PSYCHISCHE STOORNISSEN
1. Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen.
= Stoornissen die zich kenmerken door klachten over lichamelijke Voorheen somatoforme stoornissen.
problemen of symptomen die niet door lichamelijke oorzaken verklaard Lichamelijke symptomen zonder
achterhaalbare lichamelijke oorzaak
kunnen worden. of buitensporige zorgen over aard
en betekenis van symptomen.
• Welke (DSM 5)? Men gaat ervan uit dan psychische
o De somatisch-symptoomstoornis. processen van invloed zijn op het
o Ziekteangststoornis. fysieke functioneren (stress).
4 soorten.
o Conversiestoornis. Somatische symptoomstoornis en
o Nagebootste stoornis. ziekteangststoornis waren vroeger
samen één categorie nl.
hypochondrie = chronische
preoccupatie of overmatige angst.
Nu in DSM 5 uiteengevallen in twee
subgroepen.
2. Somatisch-symptoomstoornis.
• Eén of meer lichamelijke klachten die lijden/beperkingen
veroorzaken.
• Voorheen meestal hypochondrie.
• Excessieve gedachten, gevoelens of gedragingen gelinkt aan de
klachten of de gezondheid, tot uiting komend in minstens één van
de volgende kenmerken:
o Disproportionele en persisterende gedachten over de ernst van
de klachten.
o Een persisterende hoge mate van ongerustheid over de
gezondheid of de klachten.
o Het excessief veel tijd en energie besteden aan deze klachten of
over de gezondheid.
• Persisterend: ernstige klachten en beperkingen.
3. Ziekteangststoornis.
= Preoccupatie met het hebben van een ernstige ziekte. Zie ppt. Illustratie Henry.
Men is bang dat men ziek is.
Klachten zijn minimaal/niet
• Lichamelijke klachten zijn niet aanwezig, of, als dit wel het geval is, bestaand maar toch denkt men dat
slechts in lichte mate. (itt hypochondrie = wel klachten). iets aan de hand is.
• Er is vooral een hoge mate van angst over de gezondheid. Hypohondrie vroeger vs.
• Zorgzoekende type: frequente medische zorg. somatische: klachten.
• Zorgvermijdende type: vermijdt somatische zorg: bang voor slecht Hypohondrie: angst om bang te zijn.
Somatische: min klachten aanwezig.
nieuws.
3.1. Somatische symptoomstoornis en ziekteangststoornis: differentiële
diagnostiek.
• Verband met OCD: dwanghandelingen om tijdelijke verlichting van
angst te verkrijgen.
o Bv. opzoeken van artsen.
» Ritueel karakter.
• Verband met paniekstoornis:
o Gevoeligheid voor kleine lichamelijke veranderingen.
» Interpretatie als directe dreiging : paniekstoornis.
» Interpretatie als dreiging op lange termijn:
ziekteangststoornis.
H7 SOMATISCH – SYMPTOOMSTOORNIS EN VERWANTE STOORNISSEN 1
, PSYCHISCHE STOORNISSEN
3.2. Somatisch – symptoom – en ziekteangststoornis: theoretische
perspectieven (cfr. paniekstoornis).
Voorbeelden van vicieuze cirkels
® hartkloppingen.
3.3. Somatisch – symptoom – en ziekteangststoornis: behandeling.
• Weinig voorhanden. Vacinet: netwerk waar vaccinaties
o Arts centraal vertrouwenspersoon. van personen worden bijgehoud ®
moeilijker maken voor mensen met
o ‘Medical shopping’ tegengaan via casemanager = één somatische stoornis om constant
vertrouwenspersoon die de zorg coördineert bv. vaste afspraak vaccinaties te verkrijgen.
maken over doktersbezoeken.
o Psycho-educatie (vicieuze cirkel). Medical shopping: patiënten gaan
o Exposure met responspreventie. van dokter tot dokter om zo toch
een bevestiging te krijgen dat ze
o Antidepressiva : fluoxetine. toch ‘iets’ hebben/ziek zijn.
o Werken met omgeving en secundaire winst beperken: aandacht
van familieleden wegnemen en patiënt belonen om
verantwoordelijkheid op zich te nemen.
o Adaptievere coping aanleren.
o Herstructureren van irrationele opvattingen.
4. Conversiestoornis.
= Functioneel-neurologisch-symptoomstoornis. Bepaalde functies zullen uitvallen,
= Een stoornis waarbij er sprake is van een conversie/transformatie van blind worden, doof worden.
Komt niet vaak voor maar als het
emotionele stress in symptomen op motorisch en sensorisch terrein. voorkomt is het meestal in een vorm
van verlamming.
• Kan niet beter worden verklaard door een andere somatische of
psychische stoornis.
• Veroorzaakt significant klinische lijdensdruk of beperkingen.
• Geen sprake van simulatie.
• Specifieer:
o Met zwakte of paralyse.
o Met abnormale bewegingen.
o Met sliksymptomen.
o Met spraaksymptomen. Aanvallen/convulsies vaak verward
o Met aanvallen of convulsies. met epilepsie.
o Met anesthesie of sensibiliteitsverlies.
o Met speciale zintuiglijke symptomen.
o Met gemengde symptomen.
H7 SOMATISCH – SYMPTOOMSTOORNIS EN VERWANTE STOORNISSEN 2
1. Somatisch-symptoomstoornis en verwante stoornissen.
= Stoornissen die zich kenmerken door klachten over lichamelijke Voorheen somatoforme stoornissen.
problemen of symptomen die niet door lichamelijke oorzaken verklaard Lichamelijke symptomen zonder
achterhaalbare lichamelijke oorzaak
kunnen worden. of buitensporige zorgen over aard
en betekenis van symptomen.
• Welke (DSM 5)? Men gaat ervan uit dan psychische
o De somatisch-symptoomstoornis. processen van invloed zijn op het
o Ziekteangststoornis. fysieke functioneren (stress).
4 soorten.
o Conversiestoornis. Somatische symptoomstoornis en
o Nagebootste stoornis. ziekteangststoornis waren vroeger
samen één categorie nl.
hypochondrie = chronische
preoccupatie of overmatige angst.
Nu in DSM 5 uiteengevallen in twee
subgroepen.
2. Somatisch-symptoomstoornis.
• Eén of meer lichamelijke klachten die lijden/beperkingen
veroorzaken.
• Voorheen meestal hypochondrie.
• Excessieve gedachten, gevoelens of gedragingen gelinkt aan de
klachten of de gezondheid, tot uiting komend in minstens één van
de volgende kenmerken:
o Disproportionele en persisterende gedachten over de ernst van
de klachten.
o Een persisterende hoge mate van ongerustheid over de
gezondheid of de klachten.
o Het excessief veel tijd en energie besteden aan deze klachten of
over de gezondheid.
• Persisterend: ernstige klachten en beperkingen.
3. Ziekteangststoornis.
= Preoccupatie met het hebben van een ernstige ziekte. Zie ppt. Illustratie Henry.
Men is bang dat men ziek is.
Klachten zijn minimaal/niet
• Lichamelijke klachten zijn niet aanwezig, of, als dit wel het geval is, bestaand maar toch denkt men dat
slechts in lichte mate. (itt hypochondrie = wel klachten). iets aan de hand is.
• Er is vooral een hoge mate van angst over de gezondheid. Hypohondrie vroeger vs.
• Zorgzoekende type: frequente medische zorg. somatische: klachten.
• Zorgvermijdende type: vermijdt somatische zorg: bang voor slecht Hypohondrie: angst om bang te zijn.
Somatische: min klachten aanwezig.
nieuws.
3.1. Somatische symptoomstoornis en ziekteangststoornis: differentiële
diagnostiek.
• Verband met OCD: dwanghandelingen om tijdelijke verlichting van
angst te verkrijgen.
o Bv. opzoeken van artsen.
» Ritueel karakter.
• Verband met paniekstoornis:
o Gevoeligheid voor kleine lichamelijke veranderingen.
» Interpretatie als directe dreiging : paniekstoornis.
» Interpretatie als dreiging op lange termijn:
ziekteangststoornis.
H7 SOMATISCH – SYMPTOOMSTOORNIS EN VERWANTE STOORNISSEN 1
, PSYCHISCHE STOORNISSEN
3.2. Somatisch – symptoom – en ziekteangststoornis: theoretische
perspectieven (cfr. paniekstoornis).
Voorbeelden van vicieuze cirkels
® hartkloppingen.
3.3. Somatisch – symptoom – en ziekteangststoornis: behandeling.
• Weinig voorhanden. Vacinet: netwerk waar vaccinaties
o Arts centraal vertrouwenspersoon. van personen worden bijgehoud ®
moeilijker maken voor mensen met
o ‘Medical shopping’ tegengaan via casemanager = één somatische stoornis om constant
vertrouwenspersoon die de zorg coördineert bv. vaste afspraak vaccinaties te verkrijgen.
maken over doktersbezoeken.
o Psycho-educatie (vicieuze cirkel). Medical shopping: patiënten gaan
o Exposure met responspreventie. van dokter tot dokter om zo toch
een bevestiging te krijgen dat ze
o Antidepressiva : fluoxetine. toch ‘iets’ hebben/ziek zijn.
o Werken met omgeving en secundaire winst beperken: aandacht
van familieleden wegnemen en patiënt belonen om
verantwoordelijkheid op zich te nemen.
o Adaptievere coping aanleren.
o Herstructureren van irrationele opvattingen.
4. Conversiestoornis.
= Functioneel-neurologisch-symptoomstoornis. Bepaalde functies zullen uitvallen,
= Een stoornis waarbij er sprake is van een conversie/transformatie van blind worden, doof worden.
Komt niet vaak voor maar als het
emotionele stress in symptomen op motorisch en sensorisch terrein. voorkomt is het meestal in een vorm
van verlamming.
• Kan niet beter worden verklaard door een andere somatische of
psychische stoornis.
• Veroorzaakt significant klinische lijdensdruk of beperkingen.
• Geen sprake van simulatie.
• Specifieer:
o Met zwakte of paralyse.
o Met abnormale bewegingen.
o Met sliksymptomen.
o Met spraaksymptomen. Aanvallen/convulsies vaak verward
o Met aanvallen of convulsies. met epilepsie.
o Met anesthesie of sensibiliteitsverlies.
o Met speciale zintuiglijke symptomen.
o Met gemengde symptomen.
H7 SOMATISCH – SYMPTOOMSTOORNIS EN VERWANTE STOORNISSEN 2
