Sociale zekerheidsrecht
Inleiding sociale zekerheidsrecht:
Doel van sociale zekerheid
- Elke burger zekerheid verschaffen wanneer bepaalde sociale risico’s zich voordoen.
- Uitkering: vervangend of aanvullend inkomen
- Compensatie van kosten: terugbetaling of rechtstreekse betaling van bepaalde kosten
Takken van de sociale zekerheid:
- Ziekte- en invaliditeitsverzekering
- Werkloosheidsverzekering
- Rust- en overlevingspensioen
- Jaarlijkse vakantie
- Beroepsziekteverzekering
- Arbeidsongevallenverzekering
- Groeipakket (gezinsbijslag)
Residuaire stelsels: systeem van sociale bijstand
- Waarborg van voldoende bestaansmiddelen als bestaanszekerheid van de burger
wordt bedreigd
- Als men geen aanspraak kan maken op de klassieke takken van de sociale zekerheid.
Bv. leefloon, inkomensgarantie voor ouderen (IGO), tegemoetkoming aan personen
met een handicap.
- Geen band met arbeid, wel wordt er onderzoek gedaan naar bestaansmiddelen
Sociale zekerheidsstelsels:
- Stelsel voor werknemers
- Stelsel voor zelfstandigen
- Stelsel voor ambtenaren
Kenmerken van de sociale zekerheid:
- Verplicht, geen afwijking mogelijk. Iedereen die werkt is verplicht om sociale
zekerheidsbijdrage te betalen. Dit wordt door de werkgever afgehouden en daardoor
betaal je automatisch uw bijdrage. Stuk werkgeversbijdrage wordt berekent op
brutoloon van de werknemer en stuk werknemersbijdrage is ook verplicht.
- Financiering door bijdragen van werknemers en werkgevers en door subsidies
- Centralisering van het beheer bij RSZ. Op die manier zorgt de RSZ dat het bij alle
takken van de sociale zekerheid terechtkomt.
- Solidariteitsprincipe
- Voldoen aan de voorwaarden volstaat, behoeftigheid is niet nodig
Bevoegdheid voor sociale zekerheid:
- Federale overheid
- Uitzondering: controle werklozen (gewesten), gezinsbijslag (gemeenschappen)
, Sociale zekerheidsrecht
- Aanvullende sociale verzekeringen (hospitalisatie, pensioen en arbeidsongevallen). Er
is een wettelijk pensioen en pensioensparen om loonverschil te compenseren.
Arbeidsongevallen: uitkeringen tot een bepaalde loon en je kan er zeker nog extra
voor krijgen.
Kruispuntbanken van de sociale zekerheid:
- Gegevens worden slechts eenmaal opgevraagd
- Vanaf dan kan elke sociale zekerheidsinstelling die de gegevens nodig heeft deze
opvragen via de kruispuntbank.
- Geen gevensbank, enkel een netwerk
- INSZ nummer = uniek identificatienummer = rijksregisternummer
- Automatische toekenning van rechten beoogd bv. sociale tarieven gas/elektriciteit
omwille van een bepaald statuut.
Portaalsite = toegangspoort tot alle informatie over de sociale zekerheid. Online diensten
en info voor professionals, burgers en ondernemingen.
Socialsecurity.be = online diensten, inloggen met itsme bv. student@work
Handvest van de sociaal verzekerde
- Wet die beoogt dat de bevolking goed wordt geïnformeerd en beschermd
- Legt regels op aan de sociale zekerheidsinstelling die ze moeten naleven indien
contact met de burger
-Alle nuttige inlichtingen verstrekken
-raad geven indien verzekerde erom vraagt
-indien verkeerde instelling werd gecontacteerd met een vraag, deze vraag
doorsturen naar de juiste instelling
-inlichtingen in begrijpende taal uitdrukken
-gemotiveerde beslissingen ter kennis brengen van de belanghebbenden met
vermelding van de mogelijkheden tot beroep.
Toepassingsgebied van de sociale zekerheidswetgeving:
- Waar is de Belgische sociale zekerheidswetgeving van toepassing?
Werknemers die in België verblijven, werkgever die in België is gevestigd of voor een
in het buitenland gevestigde werkgever die in België een exploitatiezetel heeft
waarvan de werknemer afhangt.
- Op welke personen is de Belgische sociale zekerheidswetgeving van toepassing:
Werknemers verbonden door een arbeidsovereenkomst, uitbreidingen en
gelijkstellingen (bv. uitzendkrachten, sportbeoefenaars), uitsluitingen en beperkingen
(jobstudenten, onthaalouders, vrijwilligers)
- Wat zijn de gevolgen van de onderwerpingen:
Verplichting om bijdragen te betalen aan de RSZ
, Sociale zekerheidsrecht
Rijksdienst voor sociale zekerheid (RSZ)
- Structuur en opdracht
Berekenen en innen van de werkgevers- en werknemersbijdragen bij de werkgevers
Verdeling van de bijdragen onder de andere sociale zekerheidsinstellingen
Controle op de correcte berekening en betaling van de bijdragen door de werkgever
- Opmerking! De gezinsbijslag behoort nog tot de sociale zekerheid, maar de inning van
de bijdragen voor de kinderbijslag is niet meer de verantwoordelijkheid van de RSZ
door de overheveling van de bevoegdheid naar de deelstaten. De verplichte
arbeidsongevallenverzekering is niet de bevoegdheid van de RSZ. Werkgever sluit een
verzekering af bij een verzekeringsmaatschappij.
Schema sociale zekerheid:
Rsz is een overheidsbedrijf.
Alle rsz-bijdrage van de WG, WN en overheid komen bij het rsz terecht. Zij verdelen het
onder alle takken van de sociale zekerheid. Schema en afkortingen goed kennen!!!!
Rechthebbenden: doelgroepen bv. De zieken, werklozen,…
Riziv: rijksdienst voor ziekte invaliditeit
Rva: rijksdienst voor arbeid
FPD: federale pensioendienst.
RJV: rijksdienst voor jaarlijkse vakantie
Fedris
, Sociale zekerheidsrecht
Berekening van de sociale bijdragen:
- Procentueel berekend op het brutoloon
- Werkgever moet zorgen voor de betaling van alle bijdragen= werknemersbijdrage
afhouden van loon werknemer. Inhoudingen vergeten? Werknemer niet in kennis
stellen
Brutoloon wordt verdeeld in werkgeversbijdrage, werknemersbijdrage en
bedrijfsvoorheffing. Wat overblijft (nettoloon) komt op uw rekening.
Boven het brutoloon komt er een werkgeversbijdrage bij-> dit is een kost voor de werkgever
Totale loonkost gaat over hoeveel een werkgever moet uitbetalen.
Berekening van de sociale bijdragen: loon
Loon = geheel van bedragen en voordelen waarop de werknemer door zijn dienstbetrekking
recht heeft.
- Op basis van arbeidsovereenkomst, cao, ondernemingsregels,…
- Voorbeelden van loon: loon voor overuren, commissieloon, voordelen in natura,
eindejaarspremie,…
- Voorbeelden van voordelen en vergoedingen die vrijgesteld zijn van sociale bijdrage:
maaltijdcheques, ecocheques, verplaatsingskosten
Berekeningsbasis:
- Voor bedienden: 100% van het brutoloon
- Voor arbeiders: 108% van het brutoloon
Omwille van enkelvoudig vakantiegeld voor arebeiders
Inleiding sociale zekerheidsrecht:
Doel van sociale zekerheid
- Elke burger zekerheid verschaffen wanneer bepaalde sociale risico’s zich voordoen.
- Uitkering: vervangend of aanvullend inkomen
- Compensatie van kosten: terugbetaling of rechtstreekse betaling van bepaalde kosten
Takken van de sociale zekerheid:
- Ziekte- en invaliditeitsverzekering
- Werkloosheidsverzekering
- Rust- en overlevingspensioen
- Jaarlijkse vakantie
- Beroepsziekteverzekering
- Arbeidsongevallenverzekering
- Groeipakket (gezinsbijslag)
Residuaire stelsels: systeem van sociale bijstand
- Waarborg van voldoende bestaansmiddelen als bestaanszekerheid van de burger
wordt bedreigd
- Als men geen aanspraak kan maken op de klassieke takken van de sociale zekerheid.
Bv. leefloon, inkomensgarantie voor ouderen (IGO), tegemoetkoming aan personen
met een handicap.
- Geen band met arbeid, wel wordt er onderzoek gedaan naar bestaansmiddelen
Sociale zekerheidsstelsels:
- Stelsel voor werknemers
- Stelsel voor zelfstandigen
- Stelsel voor ambtenaren
Kenmerken van de sociale zekerheid:
- Verplicht, geen afwijking mogelijk. Iedereen die werkt is verplicht om sociale
zekerheidsbijdrage te betalen. Dit wordt door de werkgever afgehouden en daardoor
betaal je automatisch uw bijdrage. Stuk werkgeversbijdrage wordt berekent op
brutoloon van de werknemer en stuk werknemersbijdrage is ook verplicht.
- Financiering door bijdragen van werknemers en werkgevers en door subsidies
- Centralisering van het beheer bij RSZ. Op die manier zorgt de RSZ dat het bij alle
takken van de sociale zekerheid terechtkomt.
- Solidariteitsprincipe
- Voldoen aan de voorwaarden volstaat, behoeftigheid is niet nodig
Bevoegdheid voor sociale zekerheid:
- Federale overheid
- Uitzondering: controle werklozen (gewesten), gezinsbijslag (gemeenschappen)
, Sociale zekerheidsrecht
- Aanvullende sociale verzekeringen (hospitalisatie, pensioen en arbeidsongevallen). Er
is een wettelijk pensioen en pensioensparen om loonverschil te compenseren.
Arbeidsongevallen: uitkeringen tot een bepaalde loon en je kan er zeker nog extra
voor krijgen.
Kruispuntbanken van de sociale zekerheid:
- Gegevens worden slechts eenmaal opgevraagd
- Vanaf dan kan elke sociale zekerheidsinstelling die de gegevens nodig heeft deze
opvragen via de kruispuntbank.
- Geen gevensbank, enkel een netwerk
- INSZ nummer = uniek identificatienummer = rijksregisternummer
- Automatische toekenning van rechten beoogd bv. sociale tarieven gas/elektriciteit
omwille van een bepaald statuut.
Portaalsite = toegangspoort tot alle informatie over de sociale zekerheid. Online diensten
en info voor professionals, burgers en ondernemingen.
Socialsecurity.be = online diensten, inloggen met itsme bv. student@work
Handvest van de sociaal verzekerde
- Wet die beoogt dat de bevolking goed wordt geïnformeerd en beschermd
- Legt regels op aan de sociale zekerheidsinstelling die ze moeten naleven indien
contact met de burger
-Alle nuttige inlichtingen verstrekken
-raad geven indien verzekerde erom vraagt
-indien verkeerde instelling werd gecontacteerd met een vraag, deze vraag
doorsturen naar de juiste instelling
-inlichtingen in begrijpende taal uitdrukken
-gemotiveerde beslissingen ter kennis brengen van de belanghebbenden met
vermelding van de mogelijkheden tot beroep.
Toepassingsgebied van de sociale zekerheidswetgeving:
- Waar is de Belgische sociale zekerheidswetgeving van toepassing?
Werknemers die in België verblijven, werkgever die in België is gevestigd of voor een
in het buitenland gevestigde werkgever die in België een exploitatiezetel heeft
waarvan de werknemer afhangt.
- Op welke personen is de Belgische sociale zekerheidswetgeving van toepassing:
Werknemers verbonden door een arbeidsovereenkomst, uitbreidingen en
gelijkstellingen (bv. uitzendkrachten, sportbeoefenaars), uitsluitingen en beperkingen
(jobstudenten, onthaalouders, vrijwilligers)
- Wat zijn de gevolgen van de onderwerpingen:
Verplichting om bijdragen te betalen aan de RSZ
, Sociale zekerheidsrecht
Rijksdienst voor sociale zekerheid (RSZ)
- Structuur en opdracht
Berekenen en innen van de werkgevers- en werknemersbijdragen bij de werkgevers
Verdeling van de bijdragen onder de andere sociale zekerheidsinstellingen
Controle op de correcte berekening en betaling van de bijdragen door de werkgever
- Opmerking! De gezinsbijslag behoort nog tot de sociale zekerheid, maar de inning van
de bijdragen voor de kinderbijslag is niet meer de verantwoordelijkheid van de RSZ
door de overheveling van de bevoegdheid naar de deelstaten. De verplichte
arbeidsongevallenverzekering is niet de bevoegdheid van de RSZ. Werkgever sluit een
verzekering af bij een verzekeringsmaatschappij.
Schema sociale zekerheid:
Rsz is een overheidsbedrijf.
Alle rsz-bijdrage van de WG, WN en overheid komen bij het rsz terecht. Zij verdelen het
onder alle takken van de sociale zekerheid. Schema en afkortingen goed kennen!!!!
Rechthebbenden: doelgroepen bv. De zieken, werklozen,…
Riziv: rijksdienst voor ziekte invaliditeit
Rva: rijksdienst voor arbeid
FPD: federale pensioendienst.
RJV: rijksdienst voor jaarlijkse vakantie
Fedris
, Sociale zekerheidsrecht
Berekening van de sociale bijdragen:
- Procentueel berekend op het brutoloon
- Werkgever moet zorgen voor de betaling van alle bijdragen= werknemersbijdrage
afhouden van loon werknemer. Inhoudingen vergeten? Werknemer niet in kennis
stellen
Brutoloon wordt verdeeld in werkgeversbijdrage, werknemersbijdrage en
bedrijfsvoorheffing. Wat overblijft (nettoloon) komt op uw rekening.
Boven het brutoloon komt er een werkgeversbijdrage bij-> dit is een kost voor de werkgever
Totale loonkost gaat over hoeveel een werkgever moet uitbetalen.
Berekening van de sociale bijdragen: loon
Loon = geheel van bedragen en voordelen waarop de werknemer door zijn dienstbetrekking
recht heeft.
- Op basis van arbeidsovereenkomst, cao, ondernemingsregels,…
- Voorbeelden van loon: loon voor overuren, commissieloon, voordelen in natura,
eindejaarspremie,…
- Voorbeelden van voordelen en vergoedingen die vrijgesteld zijn van sociale bijdrage:
maaltijdcheques, ecocheques, verplaatsingskosten
Berekeningsbasis:
- Voor bedienden: 100% van het brutoloon
- Voor arbeiders: 108% van het brutoloon
Omwille van enkelvoudig vakantiegeld voor arebeiders
