1
Son en Maan
Die San het ongeveer 30 000 jaar gelede, toe die wêreld nog in die Ystyd was, in
Suidelike Afrika gewoon. Die dele waar die San gewoon het, is later deur ander
Son en Maan
’n San-mite
stamme wat vanaf die noorde van Afrika gekom het, ingeneem (invaded). Die
gevolg is dat die San se getalle baie afgeneem (reduced) het.
1 Die Son is vol en rond
2 en deur die jaar gesond,
3 die Maan is bleek en sieklik Die San het lank gelede geglo dat die wêreld gemaak is deur die geeste (spirits)
4 en is net somtyds rond. rondom hulle. Die stories wat die San vertel het, help ons vandag om te weet
5 Die Son is bitterlik jaloers hoe hulle natuurverskynsels verstaan het (viewed natural phenomena) en hoe
6 en hol die volmaan uit,
7 tot later net ’n ietsie oorbly: hulle die dood en natuurrampe (death and natural hazards) verklaar het
8 ’n silwer platboomskuit.
(explained). Hulle was lief om stories daaroor te vertel, veral oor die son, maan
9 Die Maan pleit met benoude stem: en sterre. Hier volg een van die stories wat verklaar hoekom die maan al kleiner
10 “Ag, laat één ribstuk bly!”
11 Son sê “ja”, en wat gebeur? word (wanes) en dan weer uitgroei (waxes): Wanneer Son opkom, verdryf hy die
12 Die Maan begin opnuut gedy
donkerte (darkness goes away).
Wanneer Son sak, kom Maan op en dan verdryf Maan die donkerte. Son was
jaloers (jealous) op Maan wanneer hy vol is omdat die mense gedink het die
volmaan (full moon) is mooier as Son. Toe het Son met sy skerp strale (sharp rays)
stukkies uit Maan begin sny (cuts bits off the moon) totdat daar net ʼn klein stukkie
van Maan oor was. Toe het Maan uitgeroep dat Son asseblief net een stukkie rib
of ruggraat (backbone) moet los vir die kinders. Son het toe weggegaan en
Maan het stukkie vir stukkie weer teruggegroei (moon starts growing back, little
by little) tot hy weer vol was. Toe het die proses weer van vooraf begin en Son
het Maan begin wegsny en Maan word kleiner . . . Hennie Aucamp het hierdie
verhaal vir ons in digvorm oorgeskryf.
@Juffrou_Ansie
, 2
Son en Maan
Strofe 1: ʼn Beskrywing van Son en ’n San-mite
Maan word gegee. Die strofe begin
met ʼn hoofletter en eindig met ʼn punt. 1 Die Son is vol en rond
Rympatroon: aaba. 2 en deur die jaar gesond,
3 die Maan is bleek en sieklik
4 en is net somtyds rond.
Strofe 2: Progressie word gesuggereer
in die woorde “tot later”. Die
dubbelpunt bring einde aan die
5 Die Son is bitterlik jaloers
progressie met die aankondiging van 6 en hol die volmaan uit,
die Maan se agteruitgang (decay) wat 7 tot later net ’n ietsie oorbly:
deur middel van ʼn metafoor beskryf 8 ’n silwer platboomskuit. BOU:
word.
Intertekstualiteit: Die gedig het sy
9 Die Maan pleit met benoude stem:
inhoud van ʼn ou San-vertelling
10 “Ag, laat één ribstuk bly!” (narrative) gekry.
Strofe 3: Die strofe is in dialoogvorm 11 Son sê “ja”, en wat gebeur?
(dialogue) geskryf. Die digter maak
12 Die Maan begin opnuut gedy Uiterlike bou: Drie strofes van vier
gebruik van lees- en skryftekens versreëls elk (kwatryne).
vir dramatiese effek: die akuutaksent Innerlike bou: Daar is progressie in
(acute accent), asook die uitroep- (!) die gebeure omdat die spreker ʼn
en vraagteken (?). verhaal vertel. Die gedig het ʼn vaste
ritme met eindrym in sommige
Reël 12: Maan begin weer groei. SACAI JUN 2021 versreëls
Moontlike einde: Die maan het groter geword
tot dit weer volmaan was en toe het Son hom
weer kleiner gemaak.
@Juffrou_Ansie
Son en Maan
Die San het ongeveer 30 000 jaar gelede, toe die wêreld nog in die Ystyd was, in
Suidelike Afrika gewoon. Die dele waar die San gewoon het, is later deur ander
Son en Maan
’n San-mite
stamme wat vanaf die noorde van Afrika gekom het, ingeneem (invaded). Die
gevolg is dat die San se getalle baie afgeneem (reduced) het.
1 Die Son is vol en rond
2 en deur die jaar gesond,
3 die Maan is bleek en sieklik Die San het lank gelede geglo dat die wêreld gemaak is deur die geeste (spirits)
4 en is net somtyds rond. rondom hulle. Die stories wat die San vertel het, help ons vandag om te weet
5 Die Son is bitterlik jaloers hoe hulle natuurverskynsels verstaan het (viewed natural phenomena) en hoe
6 en hol die volmaan uit,
7 tot later net ’n ietsie oorbly: hulle die dood en natuurrampe (death and natural hazards) verklaar het
8 ’n silwer platboomskuit.
(explained). Hulle was lief om stories daaroor te vertel, veral oor die son, maan
9 Die Maan pleit met benoude stem: en sterre. Hier volg een van die stories wat verklaar hoekom die maan al kleiner
10 “Ag, laat één ribstuk bly!”
11 Son sê “ja”, en wat gebeur? word (wanes) en dan weer uitgroei (waxes): Wanneer Son opkom, verdryf hy die
12 Die Maan begin opnuut gedy
donkerte (darkness goes away).
Wanneer Son sak, kom Maan op en dan verdryf Maan die donkerte. Son was
jaloers (jealous) op Maan wanneer hy vol is omdat die mense gedink het die
volmaan (full moon) is mooier as Son. Toe het Son met sy skerp strale (sharp rays)
stukkies uit Maan begin sny (cuts bits off the moon) totdat daar net ʼn klein stukkie
van Maan oor was. Toe het Maan uitgeroep dat Son asseblief net een stukkie rib
of ruggraat (backbone) moet los vir die kinders. Son het toe weggegaan en
Maan het stukkie vir stukkie weer teruggegroei (moon starts growing back, little
by little) tot hy weer vol was. Toe het die proses weer van vooraf begin en Son
het Maan begin wegsny en Maan word kleiner . . . Hennie Aucamp het hierdie
verhaal vir ons in digvorm oorgeskryf.
@Juffrou_Ansie
, 2
Son en Maan
Strofe 1: ʼn Beskrywing van Son en ’n San-mite
Maan word gegee. Die strofe begin
met ʼn hoofletter en eindig met ʼn punt. 1 Die Son is vol en rond
Rympatroon: aaba. 2 en deur die jaar gesond,
3 die Maan is bleek en sieklik
4 en is net somtyds rond.
Strofe 2: Progressie word gesuggereer
in die woorde “tot later”. Die
dubbelpunt bring einde aan die
5 Die Son is bitterlik jaloers
progressie met die aankondiging van 6 en hol die volmaan uit,
die Maan se agteruitgang (decay) wat 7 tot later net ’n ietsie oorbly:
deur middel van ʼn metafoor beskryf 8 ’n silwer platboomskuit. BOU:
word.
Intertekstualiteit: Die gedig het sy
9 Die Maan pleit met benoude stem:
inhoud van ʼn ou San-vertelling
10 “Ag, laat één ribstuk bly!” (narrative) gekry.
Strofe 3: Die strofe is in dialoogvorm 11 Son sê “ja”, en wat gebeur?
(dialogue) geskryf. Die digter maak
12 Die Maan begin opnuut gedy Uiterlike bou: Drie strofes van vier
gebruik van lees- en skryftekens versreëls elk (kwatryne).
vir dramatiese effek: die akuutaksent Innerlike bou: Daar is progressie in
(acute accent), asook die uitroep- (!) die gebeure omdat die spreker ʼn
en vraagteken (?). verhaal vertel. Die gedig het ʼn vaste
ritme met eindrym in sommige
Reël 12: Maan begin weer groei. SACAI JUN 2021 versreëls
Moontlike einde: Die maan het groter geword
tot dit weer volmaan was en toe het Son hom
weer kleiner gemaak.
@Juffrou_Ansie
