Samenvatting orgaansystemen
Respiratoire systeem
Biomedische Wetenschappen
2020-2021
Door Nicole (studente BMW)
,Inhoudsopgave
Anatomie longen ..................................................................................................................................... 3
Borstholte ............................................................................................................................................ 3
Pleuraholte .......................................................................................................................................... 4
Longen ................................................................................................................................................. 8
Linkerlong ........................................................................................................................................ 9
Rechterlong ................................................................................................................................... 11
Segmenten..................................................................................................................................... 13
Luchtwegen ................................................................................................................................... 13
Longimpressies .................................................................................................................................. 14
Diafragma .......................................................................................................................................... 16
Microscopie longen en luchtwegen ...................................................................................................... 17
Trachea .............................................................................................................................................. 17
Bronchiën .......................................................................................................................................... 18
Epitheel.......................................................................................................................................... 18
Bronchiolen ....................................................................................................................................... 19
Terminale bronchiolen en respiratoire bronchiolen ..................................................................... 20
Alveoli ................................................................................................................................................ 21
Type II pneumocyten ..................................................................................................................... 23
Alveolaire septum.......................................................................................................................... 24
Respiratoir systeem ............................................................................................................................... 26
Respiratoire systemen in dierenrijk .................................................................................................. 26
Interne en externe respiratie ............................................................................................................ 26
Bouw humaan respiratoir systeem ................................................................................................... 27
Bronchiale en pulmonaire bloedsomloop ..................................................................................... 28
Alveoli ............................................................................................................................................ 29
Ventilatiebewegingen ....................................................................................................................... 29
Partiële gasdrukken ........................................................................................................................... 30
Overzicht ....................................................................................................................................... 31
Spirometer ..................................................................................................................................... 32
Anatomische dode ruimte ................................................................................................................. 38
Alveolaire ventilatie........................................................................................................................... 39
Alveolaire ventilatievergelijking .................................................................................................... 40
Alveolaire gasvergelijking .............................................................................................................. 41
Mechanische eigenschappen ................................................................................................................ 42
Elasticiteit en compliantie ................................................................................................................. 42
1
, Druk-volume curve ........................................................................................................................ 42
Uitzettingsvermogen borstkas ...................................................................................................... 44
Oppervlaktespanning .................................................................................................................... 45
Dynamische druk-volume curve .................................................................................................... 46
Flow en luchtweerstand .................................................................................................................... 47
Weerstand in de luchtwegen ........................................................................................................ 47
Flow-volume curve ............................................................................................................................ 49
Maximale Expiratoire Flow-volumecurve ..................................................................................... 50
Longaandoeningen ............................................................................................................................ 51
Restrictieve longaandoeningen ..................................................................................................... 51
Obstructieve longaandoeningen ................................................................................................... 51
Compliantie ziektebeelden ............................................................................................................ 52
Ventilatie, perfusie, transport en regulatie ........................................................................................... 53
Ventilatie en perfusie ........................................................................................................................ 53
Doorbloeding longen ..................................................................................................................... 53
Druk-flow relatie............................................................................................................................ 54
Regulatie pulmonaire doorbloeding ............................................................................................. 54
Ongelijke verdeling bloeddoorstroming (perfusie) ....................................................................... 55
Ongelijke verdeling ventilatie ........................................................................................................ 56
Ventilatie-perfusie ratio ................................................................................................................ 58
Fysiologische dode ruimte................................................................................................................. 60
Ventilatie-perfusie koppeling ............................................................................................................ 60
Transport van gassen ........................................................................................................................ 61
Transport van zuurstof .................................................................................................................. 61
Transport van CO2 ......................................................................................................................... 66
Uitwisseling van gassen ..................................................................................................................... 67
Uitwisseling van gassen in de longen ............................................................................................ 67
Uitwisseling van gassen in weefsels .............................................................................................. 68
Homeostase van de pH...................................................................................................................... 69
Regulatie van de ademhaling ............................................................................................................ 71
Centrale regulatie .......................................................................................................................... 71
Chemoreceptoren ......................................................................................................................... 75
Ademhaling onder extreme omstandigheden .................................................................................. 77
Inspanning ..................................................................................................................................... 77
Duiken............................................................................................................................................ 77
Ademhaling op grote hoogte ........................................................................................................ 78
2
,Anatomie longen
Borstholte
De cavitas thoracica (borstholte) bevat drie compartimenten, namelijk:
• Cavitas pleuralis (pleuraholte), deze bestaat uit twee delen:
➢ Linkerdeel
➢ Rechterdeel
• Mediastinum
Tot de thoraxwand worden meestal alleen de ribben (costae), het borstbeen (sternum) en het
diafragma verstaan. De verschillende onderdelen van de thoraxwand zijn belangrijk voor een goed
functioneren van de ademhaling en bieden bescherming aan de inwendige organen. Daarnaast
bevinden zich een aantal spieren in de thoraxwand, waaronder:
• Mm. intercostales internus (binnenste tussenribspieren)
• Mm. intercostales externus (buitenste tussenribspieren)
Figuur 1 Schematische weergave van de tussenribspieren.
3
,Pleuraholte
De pleuraholten (cavitas pleuralis) wordt omgeven door twee sereuze vliezen (pleura), namelijk:
• Pleura visceralis (longvlies)
• Pleura parietalis (borstvlies)
Binnen de thoraxholte bevinden zich dus twee pleuraholten (links en rechts). Deze sereuze vliezen
zijn glad van oppervlak en produceren en absorberen vocht. Daarnaast kan de pleura parietalis in
verschillende gebieden opgedeeld worden:
• Pleura costalis → Bevindt zich tegen de ribben (donkerblauw)
• Pleura diaphragmatica → Bevindt zich tegen het diafragma (groen)
• Pleura mediastinalis → Bevindt zich tegen het mediastinum (paars)
• Pleura cervicalis → Bevindt zich tegen de top (geel)
Figuur 2 Schematische weergave van de pleura.
4
, Op het moment dat de longen uit de thoraxholte verwijderd worden, moeten een aantal structuren
doorgesneden worden, waaronder de pleura. Hierdoor wordt het ligamentum pulmonale zichtbaar.
Dit is de omslagplooi, waar de pleura visceralis overgaat in de pleura parietalis.
Binnen elke pleuraholte liggen ook twee gebieden namelijk de recessus pleurales:
• Recessus costodiaphragmaticus → Bevindt zich in de buurt van de ribben en het diafragma.
• Recessus costomediastinalis → Bevindt zich in de buurt van de ribben en het mediastinum.
Daarnaast is deze bij de linkerlong beter zichtbaar dan bij de rechterlong.
Bij maximale inspiratie, zetten de longen zich uit, waarbij ze zich tot in de recessi uitstrekken.
Daarnaast wordt het hoogste van de punt van de pleuraholte de pleurakoepel (cupula pleurae)
genoemd. Dit punt ligt zelfs hoger dan de sleutelbeenderen.
Figuur 3 Schematische weergave van de pleura en recessi in de longen.
5
Respiratoire systeem
Biomedische Wetenschappen
2020-2021
Door Nicole (studente BMW)
,Inhoudsopgave
Anatomie longen ..................................................................................................................................... 3
Borstholte ............................................................................................................................................ 3
Pleuraholte .......................................................................................................................................... 4
Longen ................................................................................................................................................. 8
Linkerlong ........................................................................................................................................ 9
Rechterlong ................................................................................................................................... 11
Segmenten..................................................................................................................................... 13
Luchtwegen ................................................................................................................................... 13
Longimpressies .................................................................................................................................. 14
Diafragma .......................................................................................................................................... 16
Microscopie longen en luchtwegen ...................................................................................................... 17
Trachea .............................................................................................................................................. 17
Bronchiën .......................................................................................................................................... 18
Epitheel.......................................................................................................................................... 18
Bronchiolen ....................................................................................................................................... 19
Terminale bronchiolen en respiratoire bronchiolen ..................................................................... 20
Alveoli ................................................................................................................................................ 21
Type II pneumocyten ..................................................................................................................... 23
Alveolaire septum.......................................................................................................................... 24
Respiratoir systeem ............................................................................................................................... 26
Respiratoire systemen in dierenrijk .................................................................................................. 26
Interne en externe respiratie ............................................................................................................ 26
Bouw humaan respiratoir systeem ................................................................................................... 27
Bronchiale en pulmonaire bloedsomloop ..................................................................................... 28
Alveoli ............................................................................................................................................ 29
Ventilatiebewegingen ....................................................................................................................... 29
Partiële gasdrukken ........................................................................................................................... 30
Overzicht ....................................................................................................................................... 31
Spirometer ..................................................................................................................................... 32
Anatomische dode ruimte ................................................................................................................. 38
Alveolaire ventilatie........................................................................................................................... 39
Alveolaire ventilatievergelijking .................................................................................................... 40
Alveolaire gasvergelijking .............................................................................................................. 41
Mechanische eigenschappen ................................................................................................................ 42
Elasticiteit en compliantie ................................................................................................................. 42
1
, Druk-volume curve ........................................................................................................................ 42
Uitzettingsvermogen borstkas ...................................................................................................... 44
Oppervlaktespanning .................................................................................................................... 45
Dynamische druk-volume curve .................................................................................................... 46
Flow en luchtweerstand .................................................................................................................... 47
Weerstand in de luchtwegen ........................................................................................................ 47
Flow-volume curve ............................................................................................................................ 49
Maximale Expiratoire Flow-volumecurve ..................................................................................... 50
Longaandoeningen ............................................................................................................................ 51
Restrictieve longaandoeningen ..................................................................................................... 51
Obstructieve longaandoeningen ................................................................................................... 51
Compliantie ziektebeelden ............................................................................................................ 52
Ventilatie, perfusie, transport en regulatie ........................................................................................... 53
Ventilatie en perfusie ........................................................................................................................ 53
Doorbloeding longen ..................................................................................................................... 53
Druk-flow relatie............................................................................................................................ 54
Regulatie pulmonaire doorbloeding ............................................................................................. 54
Ongelijke verdeling bloeddoorstroming (perfusie) ....................................................................... 55
Ongelijke verdeling ventilatie ........................................................................................................ 56
Ventilatie-perfusie ratio ................................................................................................................ 58
Fysiologische dode ruimte................................................................................................................. 60
Ventilatie-perfusie koppeling ............................................................................................................ 60
Transport van gassen ........................................................................................................................ 61
Transport van zuurstof .................................................................................................................. 61
Transport van CO2 ......................................................................................................................... 66
Uitwisseling van gassen ..................................................................................................................... 67
Uitwisseling van gassen in de longen ............................................................................................ 67
Uitwisseling van gassen in weefsels .............................................................................................. 68
Homeostase van de pH...................................................................................................................... 69
Regulatie van de ademhaling ............................................................................................................ 71
Centrale regulatie .......................................................................................................................... 71
Chemoreceptoren ......................................................................................................................... 75
Ademhaling onder extreme omstandigheden .................................................................................. 77
Inspanning ..................................................................................................................................... 77
Duiken............................................................................................................................................ 77
Ademhaling op grote hoogte ........................................................................................................ 78
2
,Anatomie longen
Borstholte
De cavitas thoracica (borstholte) bevat drie compartimenten, namelijk:
• Cavitas pleuralis (pleuraholte), deze bestaat uit twee delen:
➢ Linkerdeel
➢ Rechterdeel
• Mediastinum
Tot de thoraxwand worden meestal alleen de ribben (costae), het borstbeen (sternum) en het
diafragma verstaan. De verschillende onderdelen van de thoraxwand zijn belangrijk voor een goed
functioneren van de ademhaling en bieden bescherming aan de inwendige organen. Daarnaast
bevinden zich een aantal spieren in de thoraxwand, waaronder:
• Mm. intercostales internus (binnenste tussenribspieren)
• Mm. intercostales externus (buitenste tussenribspieren)
Figuur 1 Schematische weergave van de tussenribspieren.
3
,Pleuraholte
De pleuraholten (cavitas pleuralis) wordt omgeven door twee sereuze vliezen (pleura), namelijk:
• Pleura visceralis (longvlies)
• Pleura parietalis (borstvlies)
Binnen de thoraxholte bevinden zich dus twee pleuraholten (links en rechts). Deze sereuze vliezen
zijn glad van oppervlak en produceren en absorberen vocht. Daarnaast kan de pleura parietalis in
verschillende gebieden opgedeeld worden:
• Pleura costalis → Bevindt zich tegen de ribben (donkerblauw)
• Pleura diaphragmatica → Bevindt zich tegen het diafragma (groen)
• Pleura mediastinalis → Bevindt zich tegen het mediastinum (paars)
• Pleura cervicalis → Bevindt zich tegen de top (geel)
Figuur 2 Schematische weergave van de pleura.
4
, Op het moment dat de longen uit de thoraxholte verwijderd worden, moeten een aantal structuren
doorgesneden worden, waaronder de pleura. Hierdoor wordt het ligamentum pulmonale zichtbaar.
Dit is de omslagplooi, waar de pleura visceralis overgaat in de pleura parietalis.
Binnen elke pleuraholte liggen ook twee gebieden namelijk de recessus pleurales:
• Recessus costodiaphragmaticus → Bevindt zich in de buurt van de ribben en het diafragma.
• Recessus costomediastinalis → Bevindt zich in de buurt van de ribben en het mediastinum.
Daarnaast is deze bij de linkerlong beter zichtbaar dan bij de rechterlong.
Bij maximale inspiratie, zetten de longen zich uit, waarbij ze zich tot in de recessi uitstrekken.
Daarnaast wordt het hoogste van de punt van de pleuraholte de pleurakoepel (cupula pleurae)
genoemd. Dit punt ligt zelfs hoger dan de sleutelbeenderen.
Figuur 3 Schematische weergave van de pleura en recessi in de longen.
5
