ALGEMENE PSYCHOLOGIE
HOOFDSTUK 13 – PSYCHOPATHOLOGIE
Wat zijn mentale stoornissen?
Definitie
Mentale stoornis = patroon van gedachten, gevoelens en gedrag dat
leidt tot persoonlijk lijden en een significante daling in het sociale en
arbeidsgerelateerde functioneren
Psychopathologie = wetenschap van de aard, totstandkoming,
behandeling en preventie van mentale stoornissen -> interdisciplinair
(farmacologie, psychiatrie, neurowetenschappen, ...)
Drie criteria om mentale stoornissen te definiëren
1. Afwijking
Statistisch criterium
- Menselijke eigenschap ~ normaalverdeling
- Grote afwijking van de norm: > 2SD, te weinig of teveel
2. Maatschappelijke norm
Sociaal criterium
- Overtreden sociale norm: hinderlijk, onbegrijpelijk, schadelijk
gedrag
- Cultureel ≠ en veranderlijk (1973 - nu: homosexualiteit)
3. Persoonlijk lijden
Persoonlijke criterium
- Gevolgen van gedrag, gedachten en gevoelens voor persoon zelf
- Belemmering voor functioneren, e.g. depressie, sociale angst
- Niet sluitend, e.g., antisociale persoonlijkheid (~psychopaten)
1
, Factoren die een rol spelen bij mentale stoornissen
Bio-psycho-sociaal model:
Psychopathologie ontstaat niet door één oorzaak, maar door een
samenspel van biologische, psychologische en sociale elementen
Aparte disciplines hebben de neiging om teveel nadruk te leggen op
de deelaspecten
Biologische factoren
Mentale stoornissen ~ lichamelijke dysfuncties
- Eeuwenoud perspectief (vb. hysterie – hustera)
Afname middeleeuwen -> toename 20e eeuw
Ontdekking geneesmiddelen + werking hersenen.
Ontdekken biologische oorzaak -> behandeling
- Epilepsie: kwade geest -> neuronen vuren ongecontroleerd
Nu exclusief-medische behandeling
- Maagzweren: stress -> bacteriële infectie (Nobelprijs 2005)
Rol van psychofarmacologie (SSRI, Rilatine)
Erfelijkheid (depressie, aanleg verslaving, shizofrenie
- Gemiddelde erfelijkheid van onze trekken is 49%
Fysieke trekken: ong. 60%
Cognitieve trekken: ong. 60%
Psychiatrische trekken: ong. 40%
Psychishe factoren
Mentale stoornissen ~ psychologische factoren
- Vanaf eind 19e eeuw: Charcot
Hysterie: mentale stoornis -> lichamelijke symptomen
‘zwak neurologisch systeem’
Hypnose -> verlamming (hysterie psychogene
oorsprong)
- Freud
2
HOOFDSTUK 13 – PSYCHOPATHOLOGIE
Wat zijn mentale stoornissen?
Definitie
Mentale stoornis = patroon van gedachten, gevoelens en gedrag dat
leidt tot persoonlijk lijden en een significante daling in het sociale en
arbeidsgerelateerde functioneren
Psychopathologie = wetenschap van de aard, totstandkoming,
behandeling en preventie van mentale stoornissen -> interdisciplinair
(farmacologie, psychiatrie, neurowetenschappen, ...)
Drie criteria om mentale stoornissen te definiëren
1. Afwijking
Statistisch criterium
- Menselijke eigenschap ~ normaalverdeling
- Grote afwijking van de norm: > 2SD, te weinig of teveel
2. Maatschappelijke norm
Sociaal criterium
- Overtreden sociale norm: hinderlijk, onbegrijpelijk, schadelijk
gedrag
- Cultureel ≠ en veranderlijk (1973 - nu: homosexualiteit)
3. Persoonlijk lijden
Persoonlijke criterium
- Gevolgen van gedrag, gedachten en gevoelens voor persoon zelf
- Belemmering voor functioneren, e.g. depressie, sociale angst
- Niet sluitend, e.g., antisociale persoonlijkheid (~psychopaten)
1
, Factoren die een rol spelen bij mentale stoornissen
Bio-psycho-sociaal model:
Psychopathologie ontstaat niet door één oorzaak, maar door een
samenspel van biologische, psychologische en sociale elementen
Aparte disciplines hebben de neiging om teveel nadruk te leggen op
de deelaspecten
Biologische factoren
Mentale stoornissen ~ lichamelijke dysfuncties
- Eeuwenoud perspectief (vb. hysterie – hustera)
Afname middeleeuwen -> toename 20e eeuw
Ontdekking geneesmiddelen + werking hersenen.
Ontdekken biologische oorzaak -> behandeling
- Epilepsie: kwade geest -> neuronen vuren ongecontroleerd
Nu exclusief-medische behandeling
- Maagzweren: stress -> bacteriële infectie (Nobelprijs 2005)
Rol van psychofarmacologie (SSRI, Rilatine)
Erfelijkheid (depressie, aanleg verslaving, shizofrenie
- Gemiddelde erfelijkheid van onze trekken is 49%
Fysieke trekken: ong. 60%
Cognitieve trekken: ong. 60%
Psychiatrische trekken: ong. 40%
Psychishe factoren
Mentale stoornissen ~ psychologische factoren
- Vanaf eind 19e eeuw: Charcot
Hysterie: mentale stoornis -> lichamelijke symptomen
‘zwak neurologisch systeem’
Hypnose -> verlamming (hysterie psychogene
oorsprong)
- Freud
2
