Samenvatting Wijsbegeerte Natuurfilosofen (herziene uitgave 2012) - L Filosofische grondslagen van de geesteswetenschappen

Heraclitus – Parmenides –
sofisten – Socrates
L-Filosofi sche grondslagen van de geesteswetenschappen


Oudheid
 Van mythos naar logos
 Natuurfilosofen (Heraclitus & Parmenides)
o Natuurfilosofie = bestaan wijsbegeerte (6e eeuw voor Christus, jaar
waarin Griekse wonder gebeurde (kritiek op mythe en omhelzen
van rede): voedingsbodem die het ontstaan van de westerse
filosofie mogelijk maakt
 Ethiek (sofisten en Socrates)
 Systeembouwers (Plato & Aristoteles)
 Late oudheid (stoa, epicurisme, neoplatonisme)



Filosofen
We bespreken enkele belangrijke filosofen:

 Heraclitus
 Parmenides
 Socrates




1

, Heraclitus (°ca. 543 v.C.)
 Geboren in Ephese, Klein-Azië
 Bijnaam ‘de duistere’ met ambigue betekenis:
o Moeilijk te doorgronden
o Somber
 Nergens originele werken te vinden, wel kopieën die in de vroege en late
Middeleeuwen ontstonden
o Zijn filosofie is enkel gekend door citaten, toespelingen en
parafrasen bij latere auteurs
o Probleem want 125-tal fragmenten die bijeen gepuzzeld moeten
worden (gaan er doorgaans vanuit dat deze deel uitmaken van één
overkoepelend werk in proza)
o Aard van de fragmenten: aforismen1
 Geven ons de gelegenheid om een systeem te reconstrueren
dat we ‘as such’ niet hebben
 Filosofie van het worden, mobilisme




Filosofie van het worden
 “Alles vloeit, niets is blijvend” (panta rhei kai ouden menei)
o Wat echt is, is wat we kunnen zien, en wat we zien is verandering
 Wereld is onderhevig aan permanente flux
o Maakt het onmogelijk om tweemaal in dezelfde stroom af te dalen
bijvoorbeeld


1
Een aforisme is een korte, bondige uitspraak, vaak niet meer dan één zin lang.
Aforismen kunnen grappig, paradoxaal en/of absurd zijn en bevatten vaak een
boodschap van wijsheid.

2