Hoorcollege week 2 Wie zijn tot aanbesteden verplicht?
Kernvraag van dit college
> Definitie van ‘aanbesteden’
> zie college 1
> Aanbestedingsplicht in concrete geval hangt af van:
> de hoedanigheid van de aanbesteder (college 2), en
> de aard en (financiële) omvang van de ‘overeenkomst’ die de aanbesteder in de markt zet
(college 3)
> Ook wanneer in het concrete geval geen aanbestedingsplicht geldt, kunnen beginselen en regels
van aanbestedingsrecht van toepassing zijn
> HR 4 april 2003, NJ 2004/35 (RZG/ComforMed), aanbestedende dienst, opdracht onder
drempelbedrag. Zie thans art. 1.11, 1.12, 1.14 en 1.15 Aw
> HR 3 mei 2013, NJ 2013, 572 (KLM/CCC), geen aanbestedende dienst
Vandaag gaan we het hebben over de vraag: wie zijn tot aanbesteden verplicht? De
aanbestedingsplicht hangt van een aantal factoren af. Het hangt ervan af of je als een
aanbestedende dienst gekwalificeerd kan worden (daar gaat het vandaag over) maar
het hangt ook af van een aantal andere factoren (bijv. verplicht aanbesteden als de
opdracht die je hebt uitgezet een bepaald drempelbedrag overschrijdt). Vandaag
gaan we het hebben over welke entiteiten tot aanbesteden verplicht zijn.
De entiteiten waar de aanbestedingsplicht formeel niet geldt zijn toch gebonden aan
de beginselen die ten grondslag liggen aan het aanbestedingsrecht (arrest
RZG/ComforMed). Dat gaat over een aanbestedende dienst.. we zullen zien dat een
aanbestedende dient in beginsel tot aanbesteden verplicht is maar in deze casus ging
het om een opdracht die uitgezet werd die lager was dan het drempelbedrag om tot
aanbesteden verplicht te zijn. Toen kwam eigenlijk de vraag op… ja.. was je dan toch
niet gebonden aan beginselen van het aanbestedingsrecht (transparantiebeginsel,
gelijkheidsbeginsel etc.). Daarvan zei de HR in die casus.. RZG had zelf vrijwillig
gekozen om een aanbestedingsprocedure in gang te zetten en op basis van de
precontractuele maatstaven van redelijkheid en billijkheid betekende dat RZG
verplicht was om de verschillende aanbieders gelijk te behandelen (bij een vrijwillige
aanbesteding zijn de beginselen van het aanbestedingsrecht niet automatisch van
toepassing want afdeling 1.2.2 is niet van toepassing dus via de precontractuele
redelijkheid en billijkheid is de aanbestedende dienst toch gebonden aan de
beginselen van het aanbestedingsrecht).
KLM/CCC: daar ging KLM een opdracht uitzetten voor schoonmaakwerkzaamheden
voor KLM. Er waren twee partijen en die hadden de mogelijkheid om een prijsopgave
te doen. Partijen hadden hun prijsopgaven ingediend maar op een gegeven moment
zonder dat een van de partijen het wist ging KLM nog even verder onderhandelen
met een andere partij en kreeg die partij de mogelijkheid om nog een keer een
aangepaste prijsopgave te doen. Toen was ook de vraag: zijn hier
aanbestedingsregels geschonden? HR: op zich is KLM geen aanbestedende dienst
maar ook hier kunnen de precontractuele maatstaven van redelijkheid en billijkheid
meenemen dat je dan toch partijen gelijk had moeten behandelen.
Zelfs wanneer een entiteit geen aanbestedende dienst is of zelfs wanneer de
drempelwaarde niet is behaald dan kan het zo zijn dat over de band van de R&B toch
beginselen van aanbestedingsrecht van toepassing zijn.
1
, Hoedanigheid van de aanbesteder
>‘Aanbestedende dienst’
>Richtlijn 2014/24/EU
>art. 1.1 Aw 2012
>‘Speciale-sectorbedrijf’
>Richtlijn 2014/25/EU
>art. 1.1 Aw 2012
Aanbestedende diensten zijn op grond van de Europese richtlijn verplicht tot aanbesteden
(richtlijn 2014/24/EU en art. 1.1 Aw 2012).
Daarnaast kennen we ook het begrip speciale-sectorbedrijf. Speciale-sectorbedrijven zijn ook
aanbestedende diensten. Dat zijn overheidsbedrijven met bijzondere of uitsluitende rechten
(zie volgende sheet). Speciale-sectorbedrijven zijn aanbestedende diensten en dus ook
aanbestedingsplichtig.
‘Speciale-sectorbedrijven’ (art. 1.1 Aw)
> Aanbestedende dienst
> Overheidsbedrijf
> Entiteiten met bijzondere of uitsluitende rechten
> Voor zover zij een van de in art. 3.1 t/m 3.6 Aw genoemde activiteiten uitoefenen:
> levering/transport gas, warmte, elektriciteit
> productie en levering van water
> openbaar vervoer over land
> postdiensten
> winning van fossiele brandstoffen
> exploitatie van (lucht)havens
Relevantie onderscheid
> ‘Aanbestedende dienst’
> deel 1 jo. deel 2 Aw 2012
> Drempelwaarden leveringen en diensten (€ 139.000,- / € 214.000,-)
> Drempelwaarden opdrachten voor sociale en andere specifieke diensten (€ 750.000,-)
> Keuze tussen de openbare of niet-openbare procedure
> ‘Speciale-sectorbedrijf’
> deel 1 jo. deel 3 Aw 2012
> Drempelwaarden leveringen en diensten (€ 428.000,-)
> Drempelwaarden opdrachten voor sociale en andere specifieke diensten (€ 1.000.000,-)
> Keuze tussen de openbare, niet-openbare of onderhandelingsprocedure
Je zou kunnen zeggen dat voor speciale-sectorbedrijven een minder streng
aanbestedingsregime geldt. Aanbestedende diensten moeten veel eerder aanbesteden
omdat de drempelwaarden lager zijn.
‘Aanbestedende diensten’ (art. 1.1 Aw)
> Staat, territoriale lichamen
> (diensten van) het Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen
> functioneel uitleggen: HvJ EG 20 september 1988, zaak C-31/87 (Beentjes), rov. 11-
12
> Publiekrechtelijke instellingen
> Samenwerkingsverbanden van deze overheden of publiekrechtelijke instellingen
> Vereniging als de VNG?
2
Kernvraag van dit college
> Definitie van ‘aanbesteden’
> zie college 1
> Aanbestedingsplicht in concrete geval hangt af van:
> de hoedanigheid van de aanbesteder (college 2), en
> de aard en (financiële) omvang van de ‘overeenkomst’ die de aanbesteder in de markt zet
(college 3)
> Ook wanneer in het concrete geval geen aanbestedingsplicht geldt, kunnen beginselen en regels
van aanbestedingsrecht van toepassing zijn
> HR 4 april 2003, NJ 2004/35 (RZG/ComforMed), aanbestedende dienst, opdracht onder
drempelbedrag. Zie thans art. 1.11, 1.12, 1.14 en 1.15 Aw
> HR 3 mei 2013, NJ 2013, 572 (KLM/CCC), geen aanbestedende dienst
Vandaag gaan we het hebben over de vraag: wie zijn tot aanbesteden verplicht? De
aanbestedingsplicht hangt van een aantal factoren af. Het hangt ervan af of je als een
aanbestedende dienst gekwalificeerd kan worden (daar gaat het vandaag over) maar
het hangt ook af van een aantal andere factoren (bijv. verplicht aanbesteden als de
opdracht die je hebt uitgezet een bepaald drempelbedrag overschrijdt). Vandaag
gaan we het hebben over welke entiteiten tot aanbesteden verplicht zijn.
De entiteiten waar de aanbestedingsplicht formeel niet geldt zijn toch gebonden aan
de beginselen die ten grondslag liggen aan het aanbestedingsrecht (arrest
RZG/ComforMed). Dat gaat over een aanbestedende dienst.. we zullen zien dat een
aanbestedende dient in beginsel tot aanbesteden verplicht is maar in deze casus ging
het om een opdracht die uitgezet werd die lager was dan het drempelbedrag om tot
aanbesteden verplicht te zijn. Toen kwam eigenlijk de vraag op… ja.. was je dan toch
niet gebonden aan beginselen van het aanbestedingsrecht (transparantiebeginsel,
gelijkheidsbeginsel etc.). Daarvan zei de HR in die casus.. RZG had zelf vrijwillig
gekozen om een aanbestedingsprocedure in gang te zetten en op basis van de
precontractuele maatstaven van redelijkheid en billijkheid betekende dat RZG
verplicht was om de verschillende aanbieders gelijk te behandelen (bij een vrijwillige
aanbesteding zijn de beginselen van het aanbestedingsrecht niet automatisch van
toepassing want afdeling 1.2.2 is niet van toepassing dus via de precontractuele
redelijkheid en billijkheid is de aanbestedende dienst toch gebonden aan de
beginselen van het aanbestedingsrecht).
KLM/CCC: daar ging KLM een opdracht uitzetten voor schoonmaakwerkzaamheden
voor KLM. Er waren twee partijen en die hadden de mogelijkheid om een prijsopgave
te doen. Partijen hadden hun prijsopgaven ingediend maar op een gegeven moment
zonder dat een van de partijen het wist ging KLM nog even verder onderhandelen
met een andere partij en kreeg die partij de mogelijkheid om nog een keer een
aangepaste prijsopgave te doen. Toen was ook de vraag: zijn hier
aanbestedingsregels geschonden? HR: op zich is KLM geen aanbestedende dienst
maar ook hier kunnen de precontractuele maatstaven van redelijkheid en billijkheid
meenemen dat je dan toch partijen gelijk had moeten behandelen.
Zelfs wanneer een entiteit geen aanbestedende dienst is of zelfs wanneer de
drempelwaarde niet is behaald dan kan het zo zijn dat over de band van de R&B toch
beginselen van aanbestedingsrecht van toepassing zijn.
1
, Hoedanigheid van de aanbesteder
>‘Aanbestedende dienst’
>Richtlijn 2014/24/EU
>art. 1.1 Aw 2012
>‘Speciale-sectorbedrijf’
>Richtlijn 2014/25/EU
>art. 1.1 Aw 2012
Aanbestedende diensten zijn op grond van de Europese richtlijn verplicht tot aanbesteden
(richtlijn 2014/24/EU en art. 1.1 Aw 2012).
Daarnaast kennen we ook het begrip speciale-sectorbedrijf. Speciale-sectorbedrijven zijn ook
aanbestedende diensten. Dat zijn overheidsbedrijven met bijzondere of uitsluitende rechten
(zie volgende sheet). Speciale-sectorbedrijven zijn aanbestedende diensten en dus ook
aanbestedingsplichtig.
‘Speciale-sectorbedrijven’ (art. 1.1 Aw)
> Aanbestedende dienst
> Overheidsbedrijf
> Entiteiten met bijzondere of uitsluitende rechten
> Voor zover zij een van de in art. 3.1 t/m 3.6 Aw genoemde activiteiten uitoefenen:
> levering/transport gas, warmte, elektriciteit
> productie en levering van water
> openbaar vervoer over land
> postdiensten
> winning van fossiele brandstoffen
> exploitatie van (lucht)havens
Relevantie onderscheid
> ‘Aanbestedende dienst’
> deel 1 jo. deel 2 Aw 2012
> Drempelwaarden leveringen en diensten (€ 139.000,- / € 214.000,-)
> Drempelwaarden opdrachten voor sociale en andere specifieke diensten (€ 750.000,-)
> Keuze tussen de openbare of niet-openbare procedure
> ‘Speciale-sectorbedrijf’
> deel 1 jo. deel 3 Aw 2012
> Drempelwaarden leveringen en diensten (€ 428.000,-)
> Drempelwaarden opdrachten voor sociale en andere specifieke diensten (€ 1.000.000,-)
> Keuze tussen de openbare, niet-openbare of onderhandelingsprocedure
Je zou kunnen zeggen dat voor speciale-sectorbedrijven een minder streng
aanbestedingsregime geldt. Aanbestedende diensten moeten veel eerder aanbesteden
omdat de drempelwaarden lager zijn.
‘Aanbestedende diensten’ (art. 1.1 Aw)
> Staat, territoriale lichamen
> (diensten van) het Rijk, gemeenten, provincies, waterschappen
> functioneel uitleggen: HvJ EG 20 september 1988, zaak C-31/87 (Beentjes), rov. 11-
12
> Publiekrechtelijke instellingen
> Samenwerkingsverbanden van deze overheden of publiekrechtelijke instellingen
> Vereniging als de VNG?
2
