Biopsychologie samenvatting boek
Biological psychology 14th editi on
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1: DE CELLULAIRE GRONDSLAGEN VAN GEDRAG..........................................................4
1.1: DE BIOLOGISCHE BENADERING VAN GEDRAG.......................................................................................4
SAMENVATTING..........................................................................................................................................4
LEERDOELEN:..............................................................................................................................................6
BEGRIPPENLIJST..........................................................................................................................................8
MEERKEUZEVRAGEN....................................................................................................................................8
ANTWOORDEN............................................................................................................................................9
STOP & CHECK VRAGEN...............................................................................................................................9
ANTWOORDEN............................................................................................................................................9
1.2: NEURONEN EN ANDERE CELLEN.........................................................................................................9
SAMENVATTING..........................................................................................................................................9
LEERDOELEN:............................................................................................................................................12
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................13
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................13
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................15
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................15
1.3: DE ACTIEPOTENTIAAL....................................................................................................................16
SAMENVATTING........................................................................................................................................16
LEERDOELEN:............................................................................................................................................17
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................18
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................18
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................19
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................20
CHAPTER 2: SYNAPSEN....................................................................................................................21
2.1: HET CONCEPT VAN DE SYNAPS........................................................................................................21
SAMENVATTING........................................................................................................................................21
LEERDOELEN:............................................................................................................................................22
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................22
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................22
ANTWOORDEN OP STOP & CHECK VRAGEN...................................................................................................23
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................23
2.2: CHEMISCHE GEBEURTENISSEN BIJ DE SYNAPS......................................................................................24
SAMENVATTING........................................................................................................................................24
UITWERKING LEERDOELEN...........................................................................................................................26
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................26
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................27
ANTWOORDEN STOP & CHECK VRAGEN........................................................................................................27
ANTWOORDEN MEERKEUZEVRAGEN.............................................................................................................28
,BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................28
HOOFDSTUK 3: ANATOMIE EN ONDERZOEKSMETHODEN...............................................................28
3.1: STRUCTUUR VAN DE VERTEBRALE NERVOUS SYSTEM.............................................................................28
SAMENVATTING........................................................................................................................................28
LEERDOELEN:............................................................................................................................................30
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................31
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................31
ANTWOORDEN OP DE STOP & CHECK VRAGEN...............................................................................................32
ANTWOORDEN OP DE MEERKEUZEVRAGEN....................................................................................................32
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................33
3.2: DE CEREBRALE CORTEX..................................................................................................................33
SAMENVATTING........................................................................................................................................33
LEERDOELEN:............................................................................................................................................34
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................36
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................36
ANTWOORDEN OP DE STOP & CHECK VRAGEN...............................................................................................37
ANTWOORDEN OP DE MEERKEUZEVRAGEN....................................................................................................37
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................38
3.3: ONDERZOEKSMETHODEN...............................................................................................................38
SAMENVATTING........................................................................................................................................38
LEERDOELEN.............................................................................................................................................39
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................40
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................40
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................41
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................42
CHAPTER 4: GENEN, ONTWIKKELING EN PLASTICITEIT.....................................................................42
4.1: GENEN EN EVOLUTIE VAN GEDRAG...................................................................................................42
SAMENVATTING........................................................................................................................................42
LEERDOELEN.............................................................................................................................................43
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................44
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................44
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................44
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................45
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................45
4.2: ONTWIKKELING VAN HET BREIN.......................................................................................................46
SAMENVATTING........................................................................................................................................46
ANTWOORDEN OP DE LEERDOELEN:..............................................................................................................48
BEGRIPPENLIJST:.......................................................................................................................................48
STOP & CHECK VRAGEN:............................................................................................................................49
ANTWOORDEN:........................................................................................................................................49
MEERKEUZEVRAGEN:.................................................................................................................................49
ANTWOORDEN OP MEERKEUZEVRAGEN:........................................................................................................51
4.3: PLASTICITEIT NA HERSENBESCHADIGING.............................................................................................51
,SAMENVATTING........................................................................................................................................51
LEERDOELEN.............................................................................................................................................53
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................53
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................54
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................54
ANTWOORDEN OP DE MEERKEUZEVRAGEN.....................................................................................................55
CHAPTER 5: VISIE.............................................................................................................................56
5.1: VISUAL CODING...........................................................................................................................56
SAMENVATTING........................................................................................................................................56
LEERDOELEN.............................................................................................................................................57
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................57
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................58
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................58
5.2: VISUELE PROCESSIE IN DE HERSENEN.................................................................................................60
SAMENVATTING........................................................................................................................................60
LEERDOELEN.............................................................................................................................................62
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................62
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................63
STOP & CHECK ANTWOORDEN....................................................................................................................63
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................63
ANTWOORDEN OP MEERKEUZEVRAGEN.........................................................................................................64
5.3: GESPECIALISEERDE VISUELE PROCESSEN.............................................................................................64
SAMENVATTING........................................................................................................................................64
LEERDOELEN.............................................................................................................................................65
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................66
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................66
STOP & CHECK ANTWOORDEN....................................................................................................................66
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................66
ANTWOORDEN OP MEERKEUZEVRAGEN.........................................................................................................67
CHAPTER 6: GEHOOR, DE MECHANISCHE ZINTUIGEN EN DE CHEMISCHE ZINTUIGEN......................68
6.1: GEHOOR....................................................................................................................................68
SAMENVATTING........................................................................................................................................68
LEERDOELEN.............................................................................................................................................69
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................69
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................70
ANTWOORDEN OP STOP & CHECK................................................................................................................70
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................71
ANTWOORDEN OP MEERKEUZEVRAGEN.........................................................................................................72
6.2: DE MECHANISCHE ZINTUIGEN..........................................................................................................72
SAMENVATTING........................................................................................................................................72
LEERDOELEN.............................................................................................................................................73
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................73
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................74
,ANTWOORDEN OP STOP & CHECK................................................................................................................74
6.3: CHEMISCHE ZINTUIGEN..................................................................................................................75
SAMENVATTING........................................................................................................................................75
LEERDOELEN.............................................................................................................................................76
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................76
STOP & CHECK VRAGEN EN ANTWOORDEN....................................................................................................76
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................77
CHAPTER 7: BEWEGING...................................................................................................................79
7.1: DE CONTROLE VAN BEWEGING........................................................................................................79
SAMENVATTING........................................................................................................................................79
LEERDOELEN.............................................................................................................................................80
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................80
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................80
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................81
7.2: HERSENMECHANISMEN VAN BEWEGING............................................................................................82
SAMENVATTING........................................................................................................................................82
ANTWOORDEN OP DE LEERDOELEN...............................................................................................................83
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................84
STOP & CHECK VRAGEN EN ANTWOORDEN....................................................................................................84
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................85
7.3: BEWEGING PROBLEMEN................................................................................................................86
SAMENVATTING........................................................................................................................................86
LEERDOELEN.............................................................................................................................................87
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................87
STOP & CHECK VRAGEN EN ANTWOORDEN....................................................................................................88
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................88
Hoofdstuk 1: De Cellulaire Grondslagen van Gedrag
1.1: De Biologische Benadering van Gedrag
Samenvatting
Het Universum en Bewustzijn
Het Universum:
o Ons universum is bijzonder geschikt voor leven, met precies de juiste
natuurwetten, krachten en eigenschappen. Kleine veranderingen, zoals in de
structuur van watermoleculen, zouden leven onmogelijk maken.
o Mogelijke verklaringen:
Toeval.
Een intelligent ontwerp.
Het bestaan van meerdere universa, waarvan ons universum toevallig
geschikt is voor leven.
Bewustzijn:
o Het bestaan van bewustzijn in een materieel universum is een fundamentele
vraag.
, o Het bewustzijn lijkt gekoppeld aan bepaalde hersenactiviteiten, maar waarom
dit gepaard gaat met bewuste ervaringen blijft onverklaard.
Biologische Psychologie
Wat is biologische psychologie?:
o De studie van de fysiologische, evolutionaire en ontwikkelingsmechanismen
achter gedrag en ervaring.
o Monisme: mentale activiteit en hersenactiviteit zijn onlosmakelijk verbonden.
Biologische verklaringen van gedrag:
o Fysiologisch: Hoe fysieke processen gedrag beïnvloeden (bijv. hormonen en
hersenactiviteit).
o Ontogenetisch: Hoe gedrag zich ontwikkelt door genen en ervaring.
o Evolutionair: Hoe gedrag zich heeft ontwikkeld uit eerdere soorten.
o Functioneel: Waarom bepaald gedrag evolutionair voordelig is.
Ethische Discussies
Dierenonderzoek:
o Redenen:
1. Eenvoudiger studies in dieren helpen complexe menselijke
mechanismen te begrijpen.
2. Interesse in dieren zelf en hun gedrag.
3. Inzicht in menselijke evolutie.
4. Sommige experimenten zijn niet mogelijk op mensen.
o Posities:
Minimalisten: Ondersteunen onderzoek met duidelijke voordelen en
minimaal lijden.
Abolitionisten: Veroordelen al het dierenonderzoek, ongeacht de
omstandigheden.
o Wettelijke standaarden:
De "3 R's": Reductie van het aantal dieren, Vervanging door
alternatieven waar mogelijk, en Verfijning van methoden om lijden te
minimaliseren.
o Ethische dilemma's:
Balans tussen het verminderen van lijden en vooruitgang in medische
en wetenschappelijke kennis.
Mensenonderzoek:
o Uitdagingen:
Het verkrijgen van vrijwillige en geïnformeerde toestemming, vooral
bij patiënten in een kwetsbare positie.
Onderzoeken naar diversiteit: Veel studies gebruiken een beperkt
deelnemersprofiel (voornamelijk westerse populaties), wat vragen
oproept over de toepasbaarheid van resultaten op diverse groepen.
o Historische misstanden:
Voorbeeld: de Tuskegee-studie, waarin syfilis onbehandeld werd
gelaten bij Afro-Amerikaanse mannen om het verloop van de ziekte te
observeren.
, Leerdoelen:
De mind-brain-problematiek en het verschil tussen monisme en dualisme
De mind-brain-problematiek (ook wel de mind-body-problematiek genoemd) onderzoekt
hoe hersenactiviteit en bewustzijn met elkaar samenhangen. Het gaat om de vraag: Hoe kan
materie (zoals hersencellen) leiden tot subjectieve ervaringen zoals emoties, gedachten en
bewustzijn?
Dualisme: Dit is het idee dat de geest en het lichaam (of de hersenen) uit
verschillende soorten substanties bestaan. De geest wordt gezien als iets
immaterieels, terwijl het lichaam fysiek is. Deze visie werd verdedigd door filosofen
zoals René Descartes.
o Probleem: Het is moeilijk uit te leggen hoe een immateriële geest fysieke
hersenen of lichamen kan beïnvloeden.
Monisme: Volgens deze visie bestaat er maar één soort substantie. Dit kan fysiek zijn
(materialisme) of mentaal (idealisme). De meeste neurowetenschappers en filosofen
steunen tegenwoordig een vorm van materialistisch monisme. Zij geloven dat
mentale processen het resultaat zijn van hersenactiviteit.
o Voorbeeld: Volgens monisme "voelt" je hand pijn omdat hersencellen
signalen uit de hand verwerken, niet omdat de pijn daadwerkelijk in je hand
zit.
Drie belangrijke punten uit de tekst
Deze punten dienen als kerninzichten voor het begrijpen van biologische psychologie:
1. Perceptie vindt plaats in de hersenen, niet in het lichaam of in de objecten om je
heen.
o Wanneer je bijvoorbeeld een voorwerp aanraakt, interpreteren je hersenen
signalen van je hand en creëren zo de ervaring van aanraking. Zonder
hersenactiviteit zou je niets voelen, zelfs als je hand intact is.
2. Mentale en hersenactiviteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
o Volgens monisme zijn mentale processen en hersenactiviteit twee manieren
om hetzelfde fenomeen te beschrijven. Gedachten zijn niet los van hersenen;
ze zijn een product van neurale activiteit.
3. Mensen verschillen van elkaar door verschillen in hun hersenen.
o Individuele verschillen in bijvoorbeeld geheugen, gevoeligheid voor pijn of
smaak, en visuele verbeelding zijn gerelateerd aan structurele en functionele
verschillen in de hersenen. Dit benadrukt hoe biologie gedrag en ervaringen
beïnvloedt.
Vier soorten biologische verklaringen van gedrag
Gedrag kan worden verklaard vanuit verschillende perspectieven. Hier zijn de vier
categorieën met voorbeelden:
1. Fysiologisch:
o Verklaart gedrag door het te relateren aan hersenstructuren, chemische
processen of hormonen.
Biological psychology 14th editi on
Inhoudsopgave
HOOFDSTUK 1: DE CELLULAIRE GRONDSLAGEN VAN GEDRAG..........................................................4
1.1: DE BIOLOGISCHE BENADERING VAN GEDRAG.......................................................................................4
SAMENVATTING..........................................................................................................................................4
LEERDOELEN:..............................................................................................................................................6
BEGRIPPENLIJST..........................................................................................................................................8
MEERKEUZEVRAGEN....................................................................................................................................8
ANTWOORDEN............................................................................................................................................9
STOP & CHECK VRAGEN...............................................................................................................................9
ANTWOORDEN............................................................................................................................................9
1.2: NEURONEN EN ANDERE CELLEN.........................................................................................................9
SAMENVATTING..........................................................................................................................................9
LEERDOELEN:............................................................................................................................................12
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................13
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................13
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................15
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................15
1.3: DE ACTIEPOTENTIAAL....................................................................................................................16
SAMENVATTING........................................................................................................................................16
LEERDOELEN:............................................................................................................................................17
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................18
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................18
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................19
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................20
CHAPTER 2: SYNAPSEN....................................................................................................................21
2.1: HET CONCEPT VAN DE SYNAPS........................................................................................................21
SAMENVATTING........................................................................................................................................21
LEERDOELEN:............................................................................................................................................22
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................22
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................22
ANTWOORDEN OP STOP & CHECK VRAGEN...................................................................................................23
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................23
2.2: CHEMISCHE GEBEURTENISSEN BIJ DE SYNAPS......................................................................................24
SAMENVATTING........................................................................................................................................24
UITWERKING LEERDOELEN...........................................................................................................................26
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................26
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................27
ANTWOORDEN STOP & CHECK VRAGEN........................................................................................................27
ANTWOORDEN MEERKEUZEVRAGEN.............................................................................................................28
,BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................28
HOOFDSTUK 3: ANATOMIE EN ONDERZOEKSMETHODEN...............................................................28
3.1: STRUCTUUR VAN DE VERTEBRALE NERVOUS SYSTEM.............................................................................28
SAMENVATTING........................................................................................................................................28
LEERDOELEN:............................................................................................................................................30
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................31
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................31
ANTWOORDEN OP DE STOP & CHECK VRAGEN...............................................................................................32
ANTWOORDEN OP DE MEERKEUZEVRAGEN....................................................................................................32
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................33
3.2: DE CEREBRALE CORTEX..................................................................................................................33
SAMENVATTING........................................................................................................................................33
LEERDOELEN:............................................................................................................................................34
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................36
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................36
ANTWOORDEN OP DE STOP & CHECK VRAGEN...............................................................................................37
ANTWOORDEN OP DE MEERKEUZEVRAGEN....................................................................................................37
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................38
3.3: ONDERZOEKSMETHODEN...............................................................................................................38
SAMENVATTING........................................................................................................................................38
LEERDOELEN.............................................................................................................................................39
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................40
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................40
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................41
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................42
CHAPTER 4: GENEN, ONTWIKKELING EN PLASTICITEIT.....................................................................42
4.1: GENEN EN EVOLUTIE VAN GEDRAG...................................................................................................42
SAMENVATTING........................................................................................................................................42
LEERDOELEN.............................................................................................................................................43
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................44
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................44
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................44
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................45
ANTWOORDEN..........................................................................................................................................45
4.2: ONTWIKKELING VAN HET BREIN.......................................................................................................46
SAMENVATTING........................................................................................................................................46
ANTWOORDEN OP DE LEERDOELEN:..............................................................................................................48
BEGRIPPENLIJST:.......................................................................................................................................48
STOP & CHECK VRAGEN:............................................................................................................................49
ANTWOORDEN:........................................................................................................................................49
MEERKEUZEVRAGEN:.................................................................................................................................49
ANTWOORDEN OP MEERKEUZEVRAGEN:........................................................................................................51
4.3: PLASTICITEIT NA HERSENBESCHADIGING.............................................................................................51
,SAMENVATTING........................................................................................................................................51
LEERDOELEN.............................................................................................................................................53
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................53
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................54
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................54
ANTWOORDEN OP DE MEERKEUZEVRAGEN.....................................................................................................55
CHAPTER 5: VISIE.............................................................................................................................56
5.1: VISUAL CODING...........................................................................................................................56
SAMENVATTING........................................................................................................................................56
LEERDOELEN.............................................................................................................................................57
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................57
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................58
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................58
5.2: VISUELE PROCESSIE IN DE HERSENEN.................................................................................................60
SAMENVATTING........................................................................................................................................60
LEERDOELEN.............................................................................................................................................62
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................62
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................63
STOP & CHECK ANTWOORDEN....................................................................................................................63
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................63
ANTWOORDEN OP MEERKEUZEVRAGEN.........................................................................................................64
5.3: GESPECIALISEERDE VISUELE PROCESSEN.............................................................................................64
SAMENVATTING........................................................................................................................................64
LEERDOELEN.............................................................................................................................................65
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................66
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................66
STOP & CHECK ANTWOORDEN....................................................................................................................66
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................66
ANTWOORDEN OP MEERKEUZEVRAGEN.........................................................................................................67
CHAPTER 6: GEHOOR, DE MECHANISCHE ZINTUIGEN EN DE CHEMISCHE ZINTUIGEN......................68
6.1: GEHOOR....................................................................................................................................68
SAMENVATTING........................................................................................................................................68
LEERDOELEN.............................................................................................................................................69
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................69
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................70
ANTWOORDEN OP STOP & CHECK................................................................................................................70
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................71
ANTWOORDEN OP MEERKEUZEVRAGEN.........................................................................................................72
6.2: DE MECHANISCHE ZINTUIGEN..........................................................................................................72
SAMENVATTING........................................................................................................................................72
LEERDOELEN.............................................................................................................................................73
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................73
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................74
,ANTWOORDEN OP STOP & CHECK................................................................................................................74
6.3: CHEMISCHE ZINTUIGEN..................................................................................................................75
SAMENVATTING........................................................................................................................................75
LEERDOELEN.............................................................................................................................................76
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................76
STOP & CHECK VRAGEN EN ANTWOORDEN....................................................................................................76
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................77
CHAPTER 7: BEWEGING...................................................................................................................79
7.1: DE CONTROLE VAN BEWEGING........................................................................................................79
SAMENVATTING........................................................................................................................................79
LEERDOELEN.............................................................................................................................................80
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................80
STOP & CHECK VRAGEN.............................................................................................................................80
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................81
7.2: HERSENMECHANISMEN VAN BEWEGING............................................................................................82
SAMENVATTING........................................................................................................................................82
ANTWOORDEN OP DE LEERDOELEN...............................................................................................................83
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................84
STOP & CHECK VRAGEN EN ANTWOORDEN....................................................................................................84
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................85
7.3: BEWEGING PROBLEMEN................................................................................................................86
SAMENVATTING........................................................................................................................................86
LEERDOELEN.............................................................................................................................................87
BEGRIPPENLIJST........................................................................................................................................87
STOP & CHECK VRAGEN EN ANTWOORDEN....................................................................................................88
MEERKEUZEVRAGEN..................................................................................................................................88
Hoofdstuk 1: De Cellulaire Grondslagen van Gedrag
1.1: De Biologische Benadering van Gedrag
Samenvatting
Het Universum en Bewustzijn
Het Universum:
o Ons universum is bijzonder geschikt voor leven, met precies de juiste
natuurwetten, krachten en eigenschappen. Kleine veranderingen, zoals in de
structuur van watermoleculen, zouden leven onmogelijk maken.
o Mogelijke verklaringen:
Toeval.
Een intelligent ontwerp.
Het bestaan van meerdere universa, waarvan ons universum toevallig
geschikt is voor leven.
Bewustzijn:
o Het bestaan van bewustzijn in een materieel universum is een fundamentele
vraag.
, o Het bewustzijn lijkt gekoppeld aan bepaalde hersenactiviteiten, maar waarom
dit gepaard gaat met bewuste ervaringen blijft onverklaard.
Biologische Psychologie
Wat is biologische psychologie?:
o De studie van de fysiologische, evolutionaire en ontwikkelingsmechanismen
achter gedrag en ervaring.
o Monisme: mentale activiteit en hersenactiviteit zijn onlosmakelijk verbonden.
Biologische verklaringen van gedrag:
o Fysiologisch: Hoe fysieke processen gedrag beïnvloeden (bijv. hormonen en
hersenactiviteit).
o Ontogenetisch: Hoe gedrag zich ontwikkelt door genen en ervaring.
o Evolutionair: Hoe gedrag zich heeft ontwikkeld uit eerdere soorten.
o Functioneel: Waarom bepaald gedrag evolutionair voordelig is.
Ethische Discussies
Dierenonderzoek:
o Redenen:
1. Eenvoudiger studies in dieren helpen complexe menselijke
mechanismen te begrijpen.
2. Interesse in dieren zelf en hun gedrag.
3. Inzicht in menselijke evolutie.
4. Sommige experimenten zijn niet mogelijk op mensen.
o Posities:
Minimalisten: Ondersteunen onderzoek met duidelijke voordelen en
minimaal lijden.
Abolitionisten: Veroordelen al het dierenonderzoek, ongeacht de
omstandigheden.
o Wettelijke standaarden:
De "3 R's": Reductie van het aantal dieren, Vervanging door
alternatieven waar mogelijk, en Verfijning van methoden om lijden te
minimaliseren.
o Ethische dilemma's:
Balans tussen het verminderen van lijden en vooruitgang in medische
en wetenschappelijke kennis.
Mensenonderzoek:
o Uitdagingen:
Het verkrijgen van vrijwillige en geïnformeerde toestemming, vooral
bij patiënten in een kwetsbare positie.
Onderzoeken naar diversiteit: Veel studies gebruiken een beperkt
deelnemersprofiel (voornamelijk westerse populaties), wat vragen
oproept over de toepasbaarheid van resultaten op diverse groepen.
o Historische misstanden:
Voorbeeld: de Tuskegee-studie, waarin syfilis onbehandeld werd
gelaten bij Afro-Amerikaanse mannen om het verloop van de ziekte te
observeren.
, Leerdoelen:
De mind-brain-problematiek en het verschil tussen monisme en dualisme
De mind-brain-problematiek (ook wel de mind-body-problematiek genoemd) onderzoekt
hoe hersenactiviteit en bewustzijn met elkaar samenhangen. Het gaat om de vraag: Hoe kan
materie (zoals hersencellen) leiden tot subjectieve ervaringen zoals emoties, gedachten en
bewustzijn?
Dualisme: Dit is het idee dat de geest en het lichaam (of de hersenen) uit
verschillende soorten substanties bestaan. De geest wordt gezien als iets
immaterieels, terwijl het lichaam fysiek is. Deze visie werd verdedigd door filosofen
zoals René Descartes.
o Probleem: Het is moeilijk uit te leggen hoe een immateriële geest fysieke
hersenen of lichamen kan beïnvloeden.
Monisme: Volgens deze visie bestaat er maar één soort substantie. Dit kan fysiek zijn
(materialisme) of mentaal (idealisme). De meeste neurowetenschappers en filosofen
steunen tegenwoordig een vorm van materialistisch monisme. Zij geloven dat
mentale processen het resultaat zijn van hersenactiviteit.
o Voorbeeld: Volgens monisme "voelt" je hand pijn omdat hersencellen
signalen uit de hand verwerken, niet omdat de pijn daadwerkelijk in je hand
zit.
Drie belangrijke punten uit de tekst
Deze punten dienen als kerninzichten voor het begrijpen van biologische psychologie:
1. Perceptie vindt plaats in de hersenen, niet in het lichaam of in de objecten om je
heen.
o Wanneer je bijvoorbeeld een voorwerp aanraakt, interpreteren je hersenen
signalen van je hand en creëren zo de ervaring van aanraking. Zonder
hersenactiviteit zou je niets voelen, zelfs als je hand intact is.
2. Mentale en hersenactiviteit zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
o Volgens monisme zijn mentale processen en hersenactiviteit twee manieren
om hetzelfde fenomeen te beschrijven. Gedachten zijn niet los van hersenen;
ze zijn een product van neurale activiteit.
3. Mensen verschillen van elkaar door verschillen in hun hersenen.
o Individuele verschillen in bijvoorbeeld geheugen, gevoeligheid voor pijn of
smaak, en visuele verbeelding zijn gerelateerd aan structurele en functionele
verschillen in de hersenen. Dit benadrukt hoe biologie gedrag en ervaringen
beïnvloedt.
Vier soorten biologische verklaringen van gedrag
Gedrag kan worden verklaard vanuit verschillende perspectieven. Hier zijn de vier
categorieën met voorbeelden:
1. Fysiologisch:
o Verklaart gedrag door het te relateren aan hersenstructuren, chemische
processen of hormonen.
