Inhoud
Hoofdstuk 1 – Integrale veiligheid ............................................................................................. 2
Hoofdstuk 4 – Digitalisering en maatschappelijke veiligheid.................................................... 4
Hoofdstuk 6 – Samenwerken in de veiligheidsketen ................................................................. 6
Hoofdstuk 7 – De IVK-handelingscyclus .................................................................................. 8
Hoofdstuk 17 – De bestuurlijke inrichting van veiligheid in Nederland ................................... 9
Hoofdstuk 19 – Lokale en regionale fysieke veiligheid: brand ongevallen en crises .............. 11
Hoofdstuk 20 – Nationale veiligheid ....................................................................................... 16
Hoofdstuk 21 – Internationale samenwerking: onmisbaar voor nationale veiligheid .............. 18
Hoofdstuk 23 – Integrale beveiliging ....................................................................................... 21
Hoofdstuk 24 – Informatiebeveiliging ..................................................................................... 24
Hoofdstuk 25 – Managementsystemen en veiligheid............................................................... 27
Hoofdstuk 26 – Arbeid en veiligheid ....................................................................................... 32
Hoofdstuk 28.4.1 – Actoren bij het ontwerpen van veilige systemen ...................................... 35
,Hoofdstuk 1 – Integrale veiligheid
Introductie begrip veiligheid:
o Historische definitie omvat…
− Duurzame rust: bestendig antwoord op Hobbes’ oorlog van allen tegen allen
− Gebaseerd op trouw, liefde en vriendelijkheid
− Onbezorgdheid: minder onderdrukking
− Garantie op bescherming van lijf en bezit
− Overheid in steeds grotere mate begrensd door wetten
o Categorieën incidenten & crises:
1. Ramp
2. Crisis
3. Terrorisme
4. Openbare-ordeverstoringen
➢ Of hier sprake van is, wordt beoordeeld door burgemeester
5. Strafzaken met sterke publieke verontwaardiging
o Verandering/toevoegingen aan begrip veiligheid door de jaren heen:
− 1953: confrontatie met kwetsbare ligging ten opzichte van het water
− Jaren ’60: antiautoritaire rellen die uiteenlopen van activisme tot extremisme
− ’70s & ’80s: gijzelingen & aanslagen; grote branden; incidenten in industrie;
gijzelingen door georganiseerde misdaad
− ’90s: moordzaken; rellen; link tussen veiligheid en gezondheid wordt op de
kaart gezet door legionella-uitbraak; Bijlmer-vliegramp
− ’00s: internationaal terrorisme; aanslag Koninginnedag; aanslagen op bekende
personen (Pim Fortuyn, Theo van Gogh)
− ’10s: rampen; misdaad; vermissingen; terrorisme
− Toename cyberdreigingen
Dimensies van veiligheid:
o Objectief: mate van veiligheid vastgesteld op basis van waargenomen (on)veilige
situaties
o Subjectief: mate waarin mensen zich veilig voelen
o Kunnen zich los van elkaar ontwikkelen en vragen om een eigen benadering, maar
moeten wel in samenhang benaderd worden
Klassieke indeling van veiligheid:
o Fysieke veiligheid: mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door ongevallen en onheil zonder menselijke intentie
− Ongevallen en rampen
− Interne veiligheid: arbeidsveiligheid en van consumenten/gebruikers en externe
veiligheid: veiligheid van omgeving
o Sociale veiligheid: mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast die meestal
intentioneel door anderen wordt begaan
, − Criminaliteit en leefbaarheid
− Misdrijven, overtredingen, overlast en leefbaarheidsproblemen
Beroeps- en opleidingsprofiel IVK:
o IVK’er: Iemand die…
− Alle relevante veiligheidsaspecten in samenhang benadert
− Gebruik maakt van cyclisch proces: signaleren & agenderen; analyseren;
maatregelen ontwerpen; implementeren; en evalueren
− Veiligheidsvraagstukken benadert vanuit dimensies tijd, ruimte, verschillende
kennisgebieden en sociale netwerken
Hoofdstuk 1 – Integrale veiligheid ............................................................................................. 2
Hoofdstuk 4 – Digitalisering en maatschappelijke veiligheid.................................................... 4
Hoofdstuk 6 – Samenwerken in de veiligheidsketen ................................................................. 6
Hoofdstuk 7 – De IVK-handelingscyclus .................................................................................. 8
Hoofdstuk 17 – De bestuurlijke inrichting van veiligheid in Nederland ................................... 9
Hoofdstuk 19 – Lokale en regionale fysieke veiligheid: brand ongevallen en crises .............. 11
Hoofdstuk 20 – Nationale veiligheid ....................................................................................... 16
Hoofdstuk 21 – Internationale samenwerking: onmisbaar voor nationale veiligheid .............. 18
Hoofdstuk 23 – Integrale beveiliging ....................................................................................... 21
Hoofdstuk 24 – Informatiebeveiliging ..................................................................................... 24
Hoofdstuk 25 – Managementsystemen en veiligheid............................................................... 27
Hoofdstuk 26 – Arbeid en veiligheid ....................................................................................... 32
Hoofdstuk 28.4.1 – Actoren bij het ontwerpen van veilige systemen ...................................... 35
,Hoofdstuk 1 – Integrale veiligheid
Introductie begrip veiligheid:
o Historische definitie omvat…
− Duurzame rust: bestendig antwoord op Hobbes’ oorlog van allen tegen allen
− Gebaseerd op trouw, liefde en vriendelijkheid
− Onbezorgdheid: minder onderdrukking
− Garantie op bescherming van lijf en bezit
− Overheid in steeds grotere mate begrensd door wetten
o Categorieën incidenten & crises:
1. Ramp
2. Crisis
3. Terrorisme
4. Openbare-ordeverstoringen
➢ Of hier sprake van is, wordt beoordeeld door burgemeester
5. Strafzaken met sterke publieke verontwaardiging
o Verandering/toevoegingen aan begrip veiligheid door de jaren heen:
− 1953: confrontatie met kwetsbare ligging ten opzichte van het water
− Jaren ’60: antiautoritaire rellen die uiteenlopen van activisme tot extremisme
− ’70s & ’80s: gijzelingen & aanslagen; grote branden; incidenten in industrie;
gijzelingen door georganiseerde misdaad
− ’90s: moordzaken; rellen; link tussen veiligheid en gezondheid wordt op de
kaart gezet door legionella-uitbraak; Bijlmer-vliegramp
− ’00s: internationaal terrorisme; aanslag Koninginnedag; aanslagen op bekende
personen (Pim Fortuyn, Theo van Gogh)
− ’10s: rampen; misdaad; vermissingen; terrorisme
− Toename cyberdreigingen
Dimensies van veiligheid:
o Objectief: mate van veiligheid vastgesteld op basis van waargenomen (on)veilige
situaties
o Subjectief: mate waarin mensen zich veilig voelen
o Kunnen zich los van elkaar ontwikkelen en vragen om een eigen benadering, maar
moeten wel in samenhang benaderd worden
Klassieke indeling van veiligheid:
o Fysieke veiligheid: mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door ongevallen en onheil zonder menselijke intentie
− Ongevallen en rampen
− Interne veiligheid: arbeidsveiligheid en van consumenten/gebruikers en externe
veiligheid: veiligheid van omgeving
o Sociale veiligheid: mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast die meestal
intentioneel door anderen wordt begaan
, − Criminaliteit en leefbaarheid
− Misdrijven, overtredingen, overlast en leefbaarheidsproblemen
Beroeps- en opleidingsprofiel IVK:
o IVK’er: Iemand die…
− Alle relevante veiligheidsaspecten in samenhang benadert
− Gebruik maakt van cyclisch proces: signaleren & agenderen; analyseren;
maatregelen ontwerpen; implementeren; en evalueren
− Veiligheidsvraagstukken benadert vanuit dimensies tijd, ruimte, verschillende
kennisgebieden en sociale netwerken
