Er staat naast de studiewijzer ook een syllabus op Bb met info!!! Weet niet of dat nog terugkomt maar
vgm allemaal wel heel handig
HC1 – intro
Ppt komt op Bb! Anders kan je foto's zien op tel van eerste deel.
4 Hc's, 3 WC's, 5 modules met 1 MTE, en een oefentoets
De modules, de middelste 3 zijn 2,5 uur ong, en de eerste en laatste 1,75
Voor donderdag de MTE-vragen doorsturen!!!
Steeds meer preventieve diergeneeskunde ipv curatief
Van veel naar weinig in lichaam: water, eiwit of vet afh van dier, en mineralen. Als kind heb je meer
eiwit, als je opgroeid krijg je steeds meer vet en in volwassenen heb je meer vet dan eiwit (wel afh van
hoeveel je eet). Maar ook eiwit neemt toe, water neemt af. Dus als baby heb je het meest water.
Dia 2-2
Composition of Fat-free body mass is constant. Je berekent soms de chemische vetvrije massa, en dan
kan je de verhouding van water/mineralen/eiwitten berekenen, en in dit zit weinig variatie tussen
diersoorten. Dit is ook wel logisch, want meer eiwit is meer water in lichaam bv door osmose
Droog lichaam = weinig vet, maar bv veel spieren dus veel eiwit
Athleet vs overgewicht: overgewicht heeft meer vet vergeleken met baby maar athleet bv meer
eiwitten. Athleet ook meer mineralen en water bij dan overgewicht.
Eiwitten, vet en mineralen, en koolhydraten (maar je hebt geen essentiele koolhydraten technisch
gezien) moeten via de voeding komen!!!
Energy is needed for the conversion of feed into animal protein
Koolhydraten: energie
Vet: energie, bouwblokken
Eiwitten: bouwblokken, energie
Het zijn chemische stoffen die geoxideerd kunnen worden dus energie bevatten
Dia 4-2. Koolhydraten eiwit vet, dat is volgorde van weinig naar veel energie per hoeveelheid, dus vet
bevat veel energie
Dia 4-3
Autotrophic organisms are the primary sources of energy. Voedselketens: beginnen altijd met
plantaardig materiaal, daar zit energie in door fotosynthese door chlorofyl. Bron van energie is dus de
zon aan het begin. Chlorophyll is the “solar cell”.
6CO2 + 6 H2O -> C6H12O6 + 6 O2
Dia 6-1
,Voedingsstoffen voor groei als het gaat om kind, en voor volwassenen is het voor productie (melk voor
jongen voeden of arbeid van paard bv), en voor maintenance van het dier (constant body weight and
body composition).
Nutrientenbalans:
- Jonge dier -->
Het jonge dier moet volwassenen worden dus heeft nutriënten nodig: toename in body mass, dus
toename in water, vet, eiwitten, mineralen via voeding -> positieve nutriënten balans. Meer opname
dan uitscheiding, allebei in g/24 uur. Wordt ook wel retentie genoemd, dus nutriënten worden
geretineerd (retained) tijdens groei.
- Volwassenen dier, dus maintenance:
Nutrientenbalans is 0, dus inname (g/24h) is uitscheiding (g/24h)
Nutrient intake = Nutrient excretion
Calciumbalans volwassenen: zie foto. Maar met zo'n positieve balans kan het niet goed gaan want dan
hoop je calcium op en krijg je te veel calcium in je. Dat kan niet, dus nutrientenbalans moet wel 0 zijn. Er
gaan dus toch nutrienten verloren, via bv feces en urine, zie foto.
Als balans niet 0 zou zijn, zouden stoffen zich ophopen in het lichaam en dat kan niet, daarom net zoveel
inname als uitscheiding
Eiwit tussen aanhalingstekens want het is de stikstof die in de vorm van ureum wordt uitgescheiden en
niet het hele eiwit
Eerst ging het om volwassenen, en later over volwassenen dieren die melk produceren voor jongen.
Voor beide is nutrientenbalans 0.
Dia 7-2. Via urine gaat dus deel dat niet gereabsorbeerd kon worden en protein turnover, dat is dus
endogeen verlies via urine!!
Maintenance requirements of nutrients: Compensation of inevitable losses via feces and urine
(Theoretically, also inevitable losses of nutrients via the skin but these are often neglected) (dus je moet
en wat je uitscheidt en wat je endogeen verliest per dag aanvullen!!)
P = fosfor
Als je een dier in productie bent, is je nutrientenbalans nog steeds 0, maar je moet wel meer opnemen
omdat je nu zowel Nutrients for maintenance als voor milk production bv nodig hebt, dus naast feces en
urine heb je extra uitscheiding manier, nl melk.
Forforbalans meten, die is 5,5 g positief, maar dat kan niet want koe is volwassenen dus
nutrientenbalans is 0! Dus er gaat via andere manier want weg, in dit geval omdat koe drachtig is. Opties
bij ABC vraag:
6 jaar oude koe is volwassenen koe.
P is niet vluchtig dus verdampt niet
, Het is drachtig dus antw staat er niet bij
Pregnant animals have a positive nutrient balance!! Als je balans uitrekent van bv fosfor (P) komt je op
een positief getal uit, dat komt omdat het kalf bij bv koe in uterus een deel van het fosfor opneemt voor
zichzelf! Stel balans is 5,5 g/24h, dan neemt het kalf dus 5,5 g P/24 fosfor op.
Als je weinig voedingsstoffen binnenkrijgt ga je stoffen mobiliseren vanuit lichaamsreserves. Dus
mobilisatie is geassocieerd met een negatief energiebalans.
Overloading is bv koperintoxicatie van schaap
Bij groei en zwangerschap heb je pos nutrientenbalans, maar in andere situaties wanneer je alsnog
Energy intake > Energy “excretion” hebt, zorgt het voor pathofysiologische condities, bv:
- Overgewicht
- Type II diabetes
- Cu intoxication: Cu intake > Cu excretion
- Hyperlipoproteinemia
Negatieve energiebalans, nutritional causes:
- Feed intake is too low
- Nutrient absorption is too low
Nutrient content in diet is too low
Presence of inhibitory factors
A negative nutrient balance may ultimately lead to pathophysiological conditions, bv:
- Cachexia (mager)
- Hepatic lipidosis (Bovine)
- Hypocalcemic paresis puerperalis (spierzwakte)
- Secundary hyperparathyroidism
- Thiamin deficiency
- Hypothyroidisme, kat
- Vit D deficientie
Dia 9-3
Hoe komt het dat het zo lang horizontaal is bij de groene lijn? -> Bij lage opname zal efficiëntie van
absorptie heel hoog zijn en zal je weinig nutriënten uitscheiden via urine, de efficiëntie gaat omlaag en
meer uitscheiden als je veel eet. -> Dia 10-2
Dia 10-1. Let ook op dat die streep naar beneden bij 3 alleen is voor overloading, want bij groei en
zwangerschap gaat gezondheid/productie niet slechter door pos energiebalans!! Maar groei enzo wordt
wel onder 3 gezet.
Bij voeding hebben we het over absorptie in kwantitatieve manier dus hoeveel wordt er geabosrbeerd.
Dia 11.1. Schijnbare absorptie als je het alleen uitrekent met opname – feces, maar er zijn endogene
verliezen die je nog niet hebt meegerekend. Hoe zit dat: je meet eiwit in feces en je ziet 10 g dus haal je
er 10 g vanaf, maar 5 g van die 10 g is endogeen verlies dus van epitheelcellen enzo en niet van de
vgm allemaal wel heel handig
HC1 – intro
Ppt komt op Bb! Anders kan je foto's zien op tel van eerste deel.
4 Hc's, 3 WC's, 5 modules met 1 MTE, en een oefentoets
De modules, de middelste 3 zijn 2,5 uur ong, en de eerste en laatste 1,75
Voor donderdag de MTE-vragen doorsturen!!!
Steeds meer preventieve diergeneeskunde ipv curatief
Van veel naar weinig in lichaam: water, eiwit of vet afh van dier, en mineralen. Als kind heb je meer
eiwit, als je opgroeid krijg je steeds meer vet en in volwassenen heb je meer vet dan eiwit (wel afh van
hoeveel je eet). Maar ook eiwit neemt toe, water neemt af. Dus als baby heb je het meest water.
Dia 2-2
Composition of Fat-free body mass is constant. Je berekent soms de chemische vetvrije massa, en dan
kan je de verhouding van water/mineralen/eiwitten berekenen, en in dit zit weinig variatie tussen
diersoorten. Dit is ook wel logisch, want meer eiwit is meer water in lichaam bv door osmose
Droog lichaam = weinig vet, maar bv veel spieren dus veel eiwit
Athleet vs overgewicht: overgewicht heeft meer vet vergeleken met baby maar athleet bv meer
eiwitten. Athleet ook meer mineralen en water bij dan overgewicht.
Eiwitten, vet en mineralen, en koolhydraten (maar je hebt geen essentiele koolhydraten technisch
gezien) moeten via de voeding komen!!!
Energy is needed for the conversion of feed into animal protein
Koolhydraten: energie
Vet: energie, bouwblokken
Eiwitten: bouwblokken, energie
Het zijn chemische stoffen die geoxideerd kunnen worden dus energie bevatten
Dia 4-2. Koolhydraten eiwit vet, dat is volgorde van weinig naar veel energie per hoeveelheid, dus vet
bevat veel energie
Dia 4-3
Autotrophic organisms are the primary sources of energy. Voedselketens: beginnen altijd met
plantaardig materiaal, daar zit energie in door fotosynthese door chlorofyl. Bron van energie is dus de
zon aan het begin. Chlorophyll is the “solar cell”.
6CO2 + 6 H2O -> C6H12O6 + 6 O2
Dia 6-1
,Voedingsstoffen voor groei als het gaat om kind, en voor volwassenen is het voor productie (melk voor
jongen voeden of arbeid van paard bv), en voor maintenance van het dier (constant body weight and
body composition).
Nutrientenbalans:
- Jonge dier -->
Het jonge dier moet volwassenen worden dus heeft nutriënten nodig: toename in body mass, dus
toename in water, vet, eiwitten, mineralen via voeding -> positieve nutriënten balans. Meer opname
dan uitscheiding, allebei in g/24 uur. Wordt ook wel retentie genoemd, dus nutriënten worden
geretineerd (retained) tijdens groei.
- Volwassenen dier, dus maintenance:
Nutrientenbalans is 0, dus inname (g/24h) is uitscheiding (g/24h)
Nutrient intake = Nutrient excretion
Calciumbalans volwassenen: zie foto. Maar met zo'n positieve balans kan het niet goed gaan want dan
hoop je calcium op en krijg je te veel calcium in je. Dat kan niet, dus nutrientenbalans moet wel 0 zijn. Er
gaan dus toch nutrienten verloren, via bv feces en urine, zie foto.
Als balans niet 0 zou zijn, zouden stoffen zich ophopen in het lichaam en dat kan niet, daarom net zoveel
inname als uitscheiding
Eiwit tussen aanhalingstekens want het is de stikstof die in de vorm van ureum wordt uitgescheiden en
niet het hele eiwit
Eerst ging het om volwassenen, en later over volwassenen dieren die melk produceren voor jongen.
Voor beide is nutrientenbalans 0.
Dia 7-2. Via urine gaat dus deel dat niet gereabsorbeerd kon worden en protein turnover, dat is dus
endogeen verlies via urine!!
Maintenance requirements of nutrients: Compensation of inevitable losses via feces and urine
(Theoretically, also inevitable losses of nutrients via the skin but these are often neglected) (dus je moet
en wat je uitscheidt en wat je endogeen verliest per dag aanvullen!!)
P = fosfor
Als je een dier in productie bent, is je nutrientenbalans nog steeds 0, maar je moet wel meer opnemen
omdat je nu zowel Nutrients for maintenance als voor milk production bv nodig hebt, dus naast feces en
urine heb je extra uitscheiding manier, nl melk.
Forforbalans meten, die is 5,5 g positief, maar dat kan niet want koe is volwassenen dus
nutrientenbalans is 0! Dus er gaat via andere manier want weg, in dit geval omdat koe drachtig is. Opties
bij ABC vraag:
6 jaar oude koe is volwassenen koe.
P is niet vluchtig dus verdampt niet
, Het is drachtig dus antw staat er niet bij
Pregnant animals have a positive nutrient balance!! Als je balans uitrekent van bv fosfor (P) komt je op
een positief getal uit, dat komt omdat het kalf bij bv koe in uterus een deel van het fosfor opneemt voor
zichzelf! Stel balans is 5,5 g/24h, dan neemt het kalf dus 5,5 g P/24 fosfor op.
Als je weinig voedingsstoffen binnenkrijgt ga je stoffen mobiliseren vanuit lichaamsreserves. Dus
mobilisatie is geassocieerd met een negatief energiebalans.
Overloading is bv koperintoxicatie van schaap
Bij groei en zwangerschap heb je pos nutrientenbalans, maar in andere situaties wanneer je alsnog
Energy intake > Energy “excretion” hebt, zorgt het voor pathofysiologische condities, bv:
- Overgewicht
- Type II diabetes
- Cu intoxication: Cu intake > Cu excretion
- Hyperlipoproteinemia
Negatieve energiebalans, nutritional causes:
- Feed intake is too low
- Nutrient absorption is too low
Nutrient content in diet is too low
Presence of inhibitory factors
A negative nutrient balance may ultimately lead to pathophysiological conditions, bv:
- Cachexia (mager)
- Hepatic lipidosis (Bovine)
- Hypocalcemic paresis puerperalis (spierzwakte)
- Secundary hyperparathyroidism
- Thiamin deficiency
- Hypothyroidisme, kat
- Vit D deficientie
Dia 9-3
Hoe komt het dat het zo lang horizontaal is bij de groene lijn? -> Bij lage opname zal efficiëntie van
absorptie heel hoog zijn en zal je weinig nutriënten uitscheiden via urine, de efficiëntie gaat omlaag en
meer uitscheiden als je veel eet. -> Dia 10-2
Dia 10-1. Let ook op dat die streep naar beneden bij 3 alleen is voor overloading, want bij groei en
zwangerschap gaat gezondheid/productie niet slechter door pos energiebalans!! Maar groei enzo wordt
wel onder 3 gezet.
Bij voeding hebben we het over absorptie in kwantitatieve manier dus hoeveel wordt er geabosrbeerd.
Dia 11.1. Schijnbare absorptie als je het alleen uitrekent met opname – feces, maar er zijn endogene
verliezen die je nog niet hebt meegerekend. Hoe zit dat: je meet eiwit in feces en je ziet 10 g dus haal je
er 10 g vanaf, maar 5 g van die 10 g is endogeen verlies dus van epitheelcellen enzo en niet van de
