Introductie wetenschappelijk onderzoek
Studiejaar 2018/2019
Samenvatting van alle taken en colleges (inclusief responsiecollege)
Aanvullingen gemaakt tijdens de onderwijsgroepen en tips van de tutor in het
rood
1
,Inhoudsopgave
Introductiecollege ................................................................................................................... 3
Taak 1: ‘De empirische cyclus: Stop Aids Now!’ ................................................................. 8
College Inleiding epidemiologie............................................................................................ 10
Taak 2: ‘Alice in Wonderland’ ............................................................................................. 14
College Theorie en vraagstelling .......................................................................................... 16
Taak 3: ‘Onderzoeksdesigns’ ........................................................................................... 21
College Onderzoek in de praktijk .......................................................................................... 30
Taak 4: ‘Operationalisatie I, de praktische invulling van een kwalitatief onderzoek’ ......... 31
College Inleiding kwalitatief onderzoek ............................................................................... 35
College KWALON .................................................................................................................. 36
Taak 5: ‘Operationalisatie II, de praktische invulling van een kwantitatief observationeel
onderzoeksdesign’ .......................................................................................................... 39
College Inleiding onderzoeksdesigns: patiënt-controle onderzoek ...................................... 43
College Training KWALON ............................................................................................... 49
Taak 6: ‘Operationalisatie III, de praktische invulling van een kwantitatief experimenteel
onderzoeksdesign’ .......................................................................................................... 52
College Inleiding onderzoekdesigns: RCT en cohortonderzoek ............................................ 55
Taak 7: ‘Meetinstrumenten’ ............................................................................................ 63
College Meetinstrumenten ................................................................................................... 68
Taak 8: ‘Analyse van kwalitatieve onderzoeksgegevens’ .................................................. 77
College Vertekening en gestratificeerde analyse ................................................................. 84
College Data-anlayse in kwalitatief onderzoek .................................................................... 96
Responsiecollege ................................................................................................................ 106
2
,Introductiecollege
Empirische cyclus
▪ Problemen zijn relatief abstract
▪ Kijk naar de titel en afbeeldingen: wat zie je?
▪ Alle problemen zijn opgehangen aan de empirische cyclus
▪ Empirische cyclus geeft aan waar het probleem uit de OWG te plaatsen is in het
onderzoeksproces
Bias = vertekende onderzoeksresultaten → door verkeerde meting/uitvoering/analyse etc.
Tentamen
▪ 60 drie-keuze-vragen
o 10 algemene onderzoeksmethodologie & wetenschap (bijv. empirische cyclus)
o 35 epidemiologie
o 15 kwalitatief onderzoek
MT&S: methodologie (en statistiek)
▪ Onderzoek opzetten en uitvoeren
▪ Onderzoeksdata analyseren
▪ Resultaten interpreteren (wetenschappelijke artikelen lezen)
▪ Resultaten communiceren: presentaties, rapporten, wetenschappelijke artikelen
Basisboek: leerboek epidemiologie 7e druk
3
, De empirische cyclus
- Theorie = een samenhangend stelsel van
verklaringen en aannames waarmee empirische
regelmatigheden, of verschijnselen (zoals ziekte,
menselijk gedrag, etc.), verklaard en voorspeld
kunnen worden
deductie
- Hypothese(n)
- Onderzoeksdesign
- Systematische waarnemingen
- Data-analyse
- Resultaten → conclusies
inductie
10% van de onderzoeken laat een ‘positief’ resultaat zien, de hypothese blijkt ‘waar’ te zijn →
moeite waard om te publiceren
90% van de onderzoeken laat een ‘negatief’ resultaat zien, de hypothese blijkt ‘onwaar’ te zijn →
betrouwbaar, maar worden waarschijnlijk niet gepubliceerd
Van de positieve studies is een gedeelte ‘vals-positief’, in werkelijkheid is de hypothese ‘onwaar’
Van de negatieve studies is een gedeelte ‘vals-negatief’, in werkelijkheid is de hypothese ‘waar’
Empirisch onderzoek
Doorlopen van het cyclisch onderzoeksproces: kennis
Epidemiologie: de leer van de verspreiding/voorkomen van ziekte onder het volk
EPI = ‘op, onder’
DEMOS = ‘volk’
LOGOS = ‘woord, gedachte, stelling’
Epidemiologie heeft verschillende takken
➢ Etiologie: de leer van de oorzaken → preventie
➢ Diagnose: screening
➢ Therapie: therapie (bij zieke ipv. gezonde mensen)
Epidemiologische functie (model):
4