Samenvatting Uitwerking hoorcolleges + uitwerking relevante jurisprudentie ONDERNEMINGSRECHT

Ondernemingsrecht, hoorcolleges



Week 1
Het begrip ‘onderneming’: art. 2 Handelsregisterbesluit.  naar winst streven is wel van belang.
Art. 1 lid 1 sub c Wet op de Ondernemingsraden. het naar winst streven is niet van belang, als er al
wordt gewerkt door middel van een arbeidsovereenkomst is er sprake van een onderneming. Als er
wordt gewerkt vanwege een arbeidsovereenkomst, dan is er al sprake van een onderneming in de zin
van de WOR.
Je moet kijken in de zin van welke wet je het begrip onderneming gebruikt.
KvK is het bestuursorgaan wat dit bijhoudt.

Het handelsregister is het belangrijkst in deze cursus. Hierin staan alle ondernemingen geregistreerd.
De Handelsregisterwet geeft precies aan wat ieders verplichting is. De ondernemingen moeten
wijzigingen doorgeven in het register. Alle gegevens zijn hier door iedereen (tegen betaling) te
verkrijgen.

Algemene kenmerken rechtspersoon
Art. 2:1 tot 2:3 BW:
 Publiekrechtelijke rechtspersonen
 Kerkgenootschappen
 Privaatrechtelijke rechtspersonen
Noodzakelijke bepalingen i.v.m. het vermogensrechtelijk handelen van publiekrechtelijke
rechtspersonen en kerkgenootschappen.
De reden dat deze worden genoemd is omdat art. 2:5 BW ook voor deze rechtspersonen van
toepassing is.

Rechtspersoonlijkheid
In art. 2:3 BW staan de verschillende rechtspersonen.

Art. 2:5 BW is belangrijk. Hier staat dat een natuurlijk persoon een rechtshandeling kan verrichten.
(Overeenkomst sluiten, onrechtmatige daad plegen). Rechtspersonen kunnen dat ook. Ze zijn ook
gewoon verantwoordelijk.
Wat een natuurlijk persoon kan, kan een rechtspersoon ook juridisch gezien.

De wet maakt onderscheid tussen een rechtspersoon en een onderneming.

Oprichting bij notariële akte
Er moet een notaris worden ingeschakeld.
 Vereniging (formeel): 2:26 lid 1 jo. 2:27 lid 1 BW
 Coöperatie: 2:53 lid BW
 Onderlinge Waarborg Maatschappij: 2:53 lid 2 BW
 NV: 2:64 lid 2 BW
 BV: 2:175 lid 2 BW
 Stichting: 2:286 lid 1 BW

Uitzondering: informele vereniging. Een van onze grondrechten is de vrijheid van vereniging. We
mogen ons verenigen als het gaat om gelijkgezinden (geloofsopvatting, maatschappijopvatting). Het
recht van vereniging heet dit. Als het zo zou zijn dat het BW zegt dat je hier alleen maar gebruik van
kan maken als je een vereniging opricht bij een notaris, dan leg je als overheid wel een hele grote
drempel op. Daarom kun je ook een vereniging oprichten zonder naar de notaris te hoeven.

, Ondernemingsrecht, hoorcolleges


Rechtspersonen zonder rechtspersoonlijkheid:
 Eenmanszaak
 Maatschap (titel 9 boek 7A BW)
 Vennootschap onder firma (titel 3 WvK)
 Commanditaire vennootschap (titel 3 WvK)

Wie is dan bevoegd rechtshandelingen te verrichten namens de rechtspersoon?

Organen van een rechtspersoon
 AVL/AVA
 Bestuur
 Eventueel: Raad van Commissarissen of Raad van Toezicht
Zie bijv. art. 2:78a BW, 2:189a BW.

Arrest: ‘geestelijk leider’.
Een stichting heeft als doel de verbreiding van de Islam in Nederland. De leider woont in Pakistan. Hij
kan bindende adviezen geven aan het bestuur. Hij kan zijn eigen opvolger benoemen. Bepaalde
bestuursbesluiten vereisen de goedkeuring van de leider. Dit staat in de statuten. Het bestuur is hier
niet blij mee. Er wordt een verzoekschrift bij de rechter ingediend of ze dit kunnen wijzigen. Dat
willen ze niet, want er zijn onvoorziene omstandigheden vereist. Er is wel wat anders aan de hand: ze
kunnen het doel niet bereiken. Dus de stichting werd ontbonden. Bestuur in hoger beroep: de hoge
raad zegt dat de leider eigenlijk nog nooit gebruik heeft gemaakt van zijn macht. Art. 2:8 en 2:15 BW:
als hij dit wel had gedaan was dit vernietigbaar. Hij is eigenlijk orgaan van de rechtspersoon.
Conclusie: niet alle organen zijn genoemd in de wet.
Andere conclusie: je mag niet zomaar concluderen dat het doel niet te bereiken meer is. Daar moet
meer voor aan de hand zijn.

Het bestuur
 Art. 2:129 lid 1 BW (NV)
 Art. 2:239 lid 1 BW (BV)
 Art. 2:44 lid 1 BW (vereniging, coöperatie en owm)
 Art. 2:291 lid 1 BW (stichting)

Vertegenwoordiging door het bestuur en bestuurders
 Art. 2:130 BW (NV)
 Art. 2:240 BW (BV)
 Art. 2:45 BW (vereniging, coöperatie en owm)
 Art. 2:292 BW (stichting)

Regels voor verschillende rechtspersonen zijn nagenoeg identiek, verschil zit in lid 2, eerste volzin.
- Nv, bv: bestuurder is automatisch vertegenwoordigingsbevoegd, tenzij statuten dit uitsluiten.
- Overig: bestuurder is alleen individueel bevoegd als de statuten dit bepalen.

Aansprakelijkheid bestuurders
Op grond van art. 2:9 BW (interne aansprakelijkheid)
 Er is een ernstig verwijt nodig. Een bestuurder van een rechtspersoon kun je niet zomaar
aansprakelijk stellen.
 Arrest Staleman-Van de Ven
De wetgever heeft de voorwaarden uit dit arrest gedeeltelijk gecodificeerd in art. 2:9 BW.

Voorbeelden onbehoorlijke taakvervulling:
 Het onttrekken van middelen aan de rechtspersoon, bijv. om hier privé over te beschikken.