Belgische binnenlandse politiek
De christendemocraten
Schets in grote lijnen de twee belangrijkste hervormingen die geleid hebben van bv het Blok
der Katholieken naar de CVP.
Drie ontwikkelingsfasen:
1e partijvorming:
Elitair, liberaal-katholiek, conservatief
Ontstaan christendemocratie:
Emancipatie van diverse bevolkingsgroepen, confrontatie met socialisme
Evolutie naar Volkspartij:
Periode van kritiek op democratie
1884: Katholieke Partij
1921: Katholieke Unie: de nationale organisaties gaan verenigen
- De facto soort van bedrieglijk naam, op dat moment geen sprake van een eenheidspartij,
meer aandacht voor nationale niveau
- Zeker geen sprake van een eenheidspartij
- Al bij al een papieren constructie
1936 – 1937: Blok der Katholieken
1944-1945: CVP
2 belangrijke hervormingen die leiden tot het ontstaan van de CVP (24 november 1991: zwarte
zondag in 1936 was dat hetzelfde verhaal, duidelijke goeie scores voor extreem links en rechts =
interessant politiek klimaat)
1. Je ziet de evolutie van de katholieke unie naar het blok der Katholieken
discussiepunten rond unitair karakter van de partijen (moeten we daar als politieke partij
boven gaan staan? hoe is onze verhouding met die standsorganisatie?)
Men sprak van een verzuilde maatschappij (allemaal katholiek) (nu spreekt men van een
ontzuilde maatschappij)
Vlaamse zijde pleitte voor autonome partij, ze wouden binnen die politieke partij als Vlaamse
vleugel meet autonomie
eigenlijk wilden mensen binnen die politieke partij dat er een scheiding kwam van kerk en
staat en dat de kerk zich niet meer moeide
=> het werd belangrijker als politieke partij om je programma, standpunten kenbaar te
maken: de politieke partij stuurt dus via een programma
=> met het blok der katholieken krijg je dus wel een georganiseerde partij formatie meer
eenheid binnen de structuur van de partij
, 2. Einde WOII: Blok der Katholieken word Christelijke Volkspartij
de facto officieel een einde gesteld w aan de organieke band met de standsorganisatie,
dus je kon als individu lid worden van de partij zonder bv. Boerenbond, UNIZO,…
woordje ‘katholiek’ verdwijnt: dus duidelijk niet confessionele partij, kerk w verondersteld
niet meer rechtstreeks ni te grijpen in het politieke leven
1. Van katholieke partij naar CVP
De Katholieke Partij (1884)
Geen stichtingsakte, noch stichtingsjaar
Verbond van Katholieke Verenigingen en Kringen
Belang van infrastructuur van de kerk
Ze hadden geen nationale partijorganisatie.
Tot WOI overheerste een plaatselijk initiatief binnen de Katholieke Partij.
Naast de Katholieke Partij waren er toch wel al nationale organisaties terug te vinden:
1890: Boerenbond voorzitter Sonja De Becker
1891: Belgische Volksbond
1912: ACV (= christelijke vakbond) belangrijkste figuur: Mark Leemans
beweging.net: voorloper ACV voorzitter Peter Wouters
1919: Landsbond van de Middenstand nu UNIZO voorzitter Danny Van Assen
1921: ACW
De Katholieke Unie werd opgestart in 1921 als combinatie tussen de Landsbond van de Middenstand,
Boerenbond, Belgische Volksbond en Katholieke verenigingen en Kringen.
De partij werd in 1921 opgericht als opvolger van de Katholieke Partij.
Nationaal niveau wordt belangrijker en er is minder een band met de lokale verenigingen.
MAAR het is een bedrieglijke naam, want de Katholieke Unie was GEEN eenheidspartij.
1ste hervorming van de Katholieke Unie (op weg naar de CVP) in 1936-1937: hervorming van de
Katholieke Unie naar Blok der Katholieken.
Drie discussiepunten binnen de partij:
1. Discussie rond het unitair karakter van de partij.
Had te maken met de vraag in welke mate er een link moest zijn met de
standsorganisatie (met de Boerenbond, ACW, Landsbond van de Middenland…).
Moeten we geen politieke partij zijn die boven de standsorganisaties verheven is; die
erboven staat en niet echt gelinkt is ermee.
2. Aan Vlaamse zijde was er een hang naar het autonoom partijleven (gaat over het
communautaire dat later volop tot ontwikkeling zal komen)
3. Vragen bij het confessioneel karakter van de partij. Vragen over de link met de
katholieken kerken, want zij hadden een grote invloed op het partij politieke leven.
De christendemocraten
Schets in grote lijnen de twee belangrijkste hervormingen die geleid hebben van bv het Blok
der Katholieken naar de CVP.
Drie ontwikkelingsfasen:
1e partijvorming:
Elitair, liberaal-katholiek, conservatief
Ontstaan christendemocratie:
Emancipatie van diverse bevolkingsgroepen, confrontatie met socialisme
Evolutie naar Volkspartij:
Periode van kritiek op democratie
1884: Katholieke Partij
1921: Katholieke Unie: de nationale organisaties gaan verenigen
- De facto soort van bedrieglijk naam, op dat moment geen sprake van een eenheidspartij,
meer aandacht voor nationale niveau
- Zeker geen sprake van een eenheidspartij
- Al bij al een papieren constructie
1936 – 1937: Blok der Katholieken
1944-1945: CVP
2 belangrijke hervormingen die leiden tot het ontstaan van de CVP (24 november 1991: zwarte
zondag in 1936 was dat hetzelfde verhaal, duidelijke goeie scores voor extreem links en rechts =
interessant politiek klimaat)
1. Je ziet de evolutie van de katholieke unie naar het blok der Katholieken
discussiepunten rond unitair karakter van de partijen (moeten we daar als politieke partij
boven gaan staan? hoe is onze verhouding met die standsorganisatie?)
Men sprak van een verzuilde maatschappij (allemaal katholiek) (nu spreekt men van een
ontzuilde maatschappij)
Vlaamse zijde pleitte voor autonome partij, ze wouden binnen die politieke partij als Vlaamse
vleugel meet autonomie
eigenlijk wilden mensen binnen die politieke partij dat er een scheiding kwam van kerk en
staat en dat de kerk zich niet meer moeide
=> het werd belangrijker als politieke partij om je programma, standpunten kenbaar te
maken: de politieke partij stuurt dus via een programma
=> met het blok der katholieken krijg je dus wel een georganiseerde partij formatie meer
eenheid binnen de structuur van de partij
, 2. Einde WOII: Blok der Katholieken word Christelijke Volkspartij
de facto officieel een einde gesteld w aan de organieke band met de standsorganisatie,
dus je kon als individu lid worden van de partij zonder bv. Boerenbond, UNIZO,…
woordje ‘katholiek’ verdwijnt: dus duidelijk niet confessionele partij, kerk w verondersteld
niet meer rechtstreeks ni te grijpen in het politieke leven
1. Van katholieke partij naar CVP
De Katholieke Partij (1884)
Geen stichtingsakte, noch stichtingsjaar
Verbond van Katholieke Verenigingen en Kringen
Belang van infrastructuur van de kerk
Ze hadden geen nationale partijorganisatie.
Tot WOI overheerste een plaatselijk initiatief binnen de Katholieke Partij.
Naast de Katholieke Partij waren er toch wel al nationale organisaties terug te vinden:
1890: Boerenbond voorzitter Sonja De Becker
1891: Belgische Volksbond
1912: ACV (= christelijke vakbond) belangrijkste figuur: Mark Leemans
beweging.net: voorloper ACV voorzitter Peter Wouters
1919: Landsbond van de Middenstand nu UNIZO voorzitter Danny Van Assen
1921: ACW
De Katholieke Unie werd opgestart in 1921 als combinatie tussen de Landsbond van de Middenstand,
Boerenbond, Belgische Volksbond en Katholieke verenigingen en Kringen.
De partij werd in 1921 opgericht als opvolger van de Katholieke Partij.
Nationaal niveau wordt belangrijker en er is minder een band met de lokale verenigingen.
MAAR het is een bedrieglijke naam, want de Katholieke Unie was GEEN eenheidspartij.
1ste hervorming van de Katholieke Unie (op weg naar de CVP) in 1936-1937: hervorming van de
Katholieke Unie naar Blok der Katholieken.
Drie discussiepunten binnen de partij:
1. Discussie rond het unitair karakter van de partij.
Had te maken met de vraag in welke mate er een link moest zijn met de
standsorganisatie (met de Boerenbond, ACW, Landsbond van de Middenland…).
Moeten we geen politieke partij zijn die boven de standsorganisaties verheven is; die
erboven staat en niet echt gelinkt is ermee.
2. Aan Vlaamse zijde was er een hang naar het autonoom partijleven (gaat over het
communautaire dat later volop tot ontwikkeling zal komen)
3. Vragen bij het confessioneel karakter van de partij. Vragen over de link met de
katholieken kerken, want zij hadden een grote invloed op het partij politieke leven.
