Biologie thema afweer opdrachten:
Basisstof 1
Mechanische afweer: hoesten, niezen en braken zijn voorbeelden van fysieke aanpassingen: door
spiersamentrekkingen wordt slijm uit de longen gevoerd, wordt met kracht lucht uit de neusholten
gestoten of wordt de maaginhoud via de mond uitgescheiden.
Traanvocht behoort tot de chemische afweer en bij de eerste verdedigingslinie.
Antivirale middelen blokkeren de receptor van de gastheercel (lichaamscel), waardoor het koppelen
van virussen aan de gastheercel wordt bemoeilijkt of niet plaatsvindt. Ze kunnen daardoor de cel niet
binnendringen. Ook kunnen deze middelen de werking van de virale enzymen stoppen of vertragen.
Mutualisme. De bacterie heeft voordeel, doordat hij voedsel en onderdak krijgt. De mens heeft
voordeel, doordat hij beter is beschermd tegen ziekteverwekkers.
Commensalisme. De bacterie heeft voordeel, doordat hij voedsel en een goede plek om te leven
krijgt, maar de mens heeft geen aantoonbaar voor- of nadeel van de bacterie.
Parasitisme is een (langdurig) samenleven van twee organismen waarbij de ene soort voordeel heeft
en de ander nadeel.
Mensen met een lichte huid (minder pigment) maken meer vitamine D aan, waardoor zij in een
betere conditie verkeren om kinderen te krijgen. Deze kinderen geven het gen voor minder pigment
op hun beurt weer door aan hun kinderen.
Melanocyten: pigmentvormende cellen in de kiemlaag
Melanine: pigment dat beschermt tegen schade door uv-straling
Virus: ziekteverwekker die bestaat uit DNA of RNA met daaromheen een eiwitmantel (capside);
hebben een gastheer nodig voor voortplanting
Lichaamsvreemd: stoffen of cellen die niet in je lichaam thuishoren
Infectie: binnendringen van ziekteverwekkers in je lichaam
Huid: orgaan dat de eerste verdedigingslinie vormt in de bescherming tegen gevaren van buitenaf
Slijmvliezen: vocht producerende cellen die bij openingen in de huid de eerste verdedigingslinie
vormen in de bescherming tegen gevaren van buitenaf
Mechanische afweer: indringers buiten het lichaam houden met behulp van fysieke aanpassingen
Chemische afweer: indringers buiten het lichaam houden met behulp van stoffen
Lichaamseigen: stoffen of cellen die door je lichaam worden gemaakt of onderdeel zijn van je lichaam
Pathogenen (ziekteverwekkers): organismen uit de omgeving die je ziek kunnen maken
, Basisstof 2
Via de luchtwegen proberen veel soorten ziekteverwekkers het lichaam binnen te dringen.
De macrofagen zijn onderdeel van de aangeboren afweer en bestrijden deze
ziekteverwekkers.
Koorts zorgt voor een verhoging van de temperatuur. Bij (het in gang zetten van)
afweerreacties zijn enzymen betrokken. Een lichte verhoging van de temperatuur zal ervoor
zorgen dat enzymen sneller werken en dus ook de afweerreacties versnellen.
B-plasmacellen kunnen snel grote hoeveelheden antistoffen produceren. Antistoffen zijn
eiwitten. Ribosomen zijn nodig bij de synthese van eiwitten.
Granulocyt: fagocyt die snel reageert op binnendringende ziekteverwekkers door ze te
fagocyteren; gaat daarna meestal te gronde
Antibioticum : medicijn dat bacteriële infecties bestrijdt
T-geheugencel : langlevende T-lymfocyt die bij een volgende infectie het antigeen direct
herkent
koppelingseiwit : eiwit op celmembraan van T-lymfocyt dat zorgt voor een stevige binding bij
koppeling aan een andere cel van het immuunsysteem
mediatoren : eiwitten met een regulerende functie
rode beenmerg : plaats waar fagocyten en lymfocyten ontstaan uit stamcellen
dendritische cel : fagocyt die ziekteverwekkers fagocyteert (aangeboren afweer) en daarna
verandert in een antigeen-presenterende cel (verworven afweer); komt vooral voor in huid
en slijmvliezen
monocyt : fagocyt waaruit zich macrofagen en dendritische stellen ontwikkelen
antigeen-presenterende cel (APC) : witte bloedcel die een ziekteverwekker heeft
gefagocyteerd en het antigeen van de ziekteverwekker aan de buitenkant van de cel heeft
geplaatst
B-plasmacel : geactiveerde B-lymfocyt die specifieke antistoffen maakt tegen het antigeen
van de ziekteverwekker
Macrofaag : fagocyt die ziekteverwekkers fagocyteert (aangeboren afweer) en daarna
verandert in een antigeen-presenterende cel (verworven afweer); komt overal in het lichaam
voor
Basisstof 1
Mechanische afweer: hoesten, niezen en braken zijn voorbeelden van fysieke aanpassingen: door
spiersamentrekkingen wordt slijm uit de longen gevoerd, wordt met kracht lucht uit de neusholten
gestoten of wordt de maaginhoud via de mond uitgescheiden.
Traanvocht behoort tot de chemische afweer en bij de eerste verdedigingslinie.
Antivirale middelen blokkeren de receptor van de gastheercel (lichaamscel), waardoor het koppelen
van virussen aan de gastheercel wordt bemoeilijkt of niet plaatsvindt. Ze kunnen daardoor de cel niet
binnendringen. Ook kunnen deze middelen de werking van de virale enzymen stoppen of vertragen.
Mutualisme. De bacterie heeft voordeel, doordat hij voedsel en onderdak krijgt. De mens heeft
voordeel, doordat hij beter is beschermd tegen ziekteverwekkers.
Commensalisme. De bacterie heeft voordeel, doordat hij voedsel en een goede plek om te leven
krijgt, maar de mens heeft geen aantoonbaar voor- of nadeel van de bacterie.
Parasitisme is een (langdurig) samenleven van twee organismen waarbij de ene soort voordeel heeft
en de ander nadeel.
Mensen met een lichte huid (minder pigment) maken meer vitamine D aan, waardoor zij in een
betere conditie verkeren om kinderen te krijgen. Deze kinderen geven het gen voor minder pigment
op hun beurt weer door aan hun kinderen.
Melanocyten: pigmentvormende cellen in de kiemlaag
Melanine: pigment dat beschermt tegen schade door uv-straling
Virus: ziekteverwekker die bestaat uit DNA of RNA met daaromheen een eiwitmantel (capside);
hebben een gastheer nodig voor voortplanting
Lichaamsvreemd: stoffen of cellen die niet in je lichaam thuishoren
Infectie: binnendringen van ziekteverwekkers in je lichaam
Huid: orgaan dat de eerste verdedigingslinie vormt in de bescherming tegen gevaren van buitenaf
Slijmvliezen: vocht producerende cellen die bij openingen in de huid de eerste verdedigingslinie
vormen in de bescherming tegen gevaren van buitenaf
Mechanische afweer: indringers buiten het lichaam houden met behulp van fysieke aanpassingen
Chemische afweer: indringers buiten het lichaam houden met behulp van stoffen
Lichaamseigen: stoffen of cellen die door je lichaam worden gemaakt of onderdeel zijn van je lichaam
Pathogenen (ziekteverwekkers): organismen uit de omgeving die je ziek kunnen maken
, Basisstof 2
Via de luchtwegen proberen veel soorten ziekteverwekkers het lichaam binnen te dringen.
De macrofagen zijn onderdeel van de aangeboren afweer en bestrijden deze
ziekteverwekkers.
Koorts zorgt voor een verhoging van de temperatuur. Bij (het in gang zetten van)
afweerreacties zijn enzymen betrokken. Een lichte verhoging van de temperatuur zal ervoor
zorgen dat enzymen sneller werken en dus ook de afweerreacties versnellen.
B-plasmacellen kunnen snel grote hoeveelheden antistoffen produceren. Antistoffen zijn
eiwitten. Ribosomen zijn nodig bij de synthese van eiwitten.
Granulocyt: fagocyt die snel reageert op binnendringende ziekteverwekkers door ze te
fagocyteren; gaat daarna meestal te gronde
Antibioticum : medicijn dat bacteriële infecties bestrijdt
T-geheugencel : langlevende T-lymfocyt die bij een volgende infectie het antigeen direct
herkent
koppelingseiwit : eiwit op celmembraan van T-lymfocyt dat zorgt voor een stevige binding bij
koppeling aan een andere cel van het immuunsysteem
mediatoren : eiwitten met een regulerende functie
rode beenmerg : plaats waar fagocyten en lymfocyten ontstaan uit stamcellen
dendritische cel : fagocyt die ziekteverwekkers fagocyteert (aangeboren afweer) en daarna
verandert in een antigeen-presenterende cel (verworven afweer); komt vooral voor in huid
en slijmvliezen
monocyt : fagocyt waaruit zich macrofagen en dendritische stellen ontwikkelen
antigeen-presenterende cel (APC) : witte bloedcel die een ziekteverwekker heeft
gefagocyteerd en het antigeen van de ziekteverwekker aan de buitenkant van de cel heeft
geplaatst
B-plasmacel : geactiveerde B-lymfocyt die specifieke antistoffen maakt tegen het antigeen
van de ziekteverwekker
Macrofaag : fagocyt die ziekteverwekkers fagocyteert (aangeboren afweer) en daarna
verandert in een antigeen-presenterende cel (verworven afweer); komt overal in het lichaam
voor
