Notities Gender en diversiteit in de EU en internationale relaties
Inhoud
Les 1: Diversiteit en Internationale Relaties.................................................................................................3
Klassieke ideeën over geslacht en gender:...............................................................................................4
Gender:.....................................................................................................................................................4
Anne Fausto-Sterling:...............................................................................................................................5
The Gendered Brain – Gina Rippon & Testosterone Rex – Cordelia Fine:................................................5
Historisch perspectief: Ontstaan van het idee van binair geslacht & gender:..........................................6
Kernbegrippen uit Internationale relaties:...............................................................................................6
Gender en diversiteit in IR:.......................................................................................................................6
Feminist Curiosity - Cynthia Enloe:...........................................................................................................7
Foto van Trump die ‘wet ondertekent:.....................................................................................................7
De Europese Unie & Gender en Diversiteit:.............................................................................................7
Globale bewegingen:................................................................................................................................8
Globalisering en LGBT rechten:................................................................................................................8
Women, Peace and Security:....................................................................................................................9
Les 2: Geschiedenis gendergelijkheidsbeleid EU..........................................................................................9
Hoe werkt EU wetgeving?......................................................................................................................10
Wat is FHI?..............................................................................................................................................11
Oorsprong?.............................................................................................................................................11
Kernbegrippen?......................................................................................................................................11
Artikel 119..............................................................................................................................................12
Advocaat: Eliane Vogel-Polsky................................................................................................................12
Wat zijn de verschillende fases in het beleid?........................................................................................12
Wollstonecraft’s Dilemma......................................................................................................................13
Uitgelicht –1975-1979............................................................................................................................13
Drie richtlijnen ‘75-’79............................................................................................................................14
Positieve actie in kille jaren (1980-1991)................................................................................................14
Driedubbele verandering 1996-2007......................................................................................................15
Opeenvolgende crisissen........................................................................................................................16
1
, Beleidsinstrumenten gendergelijkheid...................................................................................................17
Gelijke rechten, gelijke behandeling.......................................................................................................17
Positieve actie.........................................................................................................................................17
Gendermainstreaming............................................................................................................................18
Anti-discriminatie...................................................................................................................................18
Ook invloed internationale organisaties.................................................................................................18
Les 3: De implementatie van het gelijkheidsacquis in de Europese Unie...................................................19
Verhuis van DG Empl naar DG Just: waarom nefast?.............................................................................19
Why women earn less:...........................................................................................................................20
Implementatie: véél geduld nodig..........................................................................................................20
Deze week: implementatie gendergelijkheidsbeleid..............................................................................21
Twee artikels:.........................................................................................................................................21
1. Welke factoren zijn cruciaal voor succesvolle implementatie?......................................................21
2. EU-Uitbreiding en implementatie...................................................................................................24
Les 4: EU beleid en intersectionaliteit........................................................................................................28
Wat is intersectionaliteit?.......................................................................................................................28
Oorsprong denken over intersectionaliteit.............................................................................................29
Algemeen: Intersectionaliteit en EU-beleid............................................................................................31
Beleid rond migratie...............................................................................................................................33
Union of Equality Agenda.......................................................................................................................34
Les 5: Gender ideologie en Anti-gender bewegingen.................................................................................36
LGBT rechten & Polen en Hongarije.......................................................................................................36
Anti-genderbeweging.............................................................................................................................38
Verhouding met populisme:...................................................................................................................41
Anti-gender in het Europees Parlement:................................................................................................42
Korolczuk & Graf: nieuwe globale stroming:..........................................................................................44
Gender als koloniale dwang?..................................................................................................................46
Les 6: gender en conflict.............................................................................................................................48
Gender en conflict:.................................................................................................................................48
Waar zijn de vrouwen?...........................................................................................................................50
Waar zijn de mannen?............................................................................................................................53
Les 7: De Verenigde Naties: de Women Peace and Security agenda..........................................................56
2
, Verenigde Naties:...................................................................................................................................56
Women, Peace and Security...................................................................................................................57
Nationale Actieplannen (NAP’s).............................................................................................................59
Men, Peace and Security?......................................................................................................................60
Les 8: Conflict-gerelateerd seksueel geweld...............................................................................................61
Conflict-gerelateerd seksueel geweld.....................................................................................................62
“Weapon of war”-narratief.....................................................................................................................64
CRSV en de WPS agenda.........................................................................................................................65
Hoe komt dat? Zie artikel Reilly..............................................................................................................66
Bestraffen van CRSV?.............................................................................................................................69
Les 9: Transnationale bewegingen.............................................................................................................73
Transnationale bewegingen...................................................................................................................73
Transnationaal feminisme......................................................................................................................75
Transnationale beweging rond LGBT rechten.........................................................................................78
Les 10: Normdiffusie...................................................................................................................................83
Wat is een norm?...................................................................................................................................84
World Society Theory of World Polity Theory........................................................................................85
Normencascade......................................................................................................................................86
Boomerangeffecten................................................................................................................................86
Domestic impact.....................................................................................................................................86
Normen als proces..................................................................................................................................87
Case 1: LGBTI diplomatie........................................................................................................................88
Case 2: KADEM, Turkije – normcontestatie............................................................................................90
Les 11: Gender, LGBT en internationale hiërarchieën................................................................................93
Turkije:....................................................................................................................................................94
Gender en conflict..................................................................................................................................96
Rahman: LGBT en internationale hiërarchieën.......................................................................................99
Les 12: Politieke homofobie in internationaal perspectief.......................................................................104
Namibië................................................................................................................................................105
Rusland.................................................................................................................................................107
LES 1: DIVERSITEIT EN INTERNATIONALE RELATIES
3
, Culturele diversiteit: verschillende achtergronden (geloof, taal, sociale normen, afkomst)
bepalen hoe mensen kijken naar bv mensenrechten, gerechtigheid, belang van samenwerking
etc.
Diversiteit van normen die het gedrag van staten bepalen (bv. Autoritaire staten vs. liberale
democratieën)
o Verschillende staten gaan een andere rol spelen in internationale relaties afhankelijk van
hun normen.
Traditionele IR sterk Western-centred
o Traditionele IR: vooral door Westerse mannen, weinig aandacht voor andere visies op
gender en diversiteit
KLASSIEKE IDEEËN OVER GESLACHT EN GENDER:
1. Er zijn twee geslachten die volledig van elkaar verschillen
2. De dichotomie man-vrouw is “natuurlijk”
3. De dichotomie masculien-feminien is “natuurlijk”
4. Iedereen kan/moet worden geclassificeerd als of man of vrouw
5. De link geslacht – gender is onveranderlijk, van alle tijden & doorheen elke context.
Feministisch onderzoek: het zit anders/ter discussie
Eigenschappen zijn ofwel mannelijk ofwel vrouwelijk.
‘gender’: komt vanuit een bioloog, verandert doorheen de tijd en doorheen culturen
GENDER:
De betekenis die in een cultuur (of in bepaalde tijd) wordt gegeven aan (reeële en
gepercipieerde) biologische verschillen
En een systeem van betekenissen dat bepaalt hoe we de wereld rond ons begrijpen en
interpreteren
In een binair gender system worden menselijke kwaliteiten verdeeld in tegenstellingen
Masculien is:
Abstract
Publiek
Sterk
Rationeel
Feminien is:
Concreet
Privé
Zwak
Emotioneel
4
Inhoud
Les 1: Diversiteit en Internationale Relaties.................................................................................................3
Klassieke ideeën over geslacht en gender:...............................................................................................4
Gender:.....................................................................................................................................................4
Anne Fausto-Sterling:...............................................................................................................................5
The Gendered Brain – Gina Rippon & Testosterone Rex – Cordelia Fine:................................................5
Historisch perspectief: Ontstaan van het idee van binair geslacht & gender:..........................................6
Kernbegrippen uit Internationale relaties:...............................................................................................6
Gender en diversiteit in IR:.......................................................................................................................6
Feminist Curiosity - Cynthia Enloe:...........................................................................................................7
Foto van Trump die ‘wet ondertekent:.....................................................................................................7
De Europese Unie & Gender en Diversiteit:.............................................................................................7
Globale bewegingen:................................................................................................................................8
Globalisering en LGBT rechten:................................................................................................................8
Women, Peace and Security:....................................................................................................................9
Les 2: Geschiedenis gendergelijkheidsbeleid EU..........................................................................................9
Hoe werkt EU wetgeving?......................................................................................................................10
Wat is FHI?..............................................................................................................................................11
Oorsprong?.............................................................................................................................................11
Kernbegrippen?......................................................................................................................................11
Artikel 119..............................................................................................................................................12
Advocaat: Eliane Vogel-Polsky................................................................................................................12
Wat zijn de verschillende fases in het beleid?........................................................................................12
Wollstonecraft’s Dilemma......................................................................................................................13
Uitgelicht –1975-1979............................................................................................................................13
Drie richtlijnen ‘75-’79............................................................................................................................14
Positieve actie in kille jaren (1980-1991)................................................................................................14
Driedubbele verandering 1996-2007......................................................................................................15
Opeenvolgende crisissen........................................................................................................................16
1
, Beleidsinstrumenten gendergelijkheid...................................................................................................17
Gelijke rechten, gelijke behandeling.......................................................................................................17
Positieve actie.........................................................................................................................................17
Gendermainstreaming............................................................................................................................18
Anti-discriminatie...................................................................................................................................18
Ook invloed internationale organisaties.................................................................................................18
Les 3: De implementatie van het gelijkheidsacquis in de Europese Unie...................................................19
Verhuis van DG Empl naar DG Just: waarom nefast?.............................................................................19
Why women earn less:...........................................................................................................................20
Implementatie: véél geduld nodig..........................................................................................................20
Deze week: implementatie gendergelijkheidsbeleid..............................................................................21
Twee artikels:.........................................................................................................................................21
1. Welke factoren zijn cruciaal voor succesvolle implementatie?......................................................21
2. EU-Uitbreiding en implementatie...................................................................................................24
Les 4: EU beleid en intersectionaliteit........................................................................................................28
Wat is intersectionaliteit?.......................................................................................................................28
Oorsprong denken over intersectionaliteit.............................................................................................29
Algemeen: Intersectionaliteit en EU-beleid............................................................................................31
Beleid rond migratie...............................................................................................................................33
Union of Equality Agenda.......................................................................................................................34
Les 5: Gender ideologie en Anti-gender bewegingen.................................................................................36
LGBT rechten & Polen en Hongarije.......................................................................................................36
Anti-genderbeweging.............................................................................................................................38
Verhouding met populisme:...................................................................................................................41
Anti-gender in het Europees Parlement:................................................................................................42
Korolczuk & Graf: nieuwe globale stroming:..........................................................................................44
Gender als koloniale dwang?..................................................................................................................46
Les 6: gender en conflict.............................................................................................................................48
Gender en conflict:.................................................................................................................................48
Waar zijn de vrouwen?...........................................................................................................................50
Waar zijn de mannen?............................................................................................................................53
Les 7: De Verenigde Naties: de Women Peace and Security agenda..........................................................56
2
, Verenigde Naties:...................................................................................................................................56
Women, Peace and Security...................................................................................................................57
Nationale Actieplannen (NAP’s).............................................................................................................59
Men, Peace and Security?......................................................................................................................60
Les 8: Conflict-gerelateerd seksueel geweld...............................................................................................61
Conflict-gerelateerd seksueel geweld.....................................................................................................62
“Weapon of war”-narratief.....................................................................................................................64
CRSV en de WPS agenda.........................................................................................................................65
Hoe komt dat? Zie artikel Reilly..............................................................................................................66
Bestraffen van CRSV?.............................................................................................................................69
Les 9: Transnationale bewegingen.............................................................................................................73
Transnationale bewegingen...................................................................................................................73
Transnationaal feminisme......................................................................................................................75
Transnationale beweging rond LGBT rechten.........................................................................................78
Les 10: Normdiffusie...................................................................................................................................83
Wat is een norm?...................................................................................................................................84
World Society Theory of World Polity Theory........................................................................................85
Normencascade......................................................................................................................................86
Boomerangeffecten................................................................................................................................86
Domestic impact.....................................................................................................................................86
Normen als proces..................................................................................................................................87
Case 1: LGBTI diplomatie........................................................................................................................88
Case 2: KADEM, Turkije – normcontestatie............................................................................................90
Les 11: Gender, LGBT en internationale hiërarchieën................................................................................93
Turkije:....................................................................................................................................................94
Gender en conflict..................................................................................................................................96
Rahman: LGBT en internationale hiërarchieën.......................................................................................99
Les 12: Politieke homofobie in internationaal perspectief.......................................................................104
Namibië................................................................................................................................................105
Rusland.................................................................................................................................................107
LES 1: DIVERSITEIT EN INTERNATIONALE RELATIES
3
, Culturele diversiteit: verschillende achtergronden (geloof, taal, sociale normen, afkomst)
bepalen hoe mensen kijken naar bv mensenrechten, gerechtigheid, belang van samenwerking
etc.
Diversiteit van normen die het gedrag van staten bepalen (bv. Autoritaire staten vs. liberale
democratieën)
o Verschillende staten gaan een andere rol spelen in internationale relaties afhankelijk van
hun normen.
Traditionele IR sterk Western-centred
o Traditionele IR: vooral door Westerse mannen, weinig aandacht voor andere visies op
gender en diversiteit
KLASSIEKE IDEEËN OVER GESLACHT EN GENDER:
1. Er zijn twee geslachten die volledig van elkaar verschillen
2. De dichotomie man-vrouw is “natuurlijk”
3. De dichotomie masculien-feminien is “natuurlijk”
4. Iedereen kan/moet worden geclassificeerd als of man of vrouw
5. De link geslacht – gender is onveranderlijk, van alle tijden & doorheen elke context.
Feministisch onderzoek: het zit anders/ter discussie
Eigenschappen zijn ofwel mannelijk ofwel vrouwelijk.
‘gender’: komt vanuit een bioloog, verandert doorheen de tijd en doorheen culturen
GENDER:
De betekenis die in een cultuur (of in bepaalde tijd) wordt gegeven aan (reeële en
gepercipieerde) biologische verschillen
En een systeem van betekenissen dat bepaalt hoe we de wereld rond ons begrijpen en
interpreteren
In een binair gender system worden menselijke kwaliteiten verdeeld in tegenstellingen
Masculien is:
Abstract
Publiek
Sterk
Rationeel
Feminien is:
Concreet
Privé
Zwak
Emotioneel
4
