Onderwijskunde en pedagogiek
Kiezen voor het jonge kind
Hs 1: Het jonge kind
Kinderen jonger dan 6 jaar zijn gericht op de binnen wereld, ze worden beheerst door
impulsen van binnenuit. Groeien en ontwikkelen doen jonge kinderen van binnen naar buiten.
Ook leven jonge kinderen nog in een toestand van onbewuste vanzelfsprekendheid van het
bestaan, ‘Als hij blij is lacht hij, als hij boos is, schreeuwt hij.’
Kinderen vanaf 6 jaar (schoolkind) zijn gericht op de buitenwereld. Ontwikkeling gaat van
buiten naar binnen. (leerkracht of boek draagt kennis over)
Kenmerken kinderen in de kleuterleeftijd:
Emotionele beleving:
Beleven emoties heel intens. Gebeurtenissen in de kleuterleeftijd, zullen tot laat geassocieerd
worden met dingen. (Altijd bij oma logeren, ze liet altijd de aardappelen aanbranden, jaren
later die geur nog positief geassocieerd worden met oma). Een kleuter die zich bij jou veilig
voelt, zal ook de school en de activiteiten als aangenaam ervaren.
Intuïtief:
Kleuters voelen situaties en mensen aan. Ze zullen doorhebben als je iemand minder leuk vind
of als een klasgenootje verdrietig is. Het is belangrijk om van elk kind te houden, doe je dit
niet, doe je een kind tekort en zal het bij jou niet tot zijn recht komen.
Egocentrisme:
Jonge kinderen zijn egocentrisch. Ze kunnen zich niet verplaatsen in het perspectief van een
ander.
Hang naar gewoontes en routines:
Jonge kinderen zijn gewoontedieren. Vaste gewoontes/routines geven de kinderen zekerheid.
Concentratievermogen:
Jonge kinderen kunnen zich goed concentreren. Echter, vinden ze het lastig om 20 minuten
stil te zitten. Les aanpassen hierop.
Behoefte aan handelen en bewegen:
Bewegingsbehoefte is heel groot. Je kunt kinderen beter aan het werk zetten, dan stil te laten
zitten. (Geen rekenlesje waar ze heel de tijd zitten te kijken, nee laat ze zelf iets bouwen en
het tellen).
Magisch denken:
Voor peuters en kleuters is de wereld magisch. Als je met jonge kinderen wil werken, moet je
zelf ook weer een beetje in de magische wereld geloven en vooral er in mee gaan met
kinderen.`
Geen scherp onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid:
Jonge kinderen hebben vermogen om fantasie als werkelijkheid te beleven.
, Hs 5: Pedagogisch handelen
Pedagogisch handelen is erop gericht kinderen die noodzakelijke hulp en ondersteuning te
bieden zolang ze die nodig hebben. Dit heeft invloed op de persoonsvorming van een kind.
Een pedagogische relatie is gebaseerd op het belang van het kind. Het kenmerkt zich door
betrouwbaarheid en dienstbaarheid.
Van een goede relatie verwachten we dat: de partijen zich bij elkaar betrokken voelen en ze
elkaars verdriet en vreugde delen. De partijen elkaar serieus nemen en er wederzijds plezier is
in het omgaan.
Pedagogische basishouding moet voldoen aan:
Echtheid:
Een goede leerkracht is altijd zichzelf. Echtheid kenmerkt zich door eerlijk te zijn tegenover
jezelf en de durf om die gevoelens ook met anderen te delen.
Waardering, aanvaarding en vertrouwen:
Het is een aanvaarden van dit andere individu als een afzonderlijk persoon, in zichzelf
waardevol. Het is een fundamenteel vertrouwen, een overtuigd zijn dat deze ander in wezen
betrouwbaar is.
Empathisch begrijpen:
Het vermogen een ander te begrijpen, zich in te leven in zijn zienswijze, gedachten en
gevoelens. Het is belangrijk empathisch te reageren op kinderen.
Kiezen voor het jonge kind
Hs 1: Het jonge kind
Kinderen jonger dan 6 jaar zijn gericht op de binnen wereld, ze worden beheerst door
impulsen van binnenuit. Groeien en ontwikkelen doen jonge kinderen van binnen naar buiten.
Ook leven jonge kinderen nog in een toestand van onbewuste vanzelfsprekendheid van het
bestaan, ‘Als hij blij is lacht hij, als hij boos is, schreeuwt hij.’
Kinderen vanaf 6 jaar (schoolkind) zijn gericht op de buitenwereld. Ontwikkeling gaat van
buiten naar binnen. (leerkracht of boek draagt kennis over)
Kenmerken kinderen in de kleuterleeftijd:
Emotionele beleving:
Beleven emoties heel intens. Gebeurtenissen in de kleuterleeftijd, zullen tot laat geassocieerd
worden met dingen. (Altijd bij oma logeren, ze liet altijd de aardappelen aanbranden, jaren
later die geur nog positief geassocieerd worden met oma). Een kleuter die zich bij jou veilig
voelt, zal ook de school en de activiteiten als aangenaam ervaren.
Intuïtief:
Kleuters voelen situaties en mensen aan. Ze zullen doorhebben als je iemand minder leuk vind
of als een klasgenootje verdrietig is. Het is belangrijk om van elk kind te houden, doe je dit
niet, doe je een kind tekort en zal het bij jou niet tot zijn recht komen.
Egocentrisme:
Jonge kinderen zijn egocentrisch. Ze kunnen zich niet verplaatsen in het perspectief van een
ander.
Hang naar gewoontes en routines:
Jonge kinderen zijn gewoontedieren. Vaste gewoontes/routines geven de kinderen zekerheid.
Concentratievermogen:
Jonge kinderen kunnen zich goed concentreren. Echter, vinden ze het lastig om 20 minuten
stil te zitten. Les aanpassen hierop.
Behoefte aan handelen en bewegen:
Bewegingsbehoefte is heel groot. Je kunt kinderen beter aan het werk zetten, dan stil te laten
zitten. (Geen rekenlesje waar ze heel de tijd zitten te kijken, nee laat ze zelf iets bouwen en
het tellen).
Magisch denken:
Voor peuters en kleuters is de wereld magisch. Als je met jonge kinderen wil werken, moet je
zelf ook weer een beetje in de magische wereld geloven en vooral er in mee gaan met
kinderen.`
Geen scherp onderscheid tussen fantasie en werkelijkheid:
Jonge kinderen hebben vermogen om fantasie als werkelijkheid te beleven.
, Hs 5: Pedagogisch handelen
Pedagogisch handelen is erop gericht kinderen die noodzakelijke hulp en ondersteuning te
bieden zolang ze die nodig hebben. Dit heeft invloed op de persoonsvorming van een kind.
Een pedagogische relatie is gebaseerd op het belang van het kind. Het kenmerkt zich door
betrouwbaarheid en dienstbaarheid.
Van een goede relatie verwachten we dat: de partijen zich bij elkaar betrokken voelen en ze
elkaars verdriet en vreugde delen. De partijen elkaar serieus nemen en er wederzijds plezier is
in het omgaan.
Pedagogische basishouding moet voldoen aan:
Echtheid:
Een goede leerkracht is altijd zichzelf. Echtheid kenmerkt zich door eerlijk te zijn tegenover
jezelf en de durf om die gevoelens ook met anderen te delen.
Waardering, aanvaarding en vertrouwen:
Het is een aanvaarden van dit andere individu als een afzonderlijk persoon, in zichzelf
waardevol. Het is een fundamenteel vertrouwen, een overtuigd zijn dat deze ander in wezen
betrouwbaar is.
Empathisch begrijpen:
Het vermogen een ander te begrijpen, zich in te leven in zijn zienswijze, gedachten en
gevoelens. Het is belangrijk empathisch te reageren op kinderen.
