College aantekeningen Diagnostiek en behandeling: theorie in praktijk

HC1 INLEIDING
ALGEMENE INFORMATIE

Tentamen

 1e kans: 6 nov. 9:00 – 12:00
 2e kans: 9 april 2025 9:00 – 12:00

Toetsing

 Open boek tentamen met open vragen.
 Toegestaan: Boek, evt. artikelen, blackboard en collegesheets met
aantekeningen.
 Niet toegestaan: samenvatting & andere boeken/collegesheets
 Voorkennis: Diagnostische cyclus van De Bruyn (MKD).

HET VAK: DIAGNOSTIEK & BEHANDELING

Eindtermen kennis van diagnostiek

 Kennis van diagnostische cyclus:
o Hulpvraag & klachteninventarisatie/analyse
o Probleemanalyse
o Verklarende analyse
 Verklarende hypothesen opstellen +
onderzoekshypothesen opstellen en toetsen.
o Indicatieanalyse
 Indicaties voor behandeling geven.
 Kennis van diagnostisch proces:
o Diagnostische cyclus
o Normale ontwikkeling
o Psychopathologie: afwijkende ontwikkeling
 Afwijkende ontwikkeling ≠ stoornis
 Afwijkende ontwikkeling  kind heeft een specifieke
behoefte nodig.
 Classificatie vs. diagnose
 Classificatie: hoe noem je het gedrag?
 Diagnose: verklaren van ontstaan gedrag
o Verklarende hypothesen vanuit de kennis van het ontstaan
van psychopathologie.
 Bv. erfelijkheidsfactoren, opvoeding, context etc.
o Systeemtheorieën
o Kennis van de beperkingen van je eigen kennis (!!!)
 Belangrijk voor stage.

,  Diagnostisch (test)onderzoek uitvoeren:
o Testmateriaal
o Meetpretenties van testen
o Validiteit & betrouwbaarheid
o Vertaling van wetenschappelijke bevindingen naar klinische
praktijk
 Aspecten die van invloed kunnen zijn op diagnostisch proces:
o Culturele invloed op proces
 Hoe klachten gerepresenteerd kan worden, is cultuur
afhankelijk.
o Maatschappelijke ontwikkelingen
o Kennis van veld
 Welke soort zorg kan je waar vinden?
o Ethiek
 Beroepscode, etc.
o Juridische regels

Eindtermen vaardigheden diagnostiek

 Vaardigheden diagnostiek
o Toepassen van diagnostische cyclus
o Hoe ga je met kinderen om?
o Gesprekstechnieken
o Observatietechnieken
o Test interpretatie
 Wat betekende de resultaten uit het diagnostische
onderzoek?
 Hoe breng je het over in een gesprek?
o Schriftelijke / mondelinge rapportage
 Professionele houding t.a.v. kind/ouders
o Interesse in de ander
o Neutrale houding
o Empathisch vermogen
o Positie t.o.v. de cliënt
 Gesprek voeren/luisteren naar ouders
o Gespreksvaardigheden: ordenen, samenvatten, sturen zonder
te beïnvloeden
o Luisterhouding
o Tijd bewaken
o Empathisch zijn
o Neutraal zijn
o Moeilijke vragen kunnen stellen
 Gesprek voeren/luisteren naar kinderen

, o Afstemmen op ontwikkelingsniveau van kind
o Afstand-nabijheid bewaken
 Geen fysiek contact met kind.
 Ook psychische afstand houden
 Niet de zorgen overnemen van iemand anders
o Sturen zonder te domineren
o Neutraal formuleren van vragen
o Geen verkleinwoorden!
 Elk klein kind wilt groot zijn. Het is belangrijk om
kinderen serieus te nemen.
 Spelen met kinderen
o Doelstelling van het spel van belang (observatie/therapie)
o Volgend zijn bij het spelen
o (laten) kiezen van activiteiten die passen bij het niveau
o Afstemmen op het spelniveau van kind
 Gesprek met een adolescent
o Afstand/nabijheid
o Tegenoverdracht hanteren
 Leren observeren
o Welk gedrag adequaat is op die leeftijd.
o Wat niet (leeftijds)adequaat is in gedrag (psychopathologie).
o Leren observeren terwijl je zelf in interactie bent (vs.
observeren van een afstand/achter de spiegel).
o Leren jezelf te kennen: wat doet het kind, wat doe ik?
o Leren jezelf als diagnostisch instrument te hanteren.
 Testdiagnostiek, vaardigheden m.b.t. uitvoeren van diagnostisch
onderzoek:
o Heel veel handleidingen bestuderen: intelligentie, aandacht,
geheugen, executieve functies, vragenlijsten,
projectiemateriaal .
o Leren afnemen
o Leren afnemen en intussen contact hebben met het kind of de
adolescent (tempo, taal).
 Testdiagnostiek, vaardigheden na afname van diagnostisch
onderzoek:
o Betrouwbaar leren scoren: IQ!! Etc
o Leren interpreteren van scores, verschil in
 Validiteit (construct, ecologisch)
 Betrouwbaarheid (uitspraken daarop afstemmen)
 Testdiagnostiek, schriftelijk rapportage van diagnostisch onderzoek:
o Leren integreren van observatie en testuitslagen
o Verwerpen/aannemen van onderzoekshypothesen

, o Verwerpen/aannemen van verklarende hypothesen
o Leren opstellen van een diagnostische conclusie
o Daarover een leesbaar/begrijpelijk verslag schrijven
 Verslag voor ouders, kind, leerkracht, collega, instelling,
etc.
 Testdiagnostiek, mondelinge rapportage:
o Advies gesprek doen
o Slecht nieuws overbrengen?
o Advies naar ouders en kinderen
 Contact met de leerkracht
o Vragen om info
o Formuleren van diagnostische conclusie
o Geven van adviezen: (rekening houdend met de
deskundigheid van de leerkracht, didactische/gedragsmatige
adviezen.
o Voeren adviesgesprek

Eindtermen kennis van behandeling

 Interventiemethoden
 Psychotherapie methoden
 Methoden van psycho-educatie
o Thuis, op school, individueel, groepsgewijs, met het gezin
 Indicaties
o Wat heeft succes?
o Welke factoren bepalen dat?

Eindtermen vaardigheden behandeling

 Jezelf leren zien als instrument
 Wat past bij mij?
 Welke therapievorm spreekt mij aan?
 Waar moet ik de meeste moeite voor doen?
 Ontdekken van individuele leerpunten


HC2 INTELLIGENTIE &
NEURODIAGNOSTIEK
INTELLIGENTIE

Intelligentie: operationalisatie