Les 1 – Energiecentrales
Waarom nieuwe functies voor gebouwen?
- Klein land, we kunnen niet blijven doorbouwen
- Steden zijn vol
- Duurzamer dan nieuwebouw (materiaal)
- Bijzondere gebouwen geven karakter aan de omgeving
- Hergebruik levert meer op dan sloop zonder nieuwbouw (sloop kost geld en je hebt
dan nog niks)
- Cultureel gebouw (periode/monument) (gemeente/rijksmonument) (werelderfgoed
van nelle)
Soorten nieuwe functies
Hergebruik: Opnieuw eenzelfde functie
Nieuwe religie zoekt nieuw gebouw kerk
Herbestemming: Een andere functie
Sportschool in een kerk
Herontwikkeling: Sloop en/of nieuwbouw t.b.v. ingrijpende wijziging van functie en/of
omvang van gebouw (en terrein)
Kerk wordt gesloopt voor wooningbouw
Gebiedsontwikkeling: herontwikkeling op grotere schaal (bijv. van een stadsdeel)
Voorbeelden
Acropolis, Athene
15e eeuw hergebruik moskee
17e eeuw herbestemming munitiedepot
1687 tijdens oorlog tussen de Ottomanen en de stadstaat Venetië werd geraaktdoor een
kanonskogelvolgde een explosie...
Hallepoort, Brussel
Stadsomwalling Brussel poort werd niet gesloopt (als enige) ivm nieuwe functie als
archief/museum
Het Louvre, Parijs
Herbestemming, van kasteel museum
Nieuwe functies voor energiecentrales, jaartallen zijn niet belangrijk (meer een idee van)
Schiecentrale, Rotterdam
De Schiecentrale in het Lloydkwartier in Rotterdamis een voormalige elektriciteits fabriek die
is getransformeerd tot eencreatieve smeltkroes voor AV (audio-visuele bedrijven), film en
ICT
- Is buiten gebruik gesteld, men wilde karakteristieke kernmerken behouden
hergebruik gemeente wilde naast de haven nieuwe pijlers waarop de lokale
economie op kon rusten.
- Wekte energie op voor havenindustrie Loydkwartier radio Rijnmond, AV-
bedrijf, film en ICT
- 95 jaar na gebruikstelling werd de schoorsteen eraf gehaald en hergebruikt voor AV-
bedrijven. Grote kraan aan de muur is kenmerkend van energiecentrale.
- Optopping in 2000 voor 25 Kilovolt gebouw, kleine bedrijven in ict
, - 2005 nieuwbouw brasserie
Energiehuis, Dordrecht
In 1905 in gebruik genomen als gemeentelijke energiecentrale. Het complex werd in de loop
der jarenuitgebreid met meer gebouwen. De gebouwen van deze centrale functioneren
sinds 2013 als cultureel podium, productiehuis, repetitieruimte, educatie- en
ontmoetingsplek voor amateurs en professionals, (jonge) makers en producenten. De
industriële hoek is bewaard en de turbinehal is omgebouwd voor de horeca. Aan het
exterieur is de luifel kenmerkend.
Battersea Power Station, Londen
- Gebouwd in de Jaren 30
- Hele grote centrale, 4 torens lijken net Griekse zuilen
- Her/gebiedsontwikkeling na gebruikstelling
- Optopping met woningen, in gebied/wijk woningbouw maar ook pop-up activiteiten
- Gebouw zelf wordt ook ingevuld met woningen
- Luxe winkels in de turbinehal.
Bank Side Power Station, Londen
Bankside Power Station staat in Londen op de zuidoever van de Theems (Eng: Thames),
tegenover St. Paul’s Cathedral op de noord oever. De toren is 99 meter hoog en mocht niet
hoger zijn dan St. Paul’s Cathedral. In 1981 is de energiecentrale buiten gebruik gesteld.
- Het gebouw dreigde gesloopt te worden maar er werd ook volop campagne
gevoerd om het gebouw te bewaren vanwege de architectonische kwaliteit.
In 1993 werd al een begin gemaakt met de sloop. Die sloop zette niet door...
- In 1994 kondigde de Tate Gallery aan dat men het gebouw zou gaan
herontwikkelen tot een museum: “Tate Modern”
- Er is sprake van optopping en een bouw van een brug naar het centrum
- Spectaculaire binnenhal.
Centrale Montemartini, Rome
De eerste elektriciteitscentrale van Rome, gebouwd rond 1909Ook deze
elektriciteitscentrales omgebouwd tot museum, maar... -niet voor moderne maar klassieke
kunst-hier zijn de machines niet (allemaal)verwijderd – ze staan er nog
Zelfstudie
Welke aspecten komen volgens Piet Hein Eek kijken bij de herbestemming van oude
gebouwen?
- Je kan fantaseren hoe het was en wat je ervan kan maken
Wat is voor hem het belangrijkste uitgangspunt bij het maken van een nieuw ontwerp?
, Les 2 – Gasfabrieken en water
Westergas fabriek, Amsterdam
1885 in gebruik genomen, ringen en diagonalen is de constructie voor de gashouder. Eind
jaren 60 werd de productie getaakt (aardgas), daarna werd het gebruikt als opslag GEB. In
1993 verliet GEB het terrein en dreigde leegstand. Er volgde tijdelijk: wonen, horeca (veel
leven). Cultuur, recreatie. Verschillende belanghebbende: gemeente zat maar met dat gebouw,
de woonwijk, werkende daar. Door de productie van gas was het terrein vervuild, deze moest
dus gesaneerd worden. Verschillende gebouwen op het terrein hadden ene beschermende
status gekregen als monument. De buurtbewoners hadden behoefte aan meer groen (ze wilde
wat meer park achters). Het is een park geworden met gebouwen voor kunstcultuur en
recreatie. Monument door veel detail, relief (arbeid was best goedkoop in die tijd). Sprekende
gevels en unieke uitstraaling.
Gasfabriek Kralingen, Rotterdam
Constructie is kenmerkend. Ringen en diagonalen zijn de constructie voor de gashouder. In
1852 in gebruik genomen, in de jaren 20 productie gestopt (tijdens de oorlog is een deel
verwoest, andere deel is door brandstichting ontgaan). Er zijn dus geen gebouwen meer, maar
er is nog wel een footprint van de gashouders, hier is een park van gemaakt. Een cirkel is
bestraat, speeltoestellen.
Ferro Dome, Rotterdam
Niet enorm groot, werd in 2014 ingericht als een soort muziek, dance en business
evenementen locatie. Gedaanteverandering werd aangeleverd. In 2016 is de Ferro Dome
gelukt, het was erg duur. Het is nu incidentiel in gebruik. Herontwikkeling.
Gasholders Kings’s Cross, Londen
Aanbouw van iets in de draagconstructie, daarom heen aanbouw.
Gasometer, Oberhausen
Hele grote van 117 meter hoog. De piloten van de galieerde konden ze centrale goed zien. Hij
diende voor de oorlog industrie dus werd gespaard. Herstemd voor recreatie industrie. De
centrale is een kunsthal geworden met een panorama dak.
Drinkwater opslag
Kernmerken: zeer groot terrein, watertorens en bassins (bakken water).
Watertoren Den Bosh
Nieuw gebruik als ateliers voor cunstenaars
Watertoren Zoeterwoude
Directiekantoor 3 directeuren hebben elk een kantoor in de glazen onderbouw, boven is
vergaderruimte.
Watertoren Rotterdam
Grote watertoren dus functie als woning en op de baganegrond een restaurant.
Waarom nieuwe functies voor gebouwen?
- Klein land, we kunnen niet blijven doorbouwen
- Steden zijn vol
- Duurzamer dan nieuwebouw (materiaal)
- Bijzondere gebouwen geven karakter aan de omgeving
- Hergebruik levert meer op dan sloop zonder nieuwbouw (sloop kost geld en je hebt
dan nog niks)
- Cultureel gebouw (periode/monument) (gemeente/rijksmonument) (werelderfgoed
van nelle)
Soorten nieuwe functies
Hergebruik: Opnieuw eenzelfde functie
Nieuwe religie zoekt nieuw gebouw kerk
Herbestemming: Een andere functie
Sportschool in een kerk
Herontwikkeling: Sloop en/of nieuwbouw t.b.v. ingrijpende wijziging van functie en/of
omvang van gebouw (en terrein)
Kerk wordt gesloopt voor wooningbouw
Gebiedsontwikkeling: herontwikkeling op grotere schaal (bijv. van een stadsdeel)
Voorbeelden
Acropolis, Athene
15e eeuw hergebruik moskee
17e eeuw herbestemming munitiedepot
1687 tijdens oorlog tussen de Ottomanen en de stadstaat Venetië werd geraaktdoor een
kanonskogelvolgde een explosie...
Hallepoort, Brussel
Stadsomwalling Brussel poort werd niet gesloopt (als enige) ivm nieuwe functie als
archief/museum
Het Louvre, Parijs
Herbestemming, van kasteel museum
Nieuwe functies voor energiecentrales, jaartallen zijn niet belangrijk (meer een idee van)
Schiecentrale, Rotterdam
De Schiecentrale in het Lloydkwartier in Rotterdamis een voormalige elektriciteits fabriek die
is getransformeerd tot eencreatieve smeltkroes voor AV (audio-visuele bedrijven), film en
ICT
- Is buiten gebruik gesteld, men wilde karakteristieke kernmerken behouden
hergebruik gemeente wilde naast de haven nieuwe pijlers waarop de lokale
economie op kon rusten.
- Wekte energie op voor havenindustrie Loydkwartier radio Rijnmond, AV-
bedrijf, film en ICT
- 95 jaar na gebruikstelling werd de schoorsteen eraf gehaald en hergebruikt voor AV-
bedrijven. Grote kraan aan de muur is kenmerkend van energiecentrale.
- Optopping in 2000 voor 25 Kilovolt gebouw, kleine bedrijven in ict
, - 2005 nieuwbouw brasserie
Energiehuis, Dordrecht
In 1905 in gebruik genomen als gemeentelijke energiecentrale. Het complex werd in de loop
der jarenuitgebreid met meer gebouwen. De gebouwen van deze centrale functioneren
sinds 2013 als cultureel podium, productiehuis, repetitieruimte, educatie- en
ontmoetingsplek voor amateurs en professionals, (jonge) makers en producenten. De
industriële hoek is bewaard en de turbinehal is omgebouwd voor de horeca. Aan het
exterieur is de luifel kenmerkend.
Battersea Power Station, Londen
- Gebouwd in de Jaren 30
- Hele grote centrale, 4 torens lijken net Griekse zuilen
- Her/gebiedsontwikkeling na gebruikstelling
- Optopping met woningen, in gebied/wijk woningbouw maar ook pop-up activiteiten
- Gebouw zelf wordt ook ingevuld met woningen
- Luxe winkels in de turbinehal.
Bank Side Power Station, Londen
Bankside Power Station staat in Londen op de zuidoever van de Theems (Eng: Thames),
tegenover St. Paul’s Cathedral op de noord oever. De toren is 99 meter hoog en mocht niet
hoger zijn dan St. Paul’s Cathedral. In 1981 is de energiecentrale buiten gebruik gesteld.
- Het gebouw dreigde gesloopt te worden maar er werd ook volop campagne
gevoerd om het gebouw te bewaren vanwege de architectonische kwaliteit.
In 1993 werd al een begin gemaakt met de sloop. Die sloop zette niet door...
- In 1994 kondigde de Tate Gallery aan dat men het gebouw zou gaan
herontwikkelen tot een museum: “Tate Modern”
- Er is sprake van optopping en een bouw van een brug naar het centrum
- Spectaculaire binnenhal.
Centrale Montemartini, Rome
De eerste elektriciteitscentrale van Rome, gebouwd rond 1909Ook deze
elektriciteitscentrales omgebouwd tot museum, maar... -niet voor moderne maar klassieke
kunst-hier zijn de machines niet (allemaal)verwijderd – ze staan er nog
Zelfstudie
Welke aspecten komen volgens Piet Hein Eek kijken bij de herbestemming van oude
gebouwen?
- Je kan fantaseren hoe het was en wat je ervan kan maken
Wat is voor hem het belangrijkste uitgangspunt bij het maken van een nieuw ontwerp?
, Les 2 – Gasfabrieken en water
Westergas fabriek, Amsterdam
1885 in gebruik genomen, ringen en diagonalen is de constructie voor de gashouder. Eind
jaren 60 werd de productie getaakt (aardgas), daarna werd het gebruikt als opslag GEB. In
1993 verliet GEB het terrein en dreigde leegstand. Er volgde tijdelijk: wonen, horeca (veel
leven). Cultuur, recreatie. Verschillende belanghebbende: gemeente zat maar met dat gebouw,
de woonwijk, werkende daar. Door de productie van gas was het terrein vervuild, deze moest
dus gesaneerd worden. Verschillende gebouwen op het terrein hadden ene beschermende
status gekregen als monument. De buurtbewoners hadden behoefte aan meer groen (ze wilde
wat meer park achters). Het is een park geworden met gebouwen voor kunstcultuur en
recreatie. Monument door veel detail, relief (arbeid was best goedkoop in die tijd). Sprekende
gevels en unieke uitstraaling.
Gasfabriek Kralingen, Rotterdam
Constructie is kenmerkend. Ringen en diagonalen zijn de constructie voor de gashouder. In
1852 in gebruik genomen, in de jaren 20 productie gestopt (tijdens de oorlog is een deel
verwoest, andere deel is door brandstichting ontgaan). Er zijn dus geen gebouwen meer, maar
er is nog wel een footprint van de gashouders, hier is een park van gemaakt. Een cirkel is
bestraat, speeltoestellen.
Ferro Dome, Rotterdam
Niet enorm groot, werd in 2014 ingericht als een soort muziek, dance en business
evenementen locatie. Gedaanteverandering werd aangeleverd. In 2016 is de Ferro Dome
gelukt, het was erg duur. Het is nu incidentiel in gebruik. Herontwikkeling.
Gasholders Kings’s Cross, Londen
Aanbouw van iets in de draagconstructie, daarom heen aanbouw.
Gasometer, Oberhausen
Hele grote van 117 meter hoog. De piloten van de galieerde konden ze centrale goed zien. Hij
diende voor de oorlog industrie dus werd gespaard. Herstemd voor recreatie industrie. De
centrale is een kunsthal geworden met een panorama dak.
Drinkwater opslag
Kernmerken: zeer groot terrein, watertorens en bassins (bakken water).
Watertoren Den Bosh
Nieuw gebruik als ateliers voor cunstenaars
Watertoren Zoeterwoude
Directiekantoor 3 directeuren hebben elk een kantoor in de glazen onderbouw, boven is
vergaderruimte.
Watertoren Rotterdam
Grote watertoren dus functie als woning en op de baganegrond een restaurant.
