Vaatziekten
1. Bespreek de belangrijkste oorzaken en de klinische presentatie van een aorta aneurysma en een
aorta dissectie
Aorta aneurysma
Een aorta aneurysma is een abnormale, gelokaliseerde dilatatie van de arterie. De dilatatie moet
minstens 50% van de aorta bedragen om een aneurysma te zijn. Dit komt het meest frequent
abdominaal voor.
Er zijn twee subvormen: echt aneurysma en vals aneurysma. Bij een echt aneurysma heeft de wand
op de plaats van dilatatie dezelfde samenstelling als in gezonde segmenten van de aorta. Deze
subvorm heeft de minste kans om abrupt te scheuren. Bij een vals aneurisma treedt een volume
expansie van de aorta op. De wand is hierbij zeer dun, soms zelfs maar een vlies. Er is een grote kans
op een ruptuur.
De voornaamste oorzaak (90%) van aneurysma’s is atherosclerose. Daarnaast kunnen ook cystische
medianecrose of andere zeldzame oorzaken zoals infectieuze aortitis een oorzaak zijn.
Atherosclerotische aneurysma’s ontstaan zelden voor de leeftijd van 50 jaar en als er risicofactoren
aanwezig zijn voor atherosclerose (roken, hoge BD, hoge cholesterol..) is de kans hoger.
Cystische medianecrose is de meest voorkomende oorzaak voor aorta aneurysma’s thv de aorta
ascendens. Dit gaat gepaard met aortaklepinsufficiëntie. Er is een degeneratie en fragmentatie van
elastische vezels waardoor het elastisch vermogen van de aorta sterk is aangetast.
Door atherosclerose wordt de vaatwand van de aorta broos. Het bloed komt met zeer hoge
dynamiek door de aorta waardoor er een hoge sheer stress is. Een aorta aneurysma verloopt
asymptomatisch.
Aorta dissectie of scheur
Een bloed-gevuld kanaal van variabele lengte dat zich uitstrekt in de media en intima van de
adventitia scheurt. Er zijn twee vormen: een intimascheur, waardoor bloed onder arteriële druk in de
spierlaag van de tunica media wordt gestuwd, of een ruptuur vasa vasorum met een bloeding in de
tunica media.
Aorta dissectie heeft risicofactoren: mediadegeneratie kan optreden door chronische hypertensie,
leeftijd, cystische medianecrose, syndroom van Marfan, trauma… Daarnaast komt het meer voor bij
mannen dan bij vrouwen en komt het voornamelijk voor in de aorta ascendens.
Ook hier kan een aorta dissectie veroorzaakt worden door atherosclerose. Door atherosclerose
wordt de vaatwand van de aorta broos. Het bloed komt met zeer hoge dynamiek door de aorta
waardoor er een hoge sheer stress is. Het kan gebeuren dat de binnenzijde van de zieke aorta
scheurt (intima), waardoor het bloed in de vaatwand terecht komt. Hierdoor kan de volledige intima
afgescheurd worden en een vals lumen ontstaan, enkel afgegrens door de adventitia. De kans op een
scheur van de adventitia is zeer groot.
Scheuren van de intima kunnen focaal zijn (enkel in één deel), maar kunnen ook over de hele aorta
plaatsvinden.
Bij de scheur voelen patiënten een zeer intense, scheurende pijn in de rugstreek of buik. Andere
symptomen worden bepaald door de plaats van de scheur. Als het gebeurt in het stijgende deel van
de aorta kunnen 1 of 2 van de hersenslagaders worden afgesloten. Dit kan leiden tot een beroerte.
1. Bespreek de belangrijkste oorzaken en de klinische presentatie van een aorta aneurysma en een
aorta dissectie
Aorta aneurysma
Een aorta aneurysma is een abnormale, gelokaliseerde dilatatie van de arterie. De dilatatie moet
minstens 50% van de aorta bedragen om een aneurysma te zijn. Dit komt het meest frequent
abdominaal voor.
Er zijn twee subvormen: echt aneurysma en vals aneurysma. Bij een echt aneurysma heeft de wand
op de plaats van dilatatie dezelfde samenstelling als in gezonde segmenten van de aorta. Deze
subvorm heeft de minste kans om abrupt te scheuren. Bij een vals aneurisma treedt een volume
expansie van de aorta op. De wand is hierbij zeer dun, soms zelfs maar een vlies. Er is een grote kans
op een ruptuur.
De voornaamste oorzaak (90%) van aneurysma’s is atherosclerose. Daarnaast kunnen ook cystische
medianecrose of andere zeldzame oorzaken zoals infectieuze aortitis een oorzaak zijn.
Atherosclerotische aneurysma’s ontstaan zelden voor de leeftijd van 50 jaar en als er risicofactoren
aanwezig zijn voor atherosclerose (roken, hoge BD, hoge cholesterol..) is de kans hoger.
Cystische medianecrose is de meest voorkomende oorzaak voor aorta aneurysma’s thv de aorta
ascendens. Dit gaat gepaard met aortaklepinsufficiëntie. Er is een degeneratie en fragmentatie van
elastische vezels waardoor het elastisch vermogen van de aorta sterk is aangetast.
Door atherosclerose wordt de vaatwand van de aorta broos. Het bloed komt met zeer hoge
dynamiek door de aorta waardoor er een hoge sheer stress is. Een aorta aneurysma verloopt
asymptomatisch.
Aorta dissectie of scheur
Een bloed-gevuld kanaal van variabele lengte dat zich uitstrekt in de media en intima van de
adventitia scheurt. Er zijn twee vormen: een intimascheur, waardoor bloed onder arteriële druk in de
spierlaag van de tunica media wordt gestuwd, of een ruptuur vasa vasorum met een bloeding in de
tunica media.
Aorta dissectie heeft risicofactoren: mediadegeneratie kan optreden door chronische hypertensie,
leeftijd, cystische medianecrose, syndroom van Marfan, trauma… Daarnaast komt het meer voor bij
mannen dan bij vrouwen en komt het voornamelijk voor in de aorta ascendens.
Ook hier kan een aorta dissectie veroorzaakt worden door atherosclerose. Door atherosclerose
wordt de vaatwand van de aorta broos. Het bloed komt met zeer hoge dynamiek door de aorta
waardoor er een hoge sheer stress is. Het kan gebeuren dat de binnenzijde van de zieke aorta
scheurt (intima), waardoor het bloed in de vaatwand terecht komt. Hierdoor kan de volledige intima
afgescheurd worden en een vals lumen ontstaan, enkel afgegrens door de adventitia. De kans op een
scheur van de adventitia is zeer groot.
Scheuren van de intima kunnen focaal zijn (enkel in één deel), maar kunnen ook over de hele aorta
plaatsvinden.
Bij de scheur voelen patiënten een zeer intense, scheurende pijn in de rugstreek of buik. Andere
symptomen worden bepaald door de plaats van de scheur. Als het gebeurt in het stijgende deel van
de aorta kunnen 1 of 2 van de hersenslagaders worden afgesloten. Dit kan leiden tot een beroerte.
