Collegeaantekeningen Interculturele aspecten (tentamen hierdoor gehaald!)

Colleges interculturele pedagogiek

College 1
Waarom een kritische blik?
 De bestudering van (relaties met) mensen met verschillende culturele achtergronden
gaat inherent over perspectieven, manieren van kijken naar de wereld
 Dat roept de vraag op welke perspectieven wel en niet aan bod komen in de
maatschappij als geheel en in de universiteit en het vakgebied van de pedagogiek in
het bijzonder.

Kritische vragen over de universiteit
 Welke kennis wordt (niet) geproduceerd?
 Welke kennis wordt (niet) overgedragen?
 Welke kennis wordt (niet) gewaardeerd?
 Wie is (niet) vertegenwoordigd in de lesstof?
 Wie zijn er (niet) in de collegezaal?  Homogeen, lijken op elkaar en hebben een
gelijke culturele achtergrond

Het verborgen curriculum (Jachim, 1987)
 De impliciete normen en waarden in het onderwijs  met impliciet bedoelen we dat
ze niet hardop worden gezegd van dit zijn onze normen en waarden maar zit eigenlijk
een beetje verstopt in het onderwijs en die kunnen verstopt zitten in de structuur.
 In de structuur: vormgeving, regels, verwachtingen, autoriteit, convergentie 
structuur is hoe we dingen doen. De professor staat te vertellen en dat alle
studenten zitten te luisteren naar de professor dus die hele vormgeving geeft al aan
dat de professor het centrum van het verhaal is en de studenten zijn allemaal te
hoorders en moeten allemaal naar me luisteren, stil zijn, voorbereid er zitten. Vaak
wordt er impliciet al aangegeven en dit is hoe we het doen en ik wil graag dat jullie
daaraan conformeren. Dus convergentie i.p.v. divergentie dus dat jullie allemaal die
stof die aangeboden netjes leert en reproduceert. Dat zijn allemaal structurele
dingen die je niet hardop zegt maar beeld geven hoe de verhoudingen en
verwachtingen in elkaar zitten.
 In de inhoud: thema’s, taalgebruik, de ‘juiste’ antwoorden, objectiviteit  bijv.
docent zegt dit is goed en dit is fout wat objectiviteit suggereert.

Kritiek hoger onderwijs (Giroux, 2010)
 Hedendaagse universiteiten:
- Conservatieve ideologieën, reproductie  de hedendaagse universiteiten gaat
eigenlijk over hele conservatieve ideologieën over de status quote, over alles wat
we nu belangrijk vinden en het enige wat we doen daar is dat reproduceren. Dit
zijn de theorieën die we belangrijk vinden, dat geven we aan onze studenten en
die reproduceren dat netjes in de tentamens en die worden later net zo, omdat
die denken zo hoort het.
- ‘verslaafd’ aan methoden en verantwoording  het gaat helemaal niet meer
over inhoudelijk bezig zijn en inhoudelijke vraagstukken beantwoorden maar
eigenlijk willen we alleen maar punten scoren en studenten slagen, dat diploma’s

, worden uitgereikt en dat we netjes in onze cijfers kunnen laten zien dat we het
goed doen.
- Gericht op vaardigheden en kennis voor de markt  oftewel dat het een
arbeidsmarkt voorbereiding is die steeds belangrijker is geworden. Vroeger was
het onderwijs eigenlijk bedoelt voor intellectuele ontwikkeling en als we alleen
maar praktisch bezig zijn met wat heb je nodig om goed in een beroep te
functioneren. Je raakt een beetje kwijt waar hoger onderwijs om moet gaan
namelijk kennis en intellectuele uitdaging en kritisch nadenken over
onderwerpen.
- Teaching for the test  alles zo aanleveren aan studenten zodat ze precies weten
wat ze op het tentamen krijgen
- Te weinig aandacht voor
 Kritisch denken
 Zelfreflectie  wat is jouw rol in de kennis dat we hier aan het bespreken zijn, hoe zit
je erbij
 Burgerschap  wat beteken jij hier en straks in de bredere samenleving

 Kritische pedagogiek van Paulo Freire:
- Braziliaanse alfabetiseringswerker (1921-1997
- Rol van macht in kennisproductie en -verspreiding  hield zich heel erg bezig wie
is nou welke kennis en welke reden aan het overdragen met name als het ging
om alfabetisering dus het leren van de Portugese taal in Brazilië aan mensen die
niet konden lezen en schrijven.
- Open exploratie van mogelijkheden, debat  als je het op een goede manier wilt
doen moet je dat doen met open exploratie, dus het verkennen van allerlei
mogelijkheden, debat en niet alleen maar eenrichtingsverkeer
- Belang kritische reflectie (op heden en verleden)  veel meer na te denken over
de vragen die er net werd gesteld. En dan op heden en verleden, we moeten ons
veel meer afvragen hoe is de wereld nu en ons dat niet als een soort vaststaand
feit aannemen en zo is het zo zou het altijd wel blijven maar afvragen hoe we
willen we eigenlijk hoe het kan zijn dus een open exploratie van mogelijkheden.
Paul Freire zegt dat als je niet denkt zo is het, kun je veel meer gaan betekenen
wat dat burgerschap is en ook veel meer op een persoonlijke manier inzetten in
je leven en wat je ook gaat doen i.p.v. alleen maar reproduceren.
- Relatie lokale context – wereldorde  globalisering. Er zijn heel veel dingen die in
de wereld gebeuren die te maken hebben met wat meer dan in leiden gebeurt en
daar mag wat aandacht voor zijn.
- Nadruk op sociale verantwoordelijkheid
- Onderwijs is nooit neutraal

Dekolonisatie (artikel Hira)
 Een controversieel onderwerp
 Kennisproductie en kennisoverdracht universiteit vanuit positie van autoriteit,
geworteld in koloniale structuren  geworteld zijn in de structuren toen Nederland
nog een kolonisator was. Door die ontwikkeling

, - Eurocentrisme  we hebben het bijna alleen maar over Europese mensen en
gedeelte Amerika en dan vooral de Europese tradities. Wij zijn centrum van het
universum zijn en alles beter weten
- Schijnobjectiviteit, superioriteit  dit is hoe het is en dit is onze kennis en dit
superieur aan andere delen van de wereld
- Gebrek aan diversiteit en inclusiviteit  dus niet alleen in wat we doseren maar
ook in wie we doseren. Wie er voor de klas staat bijvoorbeeld
- Machtsposities  mensen die omhoog zijn geklommen in het systeem en het
voor hen loont om de status quote te bevestigen, dus dat bepaalde groepen meer
aan de top staan dan andere groepen en als je dat een beetje wil behouden is dat
wel fijn en dat je dan kritische elementen dan een beetje buiten de deur houdt.
 Dekolonisatie: kritische heroverweging traditionele dingen in het hoger onderwijs

Dekolonisatie (discussie Savant/Godor)
 Servant et al
- Kritische pedagogiek  dat is goed idee van Paul Freire
- Status quo niet accepteren
- Respectvol conflict/dialoog (dialectiek)  dus niet alleen maar zenden maar ook
in gesprek met de student wat is jullie perspectief. Veel breder ons kader
uitwerpen dan een tekstboek met een kader die alles zou weten.
 Godor:
- Dialectiek werkt niet (maar..)  Hij reageert eigenlijk op de kritische pedagogiek
zoals die in andere stukken wordt beschreven. Hij zegt dat dialectiek werkt niet
maar zijn bewering van wetenschappelijk onderzoek dat dialectiek niet werkt is
niet onderbouwt.
- Autonomie ook westerse waarde  servant zegt dat we autonomie aan
studenten moeten geven zodat ze meer een rol kunnen spelen en zich meer
kunnen ontwikkelen. Autonomie is eigenlijk een westerse waarden, in veel
andere delen van de wereld gaat het juist om de gemeenschap en de groep
- Alles is subjectief?  Zijn er dan geen feiten meer?
- Dekolonisatie = indoctrinatie  willen studenten indoctrineren met hun
ideologie dat moeten we niet willen.

Indoctrinatie? Doris lessing
 Ideaal gesproken wat we tegen elk kind zouden moeten zeggen: je bent in dit proces
om geïndoctrineerd te worden, we hebben helaas nog niet een systeem van
onderwijs gevonden die niet een systeem van indoctrinatie is. Het spijt me maar het
is het beste wat we kunnen doen.
 Ze zegt: ‘Wat je hier wordt onderwezen is een samenstelling van hedendaagse
vooroordelen en de keuzes van een bepaalde cultuur. Een blik op de geschiedenis
laat zien hoe veranderlijk die zijn. Je wordt onderwezen door mensen die in staat
waren zich aan te passen aan de denkbeelden van hun voorgangers. Het is een
systeem dat zichzelf in stand houdt. Sommigen van jullie zullen vertrekken en
manieren vinden om zichzelf te ontwikkelen, voor zichzelf te oordelen. Diegenen die
blijven moeten zich altijd realiseren dat ze gevormd worden om te passen bij
beperkte behoeften van deze specifieke samenleving.’