7-11-2018 De Nederlandse
Gezondheidszorg
Beleid en Management van de
Gezondheidszorg
Joyce Rommens
ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM
, De Nederlandse Gezondheidszorg | Joyce Rommens
Inhoud
Week 1: Gezondheid, gezondheidszorg en solidariteit
Samenvatting week 7 pagina’s p. 3
Artikelen 3 pagina’s p. 10
Week 2: Het recht op gezondheidszorg en overheidsverantwoordelijkheid
Samenvatting week 12 pagina’s p. 15
Artikelen 2 pagina’s p. 27
Week 3: Overheidsingrijpen vanwege een falende zorgmarkt
Samenvatting week 10 pagina’s p. 30
Artikelen 4 pagina’s p. 40
Week 4: Gezondheidsrecht, financiering van curatieve zorg en besluitvorming op nationaal niveau
Samenvatting week 16 pagina’s p. 45
Artikelen 2 pagina’s p. 61
Week 5: Nederlandse zorgwetten, financiering van langdurige zorg en beleidsevaluatie
Samenvatting week 11 pagina’s p. 64
Artikelen 3 pagina’s p. 75
Week 6: Historische ontwikkelingen I: hoe zijn we tot het huidige Nederlandse zorgstelsel gekomen?
Samenvatting week 13 pagina’s p.79
Artikelen 3 pagina’s p. 92
Week 7: Historische ontwikkelingen II: hoe zijn we tot het huidige Nederlandse zorgstelsel gekomen?
Samenvatting week 12 pagina’s p. 96
Artikelen 1 pagina p. 108
Week 8: Health care on an international level
Samenvatting week 8 pagina’s p. 110
Artikelen 1 pagina p. 117
Week 9: De ontwikkeling van de Nederlandse gezondheidszorg in internationale en maatschappelijke
context
Samenvatting week 6 pagina’s p. 119
Artikelen 0 pagina’s
Totaal aantal pagina’s samenvatting week: 95
Inclusief artikelen: 114
Pagina 1 van 124
, De Nederlandse Gezondheidszorg | Joyce Rommens
Week 1: Gezondheid, gezondheidszorg en solidariteit
1.1.3 Tutor groep: Frameworks voor gezondheid en gezondheidszorg
1) In een wetenschappelijke publicatie hoofd en bijzaken onderscheiden;
2) Een wetenschappelijk artikel lezen en daar de kernboodschap en redeneringen van de auteur
uit destilleren.
1.1.4 College: Gezondheid en zorg
1) Uitleggen dat de vraag naar gezondheidszorg voorkomt uit een behoefte aan gezondheid;
2) Uitleggen waarom de gezondheid van mensen niet alleen samenhangt met gezondheidszorg,
maar minstens zoveel met (sociale) omgeving;
3) Enkele gangbare indelingen van gezondheidszorg benoemen.
1.1.5 College + 1.6 Tutor groep: Solidariteit, collectieve financiering en schaarste in de zorg
De student kan na afloop van deze bijeenkomst:
1) Het onderscheid tussen collectieve en private financiering van gezondheidszorg uitleggen en
relateren aan het begrip solidariteit;
2) De omvang en ontwikkeling van de gezondheidszorg in termen van collectief gefinancierde
uitgaven aan de hand van cijfers beschrijven en relateren aan de omvang en ontwikkeling
van andere overheidsuitgaven;
3) De oorzaken en economische gevolgen van stijgende collectief gefinancierde uitgaven aan
gezondheidszorg uitleggen;
4) Mogelijke beleidsopties noemen om de collectief gefinancierde uitgaven aan
gezondheidszorg te beheersen;
5) In verschillende situaties van schaarste een eenvoudig keuzeprobleem economisch rationeel
oplossen.
Pagina 2 van 124
, De Nederlandse Gezondheidszorg | Joyce Rommens
1.1.4 College: Gezondheid en zorg Dr. Igna Bonfrer
VTV EEN GEZOND VOORUITZICHT – RIVM (JUNI 2018)
H2 ECONOMIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG – SCHUT & VARKEVISSER (SV)
Gezondheid wordt beïnvloed door meerdere inputfactoren, hieronder valt gezondheidszorg.
Andere factoren: zoals voeding, hygiëne, scholing, inkomen en arbeidsomstandigheden (Arah).
De gezondheidsproductiefunctie beschrijft de relatie tussen gezondheidsniveau en de inputfactoren.
Ceteris paribus = overige omstandigheden gelijkblijvend
Hier is een productiefunctie met als input: gezondheidszorg.
Marginaal product = bijdrage van 1 extra eenheid M aan H
Afnemend marginaal product = elke extra eenheid M geeft een steeds
kleinere bijdrage aan H
𝐻 𝑔𝑒𝑧𝑜𝑛𝑑ℎ𝑒𝑖𝑑
Gemiddelde bijdrage (productiviteit) = =
𝑀 𝑔𝑒𝑧𝑜𝑛𝑑ℎ𝑒𝑖𝑑𝑠𝑧𝑜𝑟𝑔
De gezondheid van de bevolking kan zelfs afnemen bij onnodig veel zorg (bijv. iedereen een blinde
darm operatie geven).
“Flat-of-the-curve medicine”, is punt M6 bereikt in ontwikkelde landen?
3 problemen bij empirisch onderzoek naar marginale bijdrage in de zorg:
- Het is onduidelijk wat gezondheid precies inhoudt
Qaly’s = aantal levensjaren, waarin je nog een goede kwaliteit van leven ondervindt
- Het is moeilijk om alleen het effect van gezondheidszorg te meten, zonder andere
inputfactoren
- Omgekeerde causaliteit? Medische zorg ↔ hogere levensverwachting
Angus Deaton beschreef in the great escape hoe de sterfte lager is geworden in 3 fasen:
1. Verbeterde voeding en huisvesting (1750-1850)
2. Verbeterde openbare volksgezondheidsvoorzieningen, riolering/hygiëne (1850-1900)
3. Medisch-technologische innovaties, vaccins/antibiotica (1900-2000)
Thomas McKeown deed een onderzoek naar de ontwikkeling in sterftecijfers in Wales/Engeland.
Voor 1950 was er de grootste sterftedaling, maar pas na 1950 kwamen er meer effectieve medische
interventies → afname van sterfte komt door toegenomen welvaart.
Samuel H. Preston heeft verschillende landen met elkaar vergeleken
obv inkomen tegenover levensverwachting.
Inkomen heeft een afnemend marginaal effect op de gezondheid.
Binnen NL is er een aanzienlijk verschil in levensverwachting obv
opleidingsniveau.
“Mensen die roken moeten meer premie betalen.”
- Roken is een grote risicofactor voor het krijgen van ziektes
Pagina 3 van 124
Gezondheidszorg
Beleid en Management van de
Gezondheidszorg
Joyce Rommens
ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM
, De Nederlandse Gezondheidszorg | Joyce Rommens
Inhoud
Week 1: Gezondheid, gezondheidszorg en solidariteit
Samenvatting week 7 pagina’s p. 3
Artikelen 3 pagina’s p. 10
Week 2: Het recht op gezondheidszorg en overheidsverantwoordelijkheid
Samenvatting week 12 pagina’s p. 15
Artikelen 2 pagina’s p. 27
Week 3: Overheidsingrijpen vanwege een falende zorgmarkt
Samenvatting week 10 pagina’s p. 30
Artikelen 4 pagina’s p. 40
Week 4: Gezondheidsrecht, financiering van curatieve zorg en besluitvorming op nationaal niveau
Samenvatting week 16 pagina’s p. 45
Artikelen 2 pagina’s p. 61
Week 5: Nederlandse zorgwetten, financiering van langdurige zorg en beleidsevaluatie
Samenvatting week 11 pagina’s p. 64
Artikelen 3 pagina’s p. 75
Week 6: Historische ontwikkelingen I: hoe zijn we tot het huidige Nederlandse zorgstelsel gekomen?
Samenvatting week 13 pagina’s p.79
Artikelen 3 pagina’s p. 92
Week 7: Historische ontwikkelingen II: hoe zijn we tot het huidige Nederlandse zorgstelsel gekomen?
Samenvatting week 12 pagina’s p. 96
Artikelen 1 pagina p. 108
Week 8: Health care on an international level
Samenvatting week 8 pagina’s p. 110
Artikelen 1 pagina p. 117
Week 9: De ontwikkeling van de Nederlandse gezondheidszorg in internationale en maatschappelijke
context
Samenvatting week 6 pagina’s p. 119
Artikelen 0 pagina’s
Totaal aantal pagina’s samenvatting week: 95
Inclusief artikelen: 114
Pagina 1 van 124
, De Nederlandse Gezondheidszorg | Joyce Rommens
Week 1: Gezondheid, gezondheidszorg en solidariteit
1.1.3 Tutor groep: Frameworks voor gezondheid en gezondheidszorg
1) In een wetenschappelijke publicatie hoofd en bijzaken onderscheiden;
2) Een wetenschappelijk artikel lezen en daar de kernboodschap en redeneringen van de auteur
uit destilleren.
1.1.4 College: Gezondheid en zorg
1) Uitleggen dat de vraag naar gezondheidszorg voorkomt uit een behoefte aan gezondheid;
2) Uitleggen waarom de gezondheid van mensen niet alleen samenhangt met gezondheidszorg,
maar minstens zoveel met (sociale) omgeving;
3) Enkele gangbare indelingen van gezondheidszorg benoemen.
1.1.5 College + 1.6 Tutor groep: Solidariteit, collectieve financiering en schaarste in de zorg
De student kan na afloop van deze bijeenkomst:
1) Het onderscheid tussen collectieve en private financiering van gezondheidszorg uitleggen en
relateren aan het begrip solidariteit;
2) De omvang en ontwikkeling van de gezondheidszorg in termen van collectief gefinancierde
uitgaven aan de hand van cijfers beschrijven en relateren aan de omvang en ontwikkeling
van andere overheidsuitgaven;
3) De oorzaken en economische gevolgen van stijgende collectief gefinancierde uitgaven aan
gezondheidszorg uitleggen;
4) Mogelijke beleidsopties noemen om de collectief gefinancierde uitgaven aan
gezondheidszorg te beheersen;
5) In verschillende situaties van schaarste een eenvoudig keuzeprobleem economisch rationeel
oplossen.
Pagina 2 van 124
, De Nederlandse Gezondheidszorg | Joyce Rommens
1.1.4 College: Gezondheid en zorg Dr. Igna Bonfrer
VTV EEN GEZOND VOORUITZICHT – RIVM (JUNI 2018)
H2 ECONOMIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG – SCHUT & VARKEVISSER (SV)
Gezondheid wordt beïnvloed door meerdere inputfactoren, hieronder valt gezondheidszorg.
Andere factoren: zoals voeding, hygiëne, scholing, inkomen en arbeidsomstandigheden (Arah).
De gezondheidsproductiefunctie beschrijft de relatie tussen gezondheidsniveau en de inputfactoren.
Ceteris paribus = overige omstandigheden gelijkblijvend
Hier is een productiefunctie met als input: gezondheidszorg.
Marginaal product = bijdrage van 1 extra eenheid M aan H
Afnemend marginaal product = elke extra eenheid M geeft een steeds
kleinere bijdrage aan H
𝐻 𝑔𝑒𝑧𝑜𝑛𝑑ℎ𝑒𝑖𝑑
Gemiddelde bijdrage (productiviteit) = =
𝑀 𝑔𝑒𝑧𝑜𝑛𝑑ℎ𝑒𝑖𝑑𝑠𝑧𝑜𝑟𝑔
De gezondheid van de bevolking kan zelfs afnemen bij onnodig veel zorg (bijv. iedereen een blinde
darm operatie geven).
“Flat-of-the-curve medicine”, is punt M6 bereikt in ontwikkelde landen?
3 problemen bij empirisch onderzoek naar marginale bijdrage in de zorg:
- Het is onduidelijk wat gezondheid precies inhoudt
Qaly’s = aantal levensjaren, waarin je nog een goede kwaliteit van leven ondervindt
- Het is moeilijk om alleen het effect van gezondheidszorg te meten, zonder andere
inputfactoren
- Omgekeerde causaliteit? Medische zorg ↔ hogere levensverwachting
Angus Deaton beschreef in the great escape hoe de sterfte lager is geworden in 3 fasen:
1. Verbeterde voeding en huisvesting (1750-1850)
2. Verbeterde openbare volksgezondheidsvoorzieningen, riolering/hygiëne (1850-1900)
3. Medisch-technologische innovaties, vaccins/antibiotica (1900-2000)
Thomas McKeown deed een onderzoek naar de ontwikkeling in sterftecijfers in Wales/Engeland.
Voor 1950 was er de grootste sterftedaling, maar pas na 1950 kwamen er meer effectieve medische
interventies → afname van sterfte komt door toegenomen welvaart.
Samuel H. Preston heeft verschillende landen met elkaar vergeleken
obv inkomen tegenover levensverwachting.
Inkomen heeft een afnemend marginaal effect op de gezondheid.
Binnen NL is er een aanzienlijk verschil in levensverwachting obv
opleidingsniveau.
“Mensen die roken moeten meer premie betalen.”
- Roken is een grote risicofactor voor het krijgen van ziektes
Pagina 3 van 124
