H2: Establishment & development
In 1949 werd de Raad van Europa opgericht, in 1993 werd officieel de EU opgericht. In het begin bestond
er een samenwerking tussen the Six: België, Nederland, Frankrijk, Luxemburg, Duitsland en Italië. Zij
wilden meer supranationale samenwerking om “reconciliation, coexistence, economic growth and security
and social development” te stimuleren in alle landen. Uiteindelijk sloten meer landen zich aan, hierbij
ontstond ook veel wrijving. De Benelux bestaat al sinds 1945. In 1949 werd het NAVO Verdrag getekend.
In 1951 werd de EGKS opgericht, weer met The Six. Hierbij werden ook de eerst Europese,
supranationale instituten opgericht, de Hoge Vertegenwoordiger, de Common Assembly, the Special
Council of Ministers en het Gerechtshof. In 1956 werden de supranationale organisaties EEG en Euratom
opgericht.
- Bij de oprichting van de EGKS wilden de zes landen niet alleen een douane-unie oprichten, maar
hadden ze ook het plan om gemeenschappelijk beleid te maken op het gebied van handel,
agricultuur en transport.
In de beginjaren van de EEG en de EGKS bleek dat integratie mogelijk was, in ieder geval tussen de 6
oorspronkelijke lidstaten, en andere landen zoals Denemarken, Noorwegen en het VK wilden hier ook
deel van uitmaken. Frankrijk was het alleen niet eens met dat het VK erbij zou komen, hierdoor ontstond
de Empty-chair Crisis.
Oostenrijk, Denemarken, Noorwegen, Zwitserland, Portugal, Zweden en het VK richtten de EFTA
(European Free Trade Association) op in 1970, dit waren de outer seven.
In 1979 werd het European Monetary System opgericht, en waren er voor het eerst directe verkiezingen
voor het Europese Parlement.
Single European Act (1986): getekend door de 12 lidstaten van de Europese Gemeenschappen. Dit
wakkerde het idee aan om een unie op te richten, in plaats van alleen maar samenwerkingsverbanden.
- Hiermee werden wijziging aangebracht in het Verdrag van Rome (oprichting EEG), om de vorm
zo te veranderen dat integratie met meer staten mogelijk was, zowel deepening als widening. Er
werden nieuwe bevoegdheden toegevoegd, net als de mogelijkheid tot harmonisatie van
wetgeving
- Het gebruik van de Qualified Majority Vote werd uitgebreid binnen de Raad (van Ministers),
mocht de Raad bevoegdheden geven aan de Commissie, en werd er een nieuw onderdeel van
het Gerechtshof opgericht die haar ondersteunde
Toen eind jaren 80 de communistische regimes in Oost-Europa vielen, was er een mogelijkheid om
Duitsland te herenigen, en nu ook Oost-Duitsland aan te laten sluiten bij de EEG en de EGKS. Hierdoor
ontstond het VEU (Verdrag van Maastricht, 1991), hiermee werd Europese integratie verder uitgebreid,
werden de instituties hervormd en kwam het doel tot het vormen van een EMU in
zicht. Hierdoor werden de EEG, de EGKS en Euratom samengevoegd tot de
Europese Unie. Hierbij werd een “pilar-system” in het leven geroepen, de
voorstanders van supranationale integratie waren hierop tegen, omdat de
intergouvernementele pilaren de “supremacy” van de Community Method zou
ondermijnen. De Community Method gaat over supranationale besluiten door EP,
EC en de Raad van de EU. De pilaar structuur verdween met het tekenen van het
Verdrag van Lissabon (2007, ook wel VWEU).
,In 1996 werd het VEU herzien, het doel hiermee was om integratie beter mogelijk te maken met nieuwe
landen, net als de burgers dichterbij de EU brengen en andersom, en de EU voorzien met een grotere
externe capaciteit. Er moest ook meer worden samengewerkt met lidstaten buiten de EU.
Verdrag van Amsterdam (1997): hiermee is de Area of Freedom, Security & Justice toegevoegd aan de
EU, hierdoor werden veel activiteiten van JHA verschoven van pilaar 3 naar pilaar 1
(communitarization), dit is een intergouvernementele pilaar. Dit verdrag moest de EU verder klaarmaken
voor uitbreiding, hierin is het niet geslaagd. Het VEU moest eerst verder worden aangepast voordat
andere landen lid konden worden.
- Amsterdam leftovers = de problemen overgebleven na het Verdrag van Amsterdam: de grootte
en samenstelling van de Commissie, de weging van de stemmen in de Raad en de mogelijk
bredere toepassing van de QMV binnen de Raad
Binnen de pilaar van de CFSP werd het mogelijk gemaakt voor landen om zich te onthouden van
stemmen, zodat ze niet elke keer dingen blokkeerden (intergouvernementele pilaar). Ook werd de positie
van Hoge Vertegenwoordiger ingesteld.
Verdrag van Nice (2001): Hiermee werd de QMV verduidelijkt, alle landen kregen een hoeveelheid
stemmen naar evenredigheid van inwoneraantallen. Grote lidstaten hebben dus een zwaarder wegende
stem. Bij elk besluit kan elke lidstaat nu eisen dat het de steun krijgt van landen waarvan de bevolking
tezamen minimaal 62% is van de EU-populatie.
- Yellow card: kan worden uitgedeeld aan een lidstaat wanneer deze op het punt staat om een
van de beginselen te schenden waarop de EU is gebouwd.
- Het Verdrag van Nice gaf de EU een groter gevoel van samenhang.
- Er bleven wel zorgen over de groeiende invloed van intergouvernementalisme, en het afzwakken
van de Community Method.
Constitutional Treaty (CT): werd in 2004 getekend door alle lidstaten, maar is uiteindelijk niet door alle
lidstaten bekrachtigd, en is daarom nooit in werking getreden.
H3: The Lisbon Era
In 2004 werd dus het CT getekend, dat vervolgens nooit in werking is getreden. In 2007 is het Verdrag
van Lissabon getekend. Het feit dat Nederland en Frankrijk het CT niet wilden bekrachtigen leidde tot
meer landen die het niet meer wilden, en leidde tot meer Euroscepticism. Na 2005, toen het CT van
tafel was, was er een periode van reflectie. In 2007 kwam het idee op om het CT te hervormen op een
manier dat het wel ingevoerd kon worden. Het verdrag werd aangepast, maar nog steeds niet door alle
landen bekrachtigd, Ierland wilde niet tekenen, hierdoor ontstond er een nieuwe crisisperiode. Het
Verdrag van Lissabon trad uiteindelijk op 1 december 2019 in werking.
2003/2004, Intergouvernementele conferentie (IGC) en het CT
Geen van de lidstaten was in september 2003 bereid het Verdrag te tekenen zonder aanpassingen.
Portugal en Spanje waren bijvoorbeeld heel erg tegen de QMV in de Raad. Pas in 2004, nadat er 80
aanpassingen waren gedaan, werd het CT getekend in Rome. In dit Verdrag kregen landen de
mogelijkheid om de EU te verlaten, en de ordinary legislative procedure werd ingevoerd bij de
wetgevingsprocedures van de EU. Ondanks de QMV / OLP procedures, was op sommige
beleidsterreinen alsnog wel unanimiteit van stemmen nodig.
, Het CT gaf ook aan op welke beleidsterreinen de EU exclusief bevoegd was, en op welke gebieden de
EU samen met de lidstaten wetten en beleid maakte (gedeelde bevoegdheid), hieronder vielen de interne
markt, sociaal beleid, het milieubeleid en the area of freedom, security and justice.
Het CT vereenvoudigde de EU om het meer begrijpbaar, democratisch en efficiënt te maken. Mensen
zagen dit anders en bleven sceptisch, en wilden daarom niet dat het CT werd ingevoerd. De afwijzing van
het verdrag in meerdere lidstaten kwam ook mede dankzij algemene ontevredenheid over de EU en de
nationale overheden.
Spanjaarden en Luxemburgers begonnen in 2007 voorstanders van ratificatie te verzamelen onder een
beweging met de naam Friends of the Constitution. Merkel (Duitsland) was bijvoorbeeld heel
enthousiast en een grote voorstander van meer integratie, maar niet iedereen deelde dat, het VK en
Polen waren bijvoorbeeld heel voorzichtig en wilden niet dat het CT werd ingevoerd.
Het Verdrag van Lissabon
Een vervanger van het CT werd op 13 december 2007 getekend in Lissabon, en is op 1 december 2009
in werking getreden. Dit verdrag was er om het VEU en het “TEC” aan te passen, en heeft die laatste
veranderd in het VWEU.
1. De Community verdween, de EU werd de enige structuur van integratie, en verkreeg alle
bevoegdheden en competenties van de Community. Op CFSP na werkt nu alles volgens de
Community Method.
2. Het Verdrag van Lissabon maakte het duidelijk dat de EU geen “superstaat” was, maar dat zij
alleen werkt op grond van de bevoegdheden die ze krijgt van de lidstaten, en dat ze zich moet
houden aan de beginsel van proportionaliteit en subsidiariteit.
3. EU beleid werd niet heel erg uitgebreid door het Verdrag van Lissabon, de grootste
veranderingen waren in Justice and Home Affairs (JHA), dit werd sindsdien niet meer geregeld
via bijzondere intergouvernementele procedures, maar gewoon via de normale EU procedures
4. Co-decision werd de normale wetgevingsprocedure – co-decision is dat de Commissie een
voorstel doet, en dat het EP en de Raad deze dan beide behandelen
a. Ioannina compromise = een groep landen die een besluit niet kunnen blokkeren, maar
wel een X aantal stemmen hebben in de Raad, kunnen het besluit uitstellen.
5. Het EP verkreeg meer macht, bijvoorbeeld over de budgetten en ze hebben nu een veto over de
aanstelling van de president van de Commissie. De Hoge Vertegenwoordiger is nu ook
vicepresident van de Commissie, en ook nog voorzitter van de Foreign Affairs Council.
6. Er kwam een nieuwe nadruk op waarden en rechten, de EU zou bijvoorbeeld lid worden van het
EVRM, dat is echter tot op heden niet gebeurd (alle lidstaten zijn wel lid)
De significantie van het Verdrag van Lissabon: West-Europese landen identificeerden zich midden
jaren 2000 veel minder met de EU dan daarvoor, door de bekrachtigingscrisis. Er was een crisis van
legitimiteit.
Het idee was dat hierna geen aanpassingen aan de verdragen gedaan zouden worden, voor de volgende
25 jaar. In het Verdrag werden de aanpassingsprocedures voor specifieke bepalingen versimpeld, en het
aantal passerelle clausules werd groter. Dit betekent dat kleine aanpassingen aan de verdragen kunnen
worden gedaan zonder direct de normale procedure om het verdrag aan te passen, in te zetten.
- De tweede aanpassing aan het VWEU was de aanpassing van het European Stability
Mechanism, om financiële steun te bieden aan lidstaten die het nodig hebben
In 1949 werd de Raad van Europa opgericht, in 1993 werd officieel de EU opgericht. In het begin bestond
er een samenwerking tussen the Six: België, Nederland, Frankrijk, Luxemburg, Duitsland en Italië. Zij
wilden meer supranationale samenwerking om “reconciliation, coexistence, economic growth and security
and social development” te stimuleren in alle landen. Uiteindelijk sloten meer landen zich aan, hierbij
ontstond ook veel wrijving. De Benelux bestaat al sinds 1945. In 1949 werd het NAVO Verdrag getekend.
In 1951 werd de EGKS opgericht, weer met The Six. Hierbij werden ook de eerst Europese,
supranationale instituten opgericht, de Hoge Vertegenwoordiger, de Common Assembly, the Special
Council of Ministers en het Gerechtshof. In 1956 werden de supranationale organisaties EEG en Euratom
opgericht.
- Bij de oprichting van de EGKS wilden de zes landen niet alleen een douane-unie oprichten, maar
hadden ze ook het plan om gemeenschappelijk beleid te maken op het gebied van handel,
agricultuur en transport.
In de beginjaren van de EEG en de EGKS bleek dat integratie mogelijk was, in ieder geval tussen de 6
oorspronkelijke lidstaten, en andere landen zoals Denemarken, Noorwegen en het VK wilden hier ook
deel van uitmaken. Frankrijk was het alleen niet eens met dat het VK erbij zou komen, hierdoor ontstond
de Empty-chair Crisis.
Oostenrijk, Denemarken, Noorwegen, Zwitserland, Portugal, Zweden en het VK richtten de EFTA
(European Free Trade Association) op in 1970, dit waren de outer seven.
In 1979 werd het European Monetary System opgericht, en waren er voor het eerst directe verkiezingen
voor het Europese Parlement.
Single European Act (1986): getekend door de 12 lidstaten van de Europese Gemeenschappen. Dit
wakkerde het idee aan om een unie op te richten, in plaats van alleen maar samenwerkingsverbanden.
- Hiermee werden wijziging aangebracht in het Verdrag van Rome (oprichting EEG), om de vorm
zo te veranderen dat integratie met meer staten mogelijk was, zowel deepening als widening. Er
werden nieuwe bevoegdheden toegevoegd, net als de mogelijkheid tot harmonisatie van
wetgeving
- Het gebruik van de Qualified Majority Vote werd uitgebreid binnen de Raad (van Ministers),
mocht de Raad bevoegdheden geven aan de Commissie, en werd er een nieuw onderdeel van
het Gerechtshof opgericht die haar ondersteunde
Toen eind jaren 80 de communistische regimes in Oost-Europa vielen, was er een mogelijkheid om
Duitsland te herenigen, en nu ook Oost-Duitsland aan te laten sluiten bij de EEG en de EGKS. Hierdoor
ontstond het VEU (Verdrag van Maastricht, 1991), hiermee werd Europese integratie verder uitgebreid,
werden de instituties hervormd en kwam het doel tot het vormen van een EMU in
zicht. Hierdoor werden de EEG, de EGKS en Euratom samengevoegd tot de
Europese Unie. Hierbij werd een “pilar-system” in het leven geroepen, de
voorstanders van supranationale integratie waren hierop tegen, omdat de
intergouvernementele pilaren de “supremacy” van de Community Method zou
ondermijnen. De Community Method gaat over supranationale besluiten door EP,
EC en de Raad van de EU. De pilaar structuur verdween met het tekenen van het
Verdrag van Lissabon (2007, ook wel VWEU).
,In 1996 werd het VEU herzien, het doel hiermee was om integratie beter mogelijk te maken met nieuwe
landen, net als de burgers dichterbij de EU brengen en andersom, en de EU voorzien met een grotere
externe capaciteit. Er moest ook meer worden samengewerkt met lidstaten buiten de EU.
Verdrag van Amsterdam (1997): hiermee is de Area of Freedom, Security & Justice toegevoegd aan de
EU, hierdoor werden veel activiteiten van JHA verschoven van pilaar 3 naar pilaar 1
(communitarization), dit is een intergouvernementele pilaar. Dit verdrag moest de EU verder klaarmaken
voor uitbreiding, hierin is het niet geslaagd. Het VEU moest eerst verder worden aangepast voordat
andere landen lid konden worden.
- Amsterdam leftovers = de problemen overgebleven na het Verdrag van Amsterdam: de grootte
en samenstelling van de Commissie, de weging van de stemmen in de Raad en de mogelijk
bredere toepassing van de QMV binnen de Raad
Binnen de pilaar van de CFSP werd het mogelijk gemaakt voor landen om zich te onthouden van
stemmen, zodat ze niet elke keer dingen blokkeerden (intergouvernementele pilaar). Ook werd de positie
van Hoge Vertegenwoordiger ingesteld.
Verdrag van Nice (2001): Hiermee werd de QMV verduidelijkt, alle landen kregen een hoeveelheid
stemmen naar evenredigheid van inwoneraantallen. Grote lidstaten hebben dus een zwaarder wegende
stem. Bij elk besluit kan elke lidstaat nu eisen dat het de steun krijgt van landen waarvan de bevolking
tezamen minimaal 62% is van de EU-populatie.
- Yellow card: kan worden uitgedeeld aan een lidstaat wanneer deze op het punt staat om een
van de beginselen te schenden waarop de EU is gebouwd.
- Het Verdrag van Nice gaf de EU een groter gevoel van samenhang.
- Er bleven wel zorgen over de groeiende invloed van intergouvernementalisme, en het afzwakken
van de Community Method.
Constitutional Treaty (CT): werd in 2004 getekend door alle lidstaten, maar is uiteindelijk niet door alle
lidstaten bekrachtigd, en is daarom nooit in werking getreden.
H3: The Lisbon Era
In 2004 werd dus het CT getekend, dat vervolgens nooit in werking is getreden. In 2007 is het Verdrag
van Lissabon getekend. Het feit dat Nederland en Frankrijk het CT niet wilden bekrachtigen leidde tot
meer landen die het niet meer wilden, en leidde tot meer Euroscepticism. Na 2005, toen het CT van
tafel was, was er een periode van reflectie. In 2007 kwam het idee op om het CT te hervormen op een
manier dat het wel ingevoerd kon worden. Het verdrag werd aangepast, maar nog steeds niet door alle
landen bekrachtigd, Ierland wilde niet tekenen, hierdoor ontstond er een nieuwe crisisperiode. Het
Verdrag van Lissabon trad uiteindelijk op 1 december 2019 in werking.
2003/2004, Intergouvernementele conferentie (IGC) en het CT
Geen van de lidstaten was in september 2003 bereid het Verdrag te tekenen zonder aanpassingen.
Portugal en Spanje waren bijvoorbeeld heel erg tegen de QMV in de Raad. Pas in 2004, nadat er 80
aanpassingen waren gedaan, werd het CT getekend in Rome. In dit Verdrag kregen landen de
mogelijkheid om de EU te verlaten, en de ordinary legislative procedure werd ingevoerd bij de
wetgevingsprocedures van de EU. Ondanks de QMV / OLP procedures, was op sommige
beleidsterreinen alsnog wel unanimiteit van stemmen nodig.
, Het CT gaf ook aan op welke beleidsterreinen de EU exclusief bevoegd was, en op welke gebieden de
EU samen met de lidstaten wetten en beleid maakte (gedeelde bevoegdheid), hieronder vielen de interne
markt, sociaal beleid, het milieubeleid en the area of freedom, security and justice.
Het CT vereenvoudigde de EU om het meer begrijpbaar, democratisch en efficiënt te maken. Mensen
zagen dit anders en bleven sceptisch, en wilden daarom niet dat het CT werd ingevoerd. De afwijzing van
het verdrag in meerdere lidstaten kwam ook mede dankzij algemene ontevredenheid over de EU en de
nationale overheden.
Spanjaarden en Luxemburgers begonnen in 2007 voorstanders van ratificatie te verzamelen onder een
beweging met de naam Friends of the Constitution. Merkel (Duitsland) was bijvoorbeeld heel
enthousiast en een grote voorstander van meer integratie, maar niet iedereen deelde dat, het VK en
Polen waren bijvoorbeeld heel voorzichtig en wilden niet dat het CT werd ingevoerd.
Het Verdrag van Lissabon
Een vervanger van het CT werd op 13 december 2007 getekend in Lissabon, en is op 1 december 2009
in werking getreden. Dit verdrag was er om het VEU en het “TEC” aan te passen, en heeft die laatste
veranderd in het VWEU.
1. De Community verdween, de EU werd de enige structuur van integratie, en verkreeg alle
bevoegdheden en competenties van de Community. Op CFSP na werkt nu alles volgens de
Community Method.
2. Het Verdrag van Lissabon maakte het duidelijk dat de EU geen “superstaat” was, maar dat zij
alleen werkt op grond van de bevoegdheden die ze krijgt van de lidstaten, en dat ze zich moet
houden aan de beginsel van proportionaliteit en subsidiariteit.
3. EU beleid werd niet heel erg uitgebreid door het Verdrag van Lissabon, de grootste
veranderingen waren in Justice and Home Affairs (JHA), dit werd sindsdien niet meer geregeld
via bijzondere intergouvernementele procedures, maar gewoon via de normale EU procedures
4. Co-decision werd de normale wetgevingsprocedure – co-decision is dat de Commissie een
voorstel doet, en dat het EP en de Raad deze dan beide behandelen
a. Ioannina compromise = een groep landen die een besluit niet kunnen blokkeren, maar
wel een X aantal stemmen hebben in de Raad, kunnen het besluit uitstellen.
5. Het EP verkreeg meer macht, bijvoorbeeld over de budgetten en ze hebben nu een veto over de
aanstelling van de president van de Commissie. De Hoge Vertegenwoordiger is nu ook
vicepresident van de Commissie, en ook nog voorzitter van de Foreign Affairs Council.
6. Er kwam een nieuwe nadruk op waarden en rechten, de EU zou bijvoorbeeld lid worden van het
EVRM, dat is echter tot op heden niet gebeurd (alle lidstaten zijn wel lid)
De significantie van het Verdrag van Lissabon: West-Europese landen identificeerden zich midden
jaren 2000 veel minder met de EU dan daarvoor, door de bekrachtigingscrisis. Er was een crisis van
legitimiteit.
Het idee was dat hierna geen aanpassingen aan de verdragen gedaan zouden worden, voor de volgende
25 jaar. In het Verdrag werden de aanpassingsprocedures voor specifieke bepalingen versimpeld, en het
aantal passerelle clausules werd groter. Dit betekent dat kleine aanpassingen aan de verdragen kunnen
worden gedaan zonder direct de normale procedure om het verdrag aan te passen, in te zetten.
- De tweede aanpassing aan het VWEU was de aanpassing van het European Stability
Mechanism, om financiële steun te bieden aan lidstaten die het nodig hebben
