bestuursprocesrecht (RGBUPRV008)
............................................................................................................................................... 1
Week 1................................................................................................................................... 2
Geschillenbeslechtingsdelta 2019......................................................................................2
Thomas & Koster: De rechter als bemiddelaar...................................................................2
Bock: Verplichte mediation TvC.........................................................................................3
Week 2................................................................................................................................... 5
Giesen, Assers Handleiding Burgerlijk recht: Beginselen...................................................5
Mies Westerveld: Toegang tot het recht.............................................................................5
Week 3................................................................................................................................... 7
Van den Brink.................................................................................................................... 7
, Week 1
Geschillenbeslechtingsdelta 2019
De helft (57%) van volwassenen minstens 1 probleem (gemiddeld 3,3).
- 49 % zelf oplossen
- 38 % hulp zoeken bij derde (Advocaat, verzekeraar, accountant)
- 4 % van alle geschillen eindigt bij de rechter (gehalveerd sinds 2003)
- Rechters genieten hoog vertrouwen, maar minder bij kwetsbare
groepen.
- 5 % bij een mediator (zelfde als in 2003)
- slechts de helft ervaart de mediator als onpartijdig
- 87% geen procedure
- 11 % passiviteit (vooral jongeren, lageropgeleiden en niet-westerse)
Afgesloten dossiers:
- 34 % in overeenstemming en
- 5 % door een beslissing beslecht;
- 60 % is tevreden, maar stress- en gezondheidsklachten zijn frequent.
Gelijktijdige afname van rechtshulp, toename van multiproblematiek en hardnekkige
passiviteit signaleren een verslechtering van feitelijke toegang tot rechter.
Thomas & Koster: De rechter als bemiddelaar
Mediation heeft zich in Nederland sinds de introductie van het Nederlands Mediation
Instituut (1993) gestaag ontwikkeld tot een volwassen markt. Waar in 1994 nog maar
honderd mediators waren ingeschreven, telt het MfN-register inmiddels ongeveer 2.900
professionals die samen naar schatting 51.000 mediations per jaar begeleiden—meer dan
de helft in de familiesfeer.
Ondanks deze professionalisering ontbreekt een formele wettelijke basis. Na twee initiatief-
wetsvoorstellen van Ard van der Steur (2013/2014) kwam in 2016 een regeringsontwerp Wet
bevordering mediation in consultatie, gevolgd door een concept-wetsvoorstel van minister
Dekker in 2021, maar verder dan consultatie is de wetgeving nog niet gekomen.
Rechter en mediator delen weliswaar onafhankelijkheid en onpartijdigheid, maar verschillen
fundamenteel in startpunt, procedure en afdwingbaarheid. De rechter toetst strategisch
gepresenteerde feiten aan het recht en levert een voor iedereen bindende, openbare
uitspraak; de mediator laat partijen zelf bepalen wat relevant is en begeleidt hen—
vertrouwelijk—naar een door henzelf gedragen oplossing.
Toch schuiven beide rollen naar elkaar toe onder de vlag van Maatschappelijk Effectieve
Rechtspraak (MER). Het rapport Rechtspraak die ertoe doet (2016) riep rechters op vaker
als “regisseur” duurzame oplossingen te zoeken in plaats van uitsluitend knopen door te
hakken.
Die MER-agenda voedt diverse hybride praktijken: