Bestuursrecht week 2
Wetgevende bevoegdheid:
- Bevoegdheid om algemeen verbindende voorschriften vast te stellen.
- Bijvoorbeeld: rijbewijsplicht voor bestuurders van motorvoertuigen op de weg
(artikel 107 Wegenverkeerswet 1994)
- Burgemeester is bevoegd om een rijbewijs af te geven (artikel 116
Wegenverkeerswet 1994)
- Grondwet -> democratisch gekozen organen van onder andere de gemeente,
provincie en het rijk.
Uitvoerende bevoegdheid
- Bevoegdheid om algemeen verbindende voorschriften uit te voeren
- Bijvoorbeeld: de burgemeester van Nijmegen geeft een rijbewijs af aan diegene die
z’n rijbewijs heeft gehaald.
Wet in formele zin: besluiten van Staten-Generaal en regering gezamenlijk.
Wet in materiele zin: algemeen bindend voorschrift.
Functies van het bestuursrecht
Samenleving wordt bestuurd door de overheid
Instrumentele functie: Het bestuursrecht geeft het bestuur daarvoor benodigde
juridische instrumenten
-Bijvoorbeeld: de bevoegdheid om belasting te heffen, bevoegdheid om verbod om
te bouwen zonder vergunning op te leggen, de bevoegdheid om een vergunning om
te bouwen te verlenen
Waarborgfunctie: Het bestuursrecht geeft regels die het gebruik van die juridische
instrumenten aan banden leggen en regels die de burger beschermen tegen de
overheid -Bijvoorbeeld: een vergunning om te bouwen mag alleen worden geweigerd
indien er strijd is met het bestemmingsplan of sprake is van andere in de wet
genoemde weigeringsgronden, tegen een (geweigerde) bouwvergunning staat
beroep open bij de bestuursrechter
Algemeen of bijzonder bestuursrecht?
Bijzonder bestuursrecht
- Bestuursrecht dat specifiek is voor een bepaalde sector/beleidsterrein.
- Bijvoorbeeld:
+ regels over het toekennen van een universitaire graad zijn specifiek voor het
onderwijsrecht.
+ regels over het intrekken van bijstandsuitkeringen zijn specifiek voor het
sociaalzekerheidsrecht.
, - Het bestuursrecht staat in bijzondere wetten:
+ Wet op hoger en wetenschappelijk onderwijs
+ Participatiewet (bijstand)
Algemeen bestuursrecht
- Bestuursrecht dat relevant is voor meerdere sectoren.
- Bijvoorbeeld:
+ de regel dat overheidsbesluiten niet in werking treden voordat ze zijn bekend
gemaakt, geldt in alle sectoren/beleidsterreinen.
+ de regel dat tegen overheidsbesluiten beroep kan worden ingesteld bij de
bestuursrechter, geldt in alle sectoren/beleidsterreinen.
- Het algemeen bestuursrecht staat meestal in de Algemene Wet Bestuursrecht
(AWB)
Bij het behartigen van algemene belangen beschikken overheidsorganen over twee soorten
publiekrechtelijke bevoegdheden:
1. regelgevende bevoegdheid (vaak aangeduid met: wetgevende bevoegdheid). Dit is de
bevoegdheid om algemeen verbindende voorschriften vast te stellen.
2. uitvoerende bevoegdheid.
Gemeente bestaat uit drie verschillende bestuursorganen: burgermeester, gemeenteraad en
een college van burgermeesters en wethouders.
Nog belangrijker dan het legaliteitsbeginsel is het specialiteitsbeginsel (=
bestuursbevoegdheden zijn altijd beperkt van aard en moeten altijd overeenkomstig het
doel van de betreffende wet worden uitgevoerd).
We kiezen in NL de Tweede Kamer, de Provinciale Staten en de Gemeenteraad.
Wetgeving op Rijksniveau:
1. Regering + S-G wetten in formele zin, art. 81 GW.
, 2. Regering AMvB, art. 89 GW.
3. Minister ministeriële regeling staat in art. 81 lid 4 GW.
Wetgeving op provinciaal niveau provinciale staten: verordeningen, art. 127 GW.
Wetgeving op gemeentelijk niveau gemeenteraad: verordeningen, art. 127 GW
Bijzonder bestuursrecht Algemeen bestuursrecht: Awb
Omvat alle wetten die één specifiek onderwerp van Procedureregels over de besluitvorming (bijv. over
het maatschappelijk leven regelen. bekendmaking besluiten, beslistermijnen etc.). Zijn voor
bijna alle wetten gelijk, daarom is er een algemene regeling.
Bevoegdheden worden gegeven aan Rechtsbescherming. De Awb geeft regels over bezwaar en
overheidsorganen. beroep.
Inhoud materieel recht Procedures formeelrecht
Bijzonder en algemeen bestuursrecht heb je samen nodig. De Awb geeft geen
bevoegdheden, die staan in de bijzondere wet. Om die reden vind je de instrumentele
functie van het bestuursrecht vooral terug in de bijzondere wetten. Waarborgfunctie zie je
bij bijzonder bestuursrecht en algemeen bestuursrecht beide terug.
3:2 Awb formele zorgvuldigheidsbeginsel
Hoofdstuk 4 Awb beschikkingen
Bestuursrecht week 3
Waarborgfunctie van het bestuursrecht Awb hoofdstuk 6, 7, 8, 9.
Alle beschikkingen zijn besluiten, maar niet alle besluiten zijn beschikkingen. Een besluit kan
ook van “algemene strekking” zijn, dus niet gericht op een individu of een concreet geval,
maar een dergelijk besluit heeft gevolgen voor een groep gevallen. Voorbeelden hiervan zijn
een verordening, een bestemmingsplan of een beleidsregel.
Stappenplan strijdige wetten:
Stap 1: controleren of er sprake is van strijdigheid. Als de wet zegt dat je ervan af mag wijken
is er geen sprake van strijdigheid. (Bijv. 4.1 Awb)
Stap 2: als er wel sprake is van strijdigheid. Hoe verhouden de regels zich in de
normenhiërarchie? Regels zijn van verschillend niveau hoog gaat voor laag. Regels
kunnen ook op gelijk niveau staan.
Stap 3: specifieke voorrangsregels: bijzonder gaan voor algemeen & nieuw gaat voor oud.
Bestuursrecht week 4
Bestuursorgaan (art. 1:1 lid Awb)
1. A-orgaan: orgaan van een rechtspersoon krachtens publiekrecht ingesteld.
2. B-orgaan: een persoon of college met enig openbaar gezag bekleed.
Doelstelling bestuursorgaan: beslissingen nemen in het algemeen belang.
A-organen:
1. De Gemeente (=de Gemeenteraad, de burgermeester, college van b&w) de
gemeentewet art. 6.
Wetgevende bevoegdheid:
- Bevoegdheid om algemeen verbindende voorschriften vast te stellen.
- Bijvoorbeeld: rijbewijsplicht voor bestuurders van motorvoertuigen op de weg
(artikel 107 Wegenverkeerswet 1994)
- Burgemeester is bevoegd om een rijbewijs af te geven (artikel 116
Wegenverkeerswet 1994)
- Grondwet -> democratisch gekozen organen van onder andere de gemeente,
provincie en het rijk.
Uitvoerende bevoegdheid
- Bevoegdheid om algemeen verbindende voorschriften uit te voeren
- Bijvoorbeeld: de burgemeester van Nijmegen geeft een rijbewijs af aan diegene die
z’n rijbewijs heeft gehaald.
Wet in formele zin: besluiten van Staten-Generaal en regering gezamenlijk.
Wet in materiele zin: algemeen bindend voorschrift.
Functies van het bestuursrecht
Samenleving wordt bestuurd door de overheid
Instrumentele functie: Het bestuursrecht geeft het bestuur daarvoor benodigde
juridische instrumenten
-Bijvoorbeeld: de bevoegdheid om belasting te heffen, bevoegdheid om verbod om
te bouwen zonder vergunning op te leggen, de bevoegdheid om een vergunning om
te bouwen te verlenen
Waarborgfunctie: Het bestuursrecht geeft regels die het gebruik van die juridische
instrumenten aan banden leggen en regels die de burger beschermen tegen de
overheid -Bijvoorbeeld: een vergunning om te bouwen mag alleen worden geweigerd
indien er strijd is met het bestemmingsplan of sprake is van andere in de wet
genoemde weigeringsgronden, tegen een (geweigerde) bouwvergunning staat
beroep open bij de bestuursrechter
Algemeen of bijzonder bestuursrecht?
Bijzonder bestuursrecht
- Bestuursrecht dat specifiek is voor een bepaalde sector/beleidsterrein.
- Bijvoorbeeld:
+ regels over het toekennen van een universitaire graad zijn specifiek voor het
onderwijsrecht.
+ regels over het intrekken van bijstandsuitkeringen zijn specifiek voor het
sociaalzekerheidsrecht.
, - Het bestuursrecht staat in bijzondere wetten:
+ Wet op hoger en wetenschappelijk onderwijs
+ Participatiewet (bijstand)
Algemeen bestuursrecht
- Bestuursrecht dat relevant is voor meerdere sectoren.
- Bijvoorbeeld:
+ de regel dat overheidsbesluiten niet in werking treden voordat ze zijn bekend
gemaakt, geldt in alle sectoren/beleidsterreinen.
+ de regel dat tegen overheidsbesluiten beroep kan worden ingesteld bij de
bestuursrechter, geldt in alle sectoren/beleidsterreinen.
- Het algemeen bestuursrecht staat meestal in de Algemene Wet Bestuursrecht
(AWB)
Bij het behartigen van algemene belangen beschikken overheidsorganen over twee soorten
publiekrechtelijke bevoegdheden:
1. regelgevende bevoegdheid (vaak aangeduid met: wetgevende bevoegdheid). Dit is de
bevoegdheid om algemeen verbindende voorschriften vast te stellen.
2. uitvoerende bevoegdheid.
Gemeente bestaat uit drie verschillende bestuursorganen: burgermeester, gemeenteraad en
een college van burgermeesters en wethouders.
Nog belangrijker dan het legaliteitsbeginsel is het specialiteitsbeginsel (=
bestuursbevoegdheden zijn altijd beperkt van aard en moeten altijd overeenkomstig het
doel van de betreffende wet worden uitgevoerd).
We kiezen in NL de Tweede Kamer, de Provinciale Staten en de Gemeenteraad.
Wetgeving op Rijksniveau:
1. Regering + S-G wetten in formele zin, art. 81 GW.
, 2. Regering AMvB, art. 89 GW.
3. Minister ministeriële regeling staat in art. 81 lid 4 GW.
Wetgeving op provinciaal niveau provinciale staten: verordeningen, art. 127 GW.
Wetgeving op gemeentelijk niveau gemeenteraad: verordeningen, art. 127 GW
Bijzonder bestuursrecht Algemeen bestuursrecht: Awb
Omvat alle wetten die één specifiek onderwerp van Procedureregels over de besluitvorming (bijv. over
het maatschappelijk leven regelen. bekendmaking besluiten, beslistermijnen etc.). Zijn voor
bijna alle wetten gelijk, daarom is er een algemene regeling.
Bevoegdheden worden gegeven aan Rechtsbescherming. De Awb geeft regels over bezwaar en
overheidsorganen. beroep.
Inhoud materieel recht Procedures formeelrecht
Bijzonder en algemeen bestuursrecht heb je samen nodig. De Awb geeft geen
bevoegdheden, die staan in de bijzondere wet. Om die reden vind je de instrumentele
functie van het bestuursrecht vooral terug in de bijzondere wetten. Waarborgfunctie zie je
bij bijzonder bestuursrecht en algemeen bestuursrecht beide terug.
3:2 Awb formele zorgvuldigheidsbeginsel
Hoofdstuk 4 Awb beschikkingen
Bestuursrecht week 3
Waarborgfunctie van het bestuursrecht Awb hoofdstuk 6, 7, 8, 9.
Alle beschikkingen zijn besluiten, maar niet alle besluiten zijn beschikkingen. Een besluit kan
ook van “algemene strekking” zijn, dus niet gericht op een individu of een concreet geval,
maar een dergelijk besluit heeft gevolgen voor een groep gevallen. Voorbeelden hiervan zijn
een verordening, een bestemmingsplan of een beleidsregel.
Stappenplan strijdige wetten:
Stap 1: controleren of er sprake is van strijdigheid. Als de wet zegt dat je ervan af mag wijken
is er geen sprake van strijdigheid. (Bijv. 4.1 Awb)
Stap 2: als er wel sprake is van strijdigheid. Hoe verhouden de regels zich in de
normenhiërarchie? Regels zijn van verschillend niveau hoog gaat voor laag. Regels
kunnen ook op gelijk niveau staan.
Stap 3: specifieke voorrangsregels: bijzonder gaan voor algemeen & nieuw gaat voor oud.
Bestuursrecht week 4
Bestuursorgaan (art. 1:1 lid Awb)
1. A-orgaan: orgaan van een rechtspersoon krachtens publiekrecht ingesteld.
2. B-orgaan: een persoon of college met enig openbaar gezag bekleed.
Doelstelling bestuursorgaan: beslissingen nemen in het algemeen belang.
A-organen:
1. De Gemeente (=de Gemeenteraad, de burgermeester, college van b&w) de
gemeentewet art. 6.
