WEGWIJS IN UW GEMEENTE
1. Woord vooraf
Vorige gemeenteraadsverkiezingen 2018.
NIET VERGETEN: cumulatie van 2 mandaten je mag geen 2 uitvoerende mandaten uitvoeren
ACTUALITEIT: Almaci niet langer voorzitter van Groen
Belangrijkste hervorming van het Decreet Lokaal Bestuur betreft de verdere integratie van de
gemeente en het OCMW (= openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn)
- Keuze voor geïntegreerd lokaal bestuur
- Verregaande politieke, beleidsmatige en ambtelijke integratie van beide besturen
- Afgestapt van historisch bipolaire bestuursmodel
Aanpassingen:
1) Uniforme politieke aansturing omdat de gemeenteraadsleden nu automatisch ook de leden
van de raad voor maatschappelijk welzijn worden
2) Raadsleden kunnen geïntegreerde beleidslijnen vastleggen in 1 strategisch meerjarenplan
(voor zowel gemeente als OCMW)
3) Eenduidige ambtelijke aansturing van het lokaal bestuur met 1 algemeen directeur en 1
financieel directeur
Zo plaatst de Vlaamse regering het sociaal beleid centraal in de lokale beleidsvoering en wordt
gegarandeerd dat er sociale accenten kunnen worden gelegd in alle lokale beleidsvelden.
Naast de integratie van gemeente en OCMW, bevat het Decreet Lokaal Bestuur nog een reeks
nieuwe beleidsaccenten
- Inzetten op optimaliseren van het bestuur van de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden
- Beleids- en beheerscyclus hervormd
- Bestuurlijk toezicht vanuit de Vlaamse Overheid vereenvoudigd
2. Uw gemeente
Gemeenten moeten groot genoeg zijn om (financiële) slaagkans te hebben.
Het takenpakket en de verantwoordelijkheden van de gemeenten zijn de voorbije jaren enkel groter
geworden. Ook de burgers stellen meer eisen.
,Wat is een gemeente?
= een gemeente is een openbaar lichaam met zelfbestuur en bevoegdheid binnen een gebied kleiner
dan dat van een provincie
Verschillend in
- Fiscale draagkracht in rijke gemeenten is dat een heel ander verhaal dan bij een armere
gemeente/ bevolking en je de prioriteiten ergens anders moet leggen
- Bevolkingssamenstelling
bv. een heel oude gemeente (vergrijzing) of een heel jonge gemeente
- Oppervlakte kleinere gemeenten met grote oppervlakte en geen welstellende bevolking =
heel ander verhaal dan bv. een grote gemeente met kleine oppervlakte en wel een
welstellende bevolking
Bestuurskracht?
‘Een bestuurskrachtige gemeente is voldoende in staat om de door haar zelf en door anderen
opgelegde taken en ambities alleen of in samenwerking met anderen op te pakken en te realiseren.’
Ze hebben het vermogen, de kracht om gewenste maatschappelijke ontwikkelingen en effecten te
realiseren.
Zijn de gemeenten sterk genoeg om alle taken in hun takenpakket naar behoren uit te voeren?
Vlaanderen heeft de ambitie om een deel taken, zoveel mogelijk bevoegdheden door te schuiven
naar het lokale niveau MAAR het moet ook nog haalbaar blijven
Bestuurskracht versterken – maatregelen
- Nieuwe taken vergen de nodige middelen
- Strategische samenwerking met andere gemeenten is noodzakelijk want problemen
overstijgen de grenzen van de gemeente
Fusies: waarom?
- Het gezond verstand: sommige gemeenten zijn te klein om het te redden
Is men nog opgewassen tegen het takenpakket?
- Fusies voor het geld?
Schuldvergoeding van €500 per inwoner (max. 20 miljoen per fusie)
- Fusies uit angst?
veel gemeenten vrezen dat als ze niet spontaan gaan fuseren, het wel eens opgelegd zou
kunnen worden en dat ze dan zouden worden opgeslokt door een aangrenzende stad
Donutfusies = kleine gemeenten die fusioneren om een fusie met een grote stad te vermeiden
, Huidige stand van zaken:
- Vrijwillig
- Tijdelijke verhoging aantal schepenen (hoger dan eigenlijk recht op adhv. inwoners)
o + 2 volgende bestuursperiode
o + 1 bestuursperiode erna
=> pas na 12 jaar terug op hoogte van je eigen gemeente
- Fusiebonus: bestaat uit schuldovername die varieert van 200 tot 500 euro per inwoner al
naargelang de grootte van de fusiegemeente.
A. Stad
Stad of ordinaire gemeenten worden niet anders behandeld door de wetgever.
Vroeger was dit wel zo
- Bij de Romeinen kenden steden een ander belastingstelsel
- In de middeleeuwen kregen steden voordelen: minder belastingen, meer rechtszekerheid.
Steden mochten markten organiseren en tolgeld heffen
- Napoleon schafte de voordelen van steden af
Een stad maakt zichzelf een stad door de geschiedenis ervan
- Steden die na de Franse Revolutie hun titel als stad verloren waren, kregen die niet terug tot
1975
- De kleinste stad van België: Mesen
in de Middeleeuwen een belangrijke stad (einde Leie en naast de Ijzer)
- Zeer af en toe komen er nog steden bij op basis van stedelijke kenmerken:
o Dichte bevolkingsconcentratie
o Uitgebreide handelsactiviteit
o Grote aantrekkingskracht op de omliggende gemeenten
B. Centrumsteden
13 Vlaamse steden zijn iets meer ‘stad’ dan andere
Antwerpen, Aalst, Genk, Gent, Hasselt, Brugge, Kortrijk, Oostende, Leuven, Mechelen, Roeselare,
Sint-Niklaas en Turnhout
Dit zijn grote steden die een centrale functie hebben ten opzichte van steden en gemeenten in hun
omgeving op het vlak van onder meer werkgelegenheid, zorg, onderwijs, cultuur en ontspanning.
1. Woord vooraf
Vorige gemeenteraadsverkiezingen 2018.
NIET VERGETEN: cumulatie van 2 mandaten je mag geen 2 uitvoerende mandaten uitvoeren
ACTUALITEIT: Almaci niet langer voorzitter van Groen
Belangrijkste hervorming van het Decreet Lokaal Bestuur betreft de verdere integratie van de
gemeente en het OCMW (= openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn)
- Keuze voor geïntegreerd lokaal bestuur
- Verregaande politieke, beleidsmatige en ambtelijke integratie van beide besturen
- Afgestapt van historisch bipolaire bestuursmodel
Aanpassingen:
1) Uniforme politieke aansturing omdat de gemeenteraadsleden nu automatisch ook de leden
van de raad voor maatschappelijk welzijn worden
2) Raadsleden kunnen geïntegreerde beleidslijnen vastleggen in 1 strategisch meerjarenplan
(voor zowel gemeente als OCMW)
3) Eenduidige ambtelijke aansturing van het lokaal bestuur met 1 algemeen directeur en 1
financieel directeur
Zo plaatst de Vlaamse regering het sociaal beleid centraal in de lokale beleidsvoering en wordt
gegarandeerd dat er sociale accenten kunnen worden gelegd in alle lokale beleidsvelden.
Naast de integratie van gemeente en OCMW, bevat het Decreet Lokaal Bestuur nog een reeks
nieuwe beleidsaccenten
- Inzetten op optimaliseren van het bestuur van de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden
- Beleids- en beheerscyclus hervormd
- Bestuurlijk toezicht vanuit de Vlaamse Overheid vereenvoudigd
2. Uw gemeente
Gemeenten moeten groot genoeg zijn om (financiële) slaagkans te hebben.
Het takenpakket en de verantwoordelijkheden van de gemeenten zijn de voorbije jaren enkel groter
geworden. Ook de burgers stellen meer eisen.
,Wat is een gemeente?
= een gemeente is een openbaar lichaam met zelfbestuur en bevoegdheid binnen een gebied kleiner
dan dat van een provincie
Verschillend in
- Fiscale draagkracht in rijke gemeenten is dat een heel ander verhaal dan bij een armere
gemeente/ bevolking en je de prioriteiten ergens anders moet leggen
- Bevolkingssamenstelling
bv. een heel oude gemeente (vergrijzing) of een heel jonge gemeente
- Oppervlakte kleinere gemeenten met grote oppervlakte en geen welstellende bevolking =
heel ander verhaal dan bv. een grote gemeente met kleine oppervlakte en wel een
welstellende bevolking
Bestuurskracht?
‘Een bestuurskrachtige gemeente is voldoende in staat om de door haar zelf en door anderen
opgelegde taken en ambities alleen of in samenwerking met anderen op te pakken en te realiseren.’
Ze hebben het vermogen, de kracht om gewenste maatschappelijke ontwikkelingen en effecten te
realiseren.
Zijn de gemeenten sterk genoeg om alle taken in hun takenpakket naar behoren uit te voeren?
Vlaanderen heeft de ambitie om een deel taken, zoveel mogelijk bevoegdheden door te schuiven
naar het lokale niveau MAAR het moet ook nog haalbaar blijven
Bestuurskracht versterken – maatregelen
- Nieuwe taken vergen de nodige middelen
- Strategische samenwerking met andere gemeenten is noodzakelijk want problemen
overstijgen de grenzen van de gemeente
Fusies: waarom?
- Het gezond verstand: sommige gemeenten zijn te klein om het te redden
Is men nog opgewassen tegen het takenpakket?
- Fusies voor het geld?
Schuldvergoeding van €500 per inwoner (max. 20 miljoen per fusie)
- Fusies uit angst?
veel gemeenten vrezen dat als ze niet spontaan gaan fuseren, het wel eens opgelegd zou
kunnen worden en dat ze dan zouden worden opgeslokt door een aangrenzende stad
Donutfusies = kleine gemeenten die fusioneren om een fusie met een grote stad te vermeiden
, Huidige stand van zaken:
- Vrijwillig
- Tijdelijke verhoging aantal schepenen (hoger dan eigenlijk recht op adhv. inwoners)
o + 2 volgende bestuursperiode
o + 1 bestuursperiode erna
=> pas na 12 jaar terug op hoogte van je eigen gemeente
- Fusiebonus: bestaat uit schuldovername die varieert van 200 tot 500 euro per inwoner al
naargelang de grootte van de fusiegemeente.
A. Stad
Stad of ordinaire gemeenten worden niet anders behandeld door de wetgever.
Vroeger was dit wel zo
- Bij de Romeinen kenden steden een ander belastingstelsel
- In de middeleeuwen kregen steden voordelen: minder belastingen, meer rechtszekerheid.
Steden mochten markten organiseren en tolgeld heffen
- Napoleon schafte de voordelen van steden af
Een stad maakt zichzelf een stad door de geschiedenis ervan
- Steden die na de Franse Revolutie hun titel als stad verloren waren, kregen die niet terug tot
1975
- De kleinste stad van België: Mesen
in de Middeleeuwen een belangrijke stad (einde Leie en naast de Ijzer)
- Zeer af en toe komen er nog steden bij op basis van stedelijke kenmerken:
o Dichte bevolkingsconcentratie
o Uitgebreide handelsactiviteit
o Grote aantrekkingskracht op de omliggende gemeenten
B. Centrumsteden
13 Vlaamse steden zijn iets meer ‘stad’ dan andere
Antwerpen, Aalst, Genk, Gent, Hasselt, Brugge, Kortrijk, Oostende, Leuven, Mechelen, Roeselare,
Sint-Niklaas en Turnhout
Dit zijn grote steden die een centrale functie hebben ten opzichte van steden en gemeenten in hun
omgeving op het vlak van onder meer werkgelegenheid, zorg, onderwijs, cultuur en ontspanning.
