ondersteunt
• Een uitgebreide literatuurlijst per hoofdstuk
• Vragen over de stof per hoofdstuk
• Een glossarium van termen en begrippen
• Een verzameling dossiers, waarin achtergronden van de stof worden uitgediept
• Een lijst van nuttige links
Deel II Vanaf de Great Divergence (ca. 1800-heden), p. 173-334 (335-372: literatuur en indices)
Little Divergence: na expansie vanuit Iberisch schiereiland vanaf eind 15 de eeuw
Het uit elkaar groeien van in dit geval werelden
Expansie
Nieuwe verbindingslijnen met Afrika, Amerika en Azië.
Vanaf eind 16de eeuw: binnen Europa: verschuivend zwaartepunt van MZ naar Atlantische kusten
en Noordzeegebied
Noordwest-Europa krijgt voorsprong in productiviteit en inkomen.
Great Divergence (GD)
Duidelijke wending in de wereldgeschiedenis op economisch, politiek en sociaal-cultureel gebied.
Veranderingen in de parameters inkomen, macht en risico’s
Het uit elkaar groeien van verschillende economieën etc.
In dit boek: GD = belangrijkste scheidslijn om de veranderingen in de wereld te faseren.
18e eeuw: Engeland komt op als economisch centrum, IR
Na 1800 een steeds groter verschil in welvaart tussen Noordwest-Europa en Azië
Great’: vanwege grootschalige en wereldwijde gevolgen.
Groeiende kloof tussen West-Europa, Noord-Amerika, later ook Australië en Japan en een minder
welvarend gedeelte: Azië, grote delen van Zuid- en Midden-Amerika
Maar vanaf midden 20ste eeuw … (zie p. 184)
Diachroon De geschiedenis door de tijd heen. Dit vak is diachroon. Over langere periodes mensen
bekijken
(Groepering: Een verzameling mensen, die op de een of andere manier is af te grenzen van andere mensen)
,Sociaal-economische geschiedenis in dit boek:
- Aandacht voor zowel lange als korte termijn ontwikkelingen
Verstedelijking vanaf de ME
Groei van handel
Strijd tegen het water
Scheiding tussen Noord en Zuid
Parameters of variabelen:
- Inkomen
- Macht
- Risico’s
Hoe men in de maatschappij denkt. Hoe het maatschappelijk draagvlak is. Mentatle constructies
Proces van modernisering?
blz 16 ev
Te eendeimensionaal, te lineair. Vroeger alles onderontwikkeld; één eindpunt
Liever proces van verandering
Nog een centraal begrip: Globalisering
= Uitbreiding en intensivering van relaties tussen mensen op wereldwijde schaal
Niet alleen: homogenisering of convergentie
Maar ook: divergentie Er blijven bepaalde gebieden wat achter, of gaan later een gebied in.
Great Divergence: tempo van economische en demografische veranderingen ging omhoog.
Demografie van de wereld tot 200 n. Chr.
Maak een grafiek (tot nu), waarin je deze aantallen zet:
• Rond 10.00 jaar geleden: ca. 4 miljoen mensen = wereldbevolking
• Geleidelijke groei naar ca. 5 miljoen rond 5.000 v. chr.
• Daarna verdubbeling per millenium:
• 50 miljoen rond 1000 v. Chr.
• 100 miljoen rond 500 v. Chr.
• 200 miljoen rond 200 n. Chr.
Grafiek maken
, Demografie: 1) Beschrijving van volken
2) Bevolkingsleer
3) Statistische beschrijving van de bevolking
4) Studie van de bevolkingscijfers
5) Volkerenbeschrijving
6) Wetenschap van de bevolking
- Je zou denken: plek zat!
- MAAR!!!: Elke dag komen er
circa 209.000 mensen bij.
- Verwachting 2050: 12 miljard.
- Uitgaande van een
verdubbeling elke 50 jaar:
- 0ver 750 jaar: 200.000 miljard
(200 biljoen)
Gevolgen van demografische en economische groei in de 19 de eeuw:
- Snelle verstedelijking, bevolkingsconcentraties
- Enorm beslag op natuurlijke hulpbronnen
- Ontwikkeling van:
Intercontinentale handel (goederen, kapitaal),
Toenemende globalisering (dip van WO I tot ca. 1950),
Migratiestromen (vooral van Europa naar Amerika; overigens ook binnen Azië), incl.
internationaal toerisme, verspreiding van dieren, planten en ziekten.
Vanaf einde 18e eeuw een ware omwenteling in aanpakt van de drie basisproblemen
Wat zien we?
- Inkomen stijgt Door industrialisatie
19e eeuw: van Engeland naar Europese vasteland, VS en Japan
20e eeuw: industrialisatieproces ook elders op heel verschillende manieren en in
verschillende tempo
