Materieel Strafrecht:
DEEL I: STRAFRECHT:................................................................5
Hoofdstuk 1: Juridische situering:...................................................................5
Een begripsomschrijving:................................................................................................ 5
Strafrecht als publiekrecht:........................................................................................... 6
Materieel en formeel strafrecht:.....................................................................................6
Nationaal en internationaal strafrecht:...........................................................................6
Nationaal strafrecht:................................................................................................... 6
Internationaal strafrecht:............................................................................................ 7
Algemeen en bijzonder strafrecht:..................................................................................8
Algemeen en bijzonder:............................................................................................... 8
Algemeen strafrecht:................................................................................................... 8
Bijzonder strafrecht:.................................................................................................... 8
Toepassing v/h algemeen strafrecht op het bijzonder strafrecht:...............................9
DEEL II: STRAFWET:.................................................................10
Hoofdstuk 1: Legaliteitsbeginsel:.................................................................10
Begripsomschrijving:.................................................................................................... 10
Wet:.............................................................................................................................. 10
Wet in materiële zin:.................................................................................................10
Algemene beginselen die door de volkerengemeenschap worden erkend:...............11
Internationale verdragen:.......................................................................................... 11
Legaliteitscontrole:....................................................................................................... 12
Legaliteitscontrole door Grondwettelijk Hof:.............................................................12
Legaliteitscontrole door hoven en rechtbanken:.......................................................12
Hoofdstuk 2: Toepassing van de strafwet in tijd:...........................................13
Ten tijde v/d gedraging of het plegen v/h misdrijf:.......................................................13
Een wetsbepaling in werking:....................................................................................13
Inwerkingtreding vanaf bekendmaking:....................................................................13
Niet opgeheven:........................................................................................................ 13
Niet vernietigd:......................................................................................................... 14
Geen opheffing door onbruik:....................................................................................14
Conflicten van strafwetten i/d tijd:................................................................................14
Wetsconflicten i/d tijd:...............................................................................................14
Geen retroactiviteit v/d strengere strafwet:..............................................................14
Retroactiviteit v/d strafwet met de voor de dader meest gunstige bepalingen:........14
Buiten het toepassingsgebied van Art. 2 Nieuw Sw:..................................................15
Hoofdstuk 3: Toepassing van de strafwet in ruimte:......................................15
Rechtsmacht:................................................................................................................ 15
Territorialiteit als regel:................................................................................................ 16
Misdrijven op het grondgebied:.................................................................................16
Toepassing BE strafwet:............................................................................................16
Extraterritorialiteit als uitzondering:.............................................................................16
Hoofdstuk 4: Interpretatie van de strafwet:..................................................18
1
, Kwalificeren en interpreteren:......................................................................................18
Niet interpreteren of strikt interpreteren:.....................................................................18
Nooit naar analogie in nadeel v/d vervolgde persoon:..................................................19
DEEL III: MISDRIJF:..................................................................20
Hoofdstuk 1: Bestanddelen van een misdrijf:................................................20
Begrippen:.................................................................................................................... 20
Constitutieve bestanddelen van een misdrijf:...............................................................20
Het materieel bestanddeel:.......................................................................................20
Het moreel bestanddeel:...........................................................................................22
Het wederrechtelijk bestanddeel:..............................................................................24
Het bestanddeel strafwaardigheid:...........................................................................24
Verzwarend bestanddeel v/e misdrijf:...........................................................................24
Hoofdstuk 2: Strafbare poging:....................................................................25
Begripsomschrijving:.................................................................................................... 25
Voorwaarden voor strafbaarheid van de poging:..........................................................26
Crimineel voornemen van de dader:.........................................................................26
Begin van de uitvoering:...........................................................................................27
Voor een opzettelijk misdrijf:.....................................................................................28
Vrijwillige terugtred als strafuitsluitende verschoningsgrond:......................................28
De bestraffing van de strafbare poging:.......................................................................29
Doen of aanvaarden van een crimineel aanbod:...........................................................30
Hoofdstuk 3: Rechtvaardigingsgronden:.......................................................31
Begripsomschrijving:.................................................................................................... 31
Het gebod of de toelating bij wet:.................................................................................32
Bevel van de overheid:.................................................................................................33
De noodtoestand:......................................................................................................... 33
De wettige verdediging:...............................................................................................34
Het wettig verzet in geval van misbruik door de overheid:...........................................36
DEEL IV: DADER:......................................................................38
Hoofdstuk 1: Strafrechtelijke verantwoordelijkheid:......................................38
Individuele verantwoordelijkheid:.................................................................................38
Daderschap:................................................................................................................. 38
Verantwoordelijkheid van rechtspersonen:...................................................................39
Strafrechtelijke verantwoordelijkheid van niet-natuurlijke personen:........................39
Strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor alle rechtspersonen en meer:.................39
Een eigen strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor de rechtspersoon:..................40
Toerekening:............................................................................................................. 40
Administratieve en burgerlijke aansprakelijkheid van rechtspersonen:........................41
Hoofdstuk 2: Strafbare deelneming:.............................................................41
Begripsbepalingen:....................................................................................................... 41
Voorwaarden voor strafbare deelneming......................................................................42
Een misdrijf door een ander gepleegd:......................................................................42
Een deelnemingsgedraging:......................................................................................43
Bestraffing van de deelneming:....................................................................................43
2
,Hoofdstuk 3: Doorwerking van verzwarende bestanddelen en verzwarende
factoren:..................................................................................................... 44
Objectieve en subjectieve verzwarende bestanddelen en factoren:.............................44
Doorwerking:................................................................................................................ 44
Hoofdstuk 4: Schuld:....................................................................................45
Inleiding:....................................................................................................................... 45
Schuldontheffingsgronden:...........................................................................................46
Zie Artikel 21 Nieuw SWB.............................................................................46
Begripsbepaling:....................................................................................................... 46
Onweerstaanbare dwang:.........................................................................................46
Onoverkomelijke dwaling:......................................................................................... 47
Gronden van niet-toerekeningsvatbaarheid:................................................................48
Begripsbepaling:....................................................................................................... 48
Geestesstoornis:........................................................................................................ 49
Minderjarigheid:........................................................................................................ 50
DEEL V: STRAF:.......................................................................52
Hoofdstuk 1: begripsbepaling:.....................................................................52
Geen wettelijke definitie:.............................................................................52
Hoofdstuk 3: Straftoemeting:.......................................................................53
Inleiding:....................................................................................................................... 53
Regels die de straftoemeting richting geven:...............................................................54
Geen straftoemetingsrichtlijnen:...............................................................................54
Doelstellingen van de straf:.......................................................................................54
Voorlichtingsrapport of advies deskundige of dienst:................................................56
Motivering:................................................................................................................ 57
Sociale toestand van beklaagde:...............................................................................57
Bemiddeling:............................................................................................................. 58
Regels die de rechter toelaten of dwingen zwaarder te straffen:..................................58
Verzwarende factoren:.............................................................................................. 58
Herhaling:................................................................................................................. 59
Beveiligingsperiode:.................................................................................................. 60
Regels die de rechter toelaten of dwingen lichter te bestraffen:..................................61
Verzachtende omstandigheden:................................................................................61
Verschoningsgronden:............................................................................................... 61
Samenloop:............................................................................................................... 63
Gevaar op een onredelijk zware bestraffing:.............................................................65
Precaire financiële situatie:.......................................................................................65
Overschrijden van de redelijke termijn:.....................................................................65
Hechtenis of en voorlopige plaatsingsmaatregel:......................................................66
Straftoemetingsmodaliteiten:.......................................................................................66
Begrip:...................................................................................................................... 66
Opschorting van de uitspraak van veroordeling:.......................................................67
Uitstel van de tenuitvoerlegging van de straffen:.....................................................68
Combinatie van straftoemetingsregels:........................................................................69
Hoofdstuk 4: Verval of tenietgaan van de straf:............................................69
3
, De dood van de veroordeelde:......................................................................................69
Verjaring van de straf en van de burgerrechtelijke veroordeling:.................................70
Verjaring van de straf:...............................................................................................70
Verjaring van de burgerrechtelijke veroordeling:......................................................71
Genade:........................................................................................................................ 71
Amnestie:..................................................................................................................... 72
DEEL VII: UITVOERING VAN STRAFFEN EN MAATREGELEN:..........73
Inleiding:....................................................................................................................... 73
Hoofdstuk 1: Uitvoering van vrijheidsbenemende straffen:............................73
Gevangenisstraf:.......................................................................................................... 73
De gevangenis:......................................................................................................... 73
Interne rechtspositie:................................................................................................74
4
DEEL I: STRAFRECHT:................................................................5
Hoofdstuk 1: Juridische situering:...................................................................5
Een begripsomschrijving:................................................................................................ 5
Strafrecht als publiekrecht:........................................................................................... 6
Materieel en formeel strafrecht:.....................................................................................6
Nationaal en internationaal strafrecht:...........................................................................6
Nationaal strafrecht:................................................................................................... 6
Internationaal strafrecht:............................................................................................ 7
Algemeen en bijzonder strafrecht:..................................................................................8
Algemeen en bijzonder:............................................................................................... 8
Algemeen strafrecht:................................................................................................... 8
Bijzonder strafrecht:.................................................................................................... 8
Toepassing v/h algemeen strafrecht op het bijzonder strafrecht:...............................9
DEEL II: STRAFWET:.................................................................10
Hoofdstuk 1: Legaliteitsbeginsel:.................................................................10
Begripsomschrijving:.................................................................................................... 10
Wet:.............................................................................................................................. 10
Wet in materiële zin:.................................................................................................10
Algemene beginselen die door de volkerengemeenschap worden erkend:...............11
Internationale verdragen:.......................................................................................... 11
Legaliteitscontrole:....................................................................................................... 12
Legaliteitscontrole door Grondwettelijk Hof:.............................................................12
Legaliteitscontrole door hoven en rechtbanken:.......................................................12
Hoofdstuk 2: Toepassing van de strafwet in tijd:...........................................13
Ten tijde v/d gedraging of het plegen v/h misdrijf:.......................................................13
Een wetsbepaling in werking:....................................................................................13
Inwerkingtreding vanaf bekendmaking:....................................................................13
Niet opgeheven:........................................................................................................ 13
Niet vernietigd:......................................................................................................... 14
Geen opheffing door onbruik:....................................................................................14
Conflicten van strafwetten i/d tijd:................................................................................14
Wetsconflicten i/d tijd:...............................................................................................14
Geen retroactiviteit v/d strengere strafwet:..............................................................14
Retroactiviteit v/d strafwet met de voor de dader meest gunstige bepalingen:........14
Buiten het toepassingsgebied van Art. 2 Nieuw Sw:..................................................15
Hoofdstuk 3: Toepassing van de strafwet in ruimte:......................................15
Rechtsmacht:................................................................................................................ 15
Territorialiteit als regel:................................................................................................ 16
Misdrijven op het grondgebied:.................................................................................16
Toepassing BE strafwet:............................................................................................16
Extraterritorialiteit als uitzondering:.............................................................................16
Hoofdstuk 4: Interpretatie van de strafwet:..................................................18
1
, Kwalificeren en interpreteren:......................................................................................18
Niet interpreteren of strikt interpreteren:.....................................................................18
Nooit naar analogie in nadeel v/d vervolgde persoon:..................................................19
DEEL III: MISDRIJF:..................................................................20
Hoofdstuk 1: Bestanddelen van een misdrijf:................................................20
Begrippen:.................................................................................................................... 20
Constitutieve bestanddelen van een misdrijf:...............................................................20
Het materieel bestanddeel:.......................................................................................20
Het moreel bestanddeel:...........................................................................................22
Het wederrechtelijk bestanddeel:..............................................................................24
Het bestanddeel strafwaardigheid:...........................................................................24
Verzwarend bestanddeel v/e misdrijf:...........................................................................24
Hoofdstuk 2: Strafbare poging:....................................................................25
Begripsomschrijving:.................................................................................................... 25
Voorwaarden voor strafbaarheid van de poging:..........................................................26
Crimineel voornemen van de dader:.........................................................................26
Begin van de uitvoering:...........................................................................................27
Voor een opzettelijk misdrijf:.....................................................................................28
Vrijwillige terugtred als strafuitsluitende verschoningsgrond:......................................28
De bestraffing van de strafbare poging:.......................................................................29
Doen of aanvaarden van een crimineel aanbod:...........................................................30
Hoofdstuk 3: Rechtvaardigingsgronden:.......................................................31
Begripsomschrijving:.................................................................................................... 31
Het gebod of de toelating bij wet:.................................................................................32
Bevel van de overheid:.................................................................................................33
De noodtoestand:......................................................................................................... 33
De wettige verdediging:...............................................................................................34
Het wettig verzet in geval van misbruik door de overheid:...........................................36
DEEL IV: DADER:......................................................................38
Hoofdstuk 1: Strafrechtelijke verantwoordelijkheid:......................................38
Individuele verantwoordelijkheid:.................................................................................38
Daderschap:................................................................................................................. 38
Verantwoordelijkheid van rechtspersonen:...................................................................39
Strafrechtelijke verantwoordelijkheid van niet-natuurlijke personen:........................39
Strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor alle rechtspersonen en meer:.................39
Een eigen strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor de rechtspersoon:..................40
Toerekening:............................................................................................................. 40
Administratieve en burgerlijke aansprakelijkheid van rechtspersonen:........................41
Hoofdstuk 2: Strafbare deelneming:.............................................................41
Begripsbepalingen:....................................................................................................... 41
Voorwaarden voor strafbare deelneming......................................................................42
Een misdrijf door een ander gepleegd:......................................................................42
Een deelnemingsgedraging:......................................................................................43
Bestraffing van de deelneming:....................................................................................43
2
,Hoofdstuk 3: Doorwerking van verzwarende bestanddelen en verzwarende
factoren:..................................................................................................... 44
Objectieve en subjectieve verzwarende bestanddelen en factoren:.............................44
Doorwerking:................................................................................................................ 44
Hoofdstuk 4: Schuld:....................................................................................45
Inleiding:....................................................................................................................... 45
Schuldontheffingsgronden:...........................................................................................46
Zie Artikel 21 Nieuw SWB.............................................................................46
Begripsbepaling:....................................................................................................... 46
Onweerstaanbare dwang:.........................................................................................46
Onoverkomelijke dwaling:......................................................................................... 47
Gronden van niet-toerekeningsvatbaarheid:................................................................48
Begripsbepaling:....................................................................................................... 48
Geestesstoornis:........................................................................................................ 49
Minderjarigheid:........................................................................................................ 50
DEEL V: STRAF:.......................................................................52
Hoofdstuk 1: begripsbepaling:.....................................................................52
Geen wettelijke definitie:.............................................................................52
Hoofdstuk 3: Straftoemeting:.......................................................................53
Inleiding:....................................................................................................................... 53
Regels die de straftoemeting richting geven:...............................................................54
Geen straftoemetingsrichtlijnen:...............................................................................54
Doelstellingen van de straf:.......................................................................................54
Voorlichtingsrapport of advies deskundige of dienst:................................................56
Motivering:................................................................................................................ 57
Sociale toestand van beklaagde:...............................................................................57
Bemiddeling:............................................................................................................. 58
Regels die de rechter toelaten of dwingen zwaarder te straffen:..................................58
Verzwarende factoren:.............................................................................................. 58
Herhaling:................................................................................................................. 59
Beveiligingsperiode:.................................................................................................. 60
Regels die de rechter toelaten of dwingen lichter te bestraffen:..................................61
Verzachtende omstandigheden:................................................................................61
Verschoningsgronden:............................................................................................... 61
Samenloop:............................................................................................................... 63
Gevaar op een onredelijk zware bestraffing:.............................................................65
Precaire financiële situatie:.......................................................................................65
Overschrijden van de redelijke termijn:.....................................................................65
Hechtenis of en voorlopige plaatsingsmaatregel:......................................................66
Straftoemetingsmodaliteiten:.......................................................................................66
Begrip:...................................................................................................................... 66
Opschorting van de uitspraak van veroordeling:.......................................................67
Uitstel van de tenuitvoerlegging van de straffen:.....................................................68
Combinatie van straftoemetingsregels:........................................................................69
Hoofdstuk 4: Verval of tenietgaan van de straf:............................................69
3
, De dood van de veroordeelde:......................................................................................69
Verjaring van de straf en van de burgerrechtelijke veroordeling:.................................70
Verjaring van de straf:...............................................................................................70
Verjaring van de burgerrechtelijke veroordeling:......................................................71
Genade:........................................................................................................................ 71
Amnestie:..................................................................................................................... 72
DEEL VII: UITVOERING VAN STRAFFEN EN MAATREGELEN:..........73
Inleiding:....................................................................................................................... 73
Hoofdstuk 1: Uitvoering van vrijheidsbenemende straffen:............................73
Gevangenisstraf:.......................................................................................................... 73
De gevangenis:......................................................................................................... 73
Interne rechtspositie:................................................................................................74
4
