BIJZONDERE VOEDING
1e Master Farmaceutische Zorg
ACADEMIEJAAR 2025-2026
,BIJZONDERE VOEDING
= voedingsmiddelen voor een welbepaald doel of specifieke doelgroep
= Vak gaat over voedingsmiddelen die we normaal niet elke dag zouden innemen
1. WETGEVEND KADER
1.1 K.B. VAN 18 FEBRUARI 1991 BETREFFENDE VOEDINGSMIDDELEN BESTEMD VOOR
BIJZONDERE VOEDING
ART. 1
Definitie: Voedingsmiddelen bestemd voor bijzondere voeding:
• Bijzondere samenstelling: wijken af van gewone/dagelijkse voeding
• Bv yogurt met extra proteïne, aminozuur-mengsels,..
• Bijzondere fabricatiegewijze
• Bv sondevoeding (w niet oraal genomen)
• Geschikt voor bijzondere voeding is aangegeven: moet op etiket staan dat het bijzondere voeding is
Definitie: Bijzondere voeding = voeding, die voldoet aan de bijzondere voedingsbehoeften:
• a) personen wier assimilatieproces (= metabolisme) of stofwisseling is verstoord, of
• Bv. fenylketonurie
• b) personen, die zich in bijzondere fysiologische omstandigheden bevinden en die gecontroleerde
ingestie hebben van sommige voedingsstoffen, of
• Bv. Diabetes (gecontrolleerde inname suikers en vetten)
• c) van zuigelingen of kleuters in goede gezondheid
Definitie: Dieetvoedingsmiddelen, regimevoedingsmiddelen = ‘de voedingsmiddelen bestemd voor een
bijzondere voeding bepaald in a) en b)’
OPM: A en b behoren tot dieet voedingsmiddelen MAAR dieet VM is maar kleine categorie van bijzondere
voeding
ART. 4
‘In de etikettering van, in de reclame voor en in de handel in voedingsmiddelen bestemd voor bijzondere
voeding mag geen gewag gemaakt worden van mensenziekten of van personen die aan ziekten lijden.
• Wrm niet? Men wil verschil maken met GMen
• Zo tegengaan dat mensen verkeerd zouden gebruiken (mensen niet laten self-diagnosen)
Deze bepaling is niet van toepassing :
• Als in het KB een afwijking is toegestaan;
• Bv. Voeding voor fenylketonurie
1
, • op de technische voorlichting waarin vermeld is dat zij uitsluitend bestemd is voor houders van een
diploma vereist voor de uitoefening van de geneeskunst, van een diploma van gegradueerde in de
dieetleer of van diëtist(e) of gegradueerde verplegers en dat zij niet aan de verbruiker mag worden
doorgegeven;
• Technische voorlichting = vglb met bijsluiter van GM MAAR bij aankoop zit dit er niet bij, is enkel
voor zorgverlener (Hierin staat ziekte wel vermeld)
• op de namen van ziekten of van zieke personen waarvoor een bepaald voedingsmiddel, bestemd voor
een bijzondere voeding, niet geschikt is;
• Bv aspartaam NIET voor fenylketonurie staat als waarschuwing op verpakking
• op dieet- of regimevoedingsmiddelen waarvoor in bijlage van dit besluit een afwijking is voorzien.
ART. 7
Notificatiedossier (= kennisgevingsdossier): van de fabrikant of invoerder met ten minste
• Etikettering van het product;
• Lidstaat waaraan de eerste kennisgeving is gericht.
Indien met toegestane afwijking op de samenstellingsnormen (= voldoet niet aan wetgeving), dan
• Ingrediëntenlijst (kwalitatief en kwantitatief);
• Nutritionele analyse;
• Aantonen dat afwijkingen noodzakelijk zijn voor het gebruiksdoel.
OPM:
• GMen: registratiedossier VOOR het op de markt komen (= heeeeeeeel lang proces)
• Bijzondere voeding: veel sneller op de markt MAAR notificatiedossier nodig (moet pas op dag van
aanbieding aan consument)
• Apotheker mag enkel producten verhandelen die genotificeerd zijn!!
Categorieën v voedingsmiddelen voor bijzondere voeding: bijzondere eiwitsamenstelling, KH-samenstelling,
mineraal-samenstelling, energie-beperkend voor dieet en middelen voor zuigelingen/kleuters
1.2 VERORDENING (EU) NR. 609/2013 INZAKE VOOR ZUIGELINGEN EN PEUTERS BEDOELDE
LEVENSMIDDELEN, VOEDING VOOR MEDISCH GEBRUIK EN DE DAGELIJKSE VOEDING VOLLEDIG
VERVANGENDE PRODUCTEN VOOR GEWICHTSBEHEERSING
Verordening = rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat
ART.1
1. Samenstellings- en informatievoorschriften voor volgende categorieën:
• Volledige zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding
• Bewerkte levensmiddelen op basis van granen en babyvoeding
• Voeding voor medisch gebruik
• De dagelijkse voeding volledig vervangende producten voor gewichtsbeheersing
2. Unielijst van stoffen die aan een of meer van de in 1. bedoelde categorieën levensmiddelen mogen
toegevoegd worden
➔ Veel overeenkomsten met het KB van 1991
2
,1.3 K.B. VAN 30 MEI 2021 BETREFFENDE HET IN DE HANDEL BRENGEN VAN NUTRIËNTEN EN
VAN VOEDINGSMIDDELEN WAARAAN NUTRIËNTEN WERDEN TOEGEVOEGD
ART. 2
Definitie: nutriënten = voedingsstoffen die het menselijk organisme nodig heeft en normaal zelf niet kan
opbouwen en waarvan een voldoende hoeveelheid langs de voedingsmiddelen in het organisme dienen te
worden ingebracht, namelijk :
• Vitaminen: vitamine A, thiamine, riboflavine, niacine, pantotheenzuur, vitamine B6, vitamine B12,
vitamine C, vitamine D, vitamine E, biotine, vitamine K, foliumzuur;
• Mineralen en oligo-elementen: boor, calcium, chloride, chroom, fluoride, fosfor, ijzer, jood, kalium,
koper, magnesium, mangaan, molybdeen, natrium, seleen, silicium, zink;
• Aminozuren: arginine, fenylalanine, histidine, isoleucine, leucine,...
• Vetzuren: linolzuur, linoleenzuur, arachidonzuur,...
OPM: Niet vanbuiten leren (bv. Nooit gevraagd op examen om alle essentiele Vzen te geven)
ART. 3
Vitamines, mineralen en oligo-elementen mogen in voorgedoseerde vorm in de handel worden gebracht op
voorwaarde dat:
• Producten genotificeerd zijn
• Innemen vd op de etikettering aanbevolen dagelijks te gebruiken portie niet voor gevolg heeft dat de
daardoor ingenomen hoeveelheid van de in de etikettering vermelde nutriënten:
o Lager is dan 15 % van de referentie-inname, voor nutriënten waarvoor een referentie-inname
is vastgesteld;
o Hoger is dan de maximumwaarden opgenomen in bijlage 1 voor de vermelde nutriënten.
De in art. 2 vermelde aminozuren en vetzuren mogen slechts in voorgedoseerde vorm in
de handel zijn als ze genotificeerd zijn.
OPM: behoefte vd bevolking is Gaussiaanse verdeling maar sommige hebben dus hogere/lagere behoefte aan
een bepaald nutrient dan anderen
ART. 4
Voedingsmiddelen waaraan nutriënten werden toegevoegd mogen slechts in de handel worden gebracht op
voorwaarde dat :
• De producten “genotificeerd” zijn
• Het toevoegen van nutriënten moet leiden tot de aanwezigheid in het voedingsmiddel van ten minste
een significante hoeveelheid, voor nutriënten waarvoor een referentie-inname is vastgesteld;
• Het innemen hetzij vd in de etikettering aanbevolen dagelijks te gebruiken portie vh voedingsmiddel
hetzij van een hoeveelheid van het voedingsmiddel gelijk aan het gemiddeld dagelijkse verbruik ervan
zoals bepaald in bijlage 2, mag niet voor gevolg hebben dat de daardoor ingenomen totale
hoeveelheid van de in de etikettering vermelde nutriënten hoger is dan de maximumwaarden
opgenomen in bijlage 1 voor de vermelde nutriënten.
3
,ART. 5
Indien het toevoegen van nutriënten echter uitsluitend gebeurt om de tijdens het fabricageprocédé verlaagde
gehalten terug op hun natuurlijk peil te brengen, is in afwijking van het eerste lid, onder 1°, de notificatie niet
verplicht en dan mag, in afwijking van het bepaalde in het eerste lid, onder 2°, het gehalte van de nutriënten
lager zijn dan de significante hoeveelheid. Het gehalte van de nutriënten mag niet hoger zijn dan 100 % van de
normaal in de waar aanwezige gehalten vóór de fabricage.
OPM: Vitaminen zijn niet stabiel
➔ Bv. Vit c verlies je door kookproces (dus achteraf kun je vit toevoegen, MAAR niet meer dan 100% vh
gehalte voor fabrikage) = herstellen vh normale gehalte
ART. 8
Etikettering :
• Datum v minimale houdbaarheid vd gehalten vd vermelde nutriënten
• Voedingsmiddelen die nicotinezuur of inositolhexanicotinaat (inositolhexaniacinaat) of een
combinatie van deze twee stoffen als bron van niacine bevatten -> "Niet geschikt voor zwangere of
lacterende vrouwen”.
• Voedingsmiddelen met > 25 µg vitamine K als dagdosis -> "Niet geschikt voor personen die
coumarine-anticoagulantia innemen”.
• Voedingsmiddelen die min 1000 mg kalium als dagdosis -> "Niet geschikt voor oudere personen of
personen met nierafwijkingen, met diabetes met insulineresistentie of personen die behandeld
worden voor arteriële hypertensie”.
• Voedingsmiddelen met > 10 mg zink als dagdosis -> "De inname dient beperkt te worden tot enkele
weken/maanden”.
1.4 K.B. VAN 31 AUGUSTUS 2021 BETREFFENDE DE FABRICAGE VAN EN DE HANDEL IN
VOEDINGSMIDDELEN DIE UIT PLANTEN OF UIT PLANTENBEREIDINGEN SAMENGESTELD ZIJN OF
DEZE BEVATTE
Art. 3 - verbod om planten, vermeld in lijst 1 van de bijlage, in de handel te brengen als voedingsmiddelen of
verwerkt in voedingsmiddelen
➔ Lijst 1 = gevaarlijke planten
Art. 4 - verbod om paddestoelen, die niet vermeld zijn in lijst 2 van de bijlage, in de handel te brengen als
voedingsmiddelen of verwerkt in voedingsmiddelen
➔ Lijst 2 = eetbare paddestoelen
Art. 5 – notificatie/kennisgevingsdossier voor voedingssupplementen die paddestoelen uit lijst 2 en/of planten
uit lijst 3 bevatten
➔ Lijst 3 = te notificeren planten indien in voorgedoseerde vorm
Art. 6 – etikettering voor voedingssupplementen die planten en/of plantenbereidingen bevatten: de benaming
“voedingssupplement”
Art. 10 – controles worden verricht door het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen
(FAVV)
4
, 2. VOEDINGSMIDDELEN MET BIJZONDERE EIWIT- EN AMINOZUURSAMENSTELLING
2.1 K.B. VAN 18 FEBRUARI 1991 BETREFFENDE VOEDINGSMIDDELEN BESTEMD VOOR
BIJZONDERE VOEDING
VM met een bijzondere eiwitsamenstelling.
➢ Voedingsmiddelen met een hoog gehalte aan eiwitten of aan eiwitbestanddelen.
➔ Eiwitrijke VM of VM die zijn afgestemd op grote spierinspanning, vooral voor sportbeoefenaars.
Toepassingsgebied: VM waarvoor aangegeven dat zij een hoog gehalte aan nutritioneel hoogwaardige EW
bevatten.
Fabricage en samenstelling:
• Biologische eiwitwaarde = evenveel of hoger dan 85% ten opzichte van het referentie-eiwit (FAO-
referentie-eiwit)
• Totaalgehalte aan eiwitten (eiwitstikstof x eiwitfactor) = evenveel of hoger dan :
o 10% voor vloeibare waren
o 60% voor vaste waren
Etikettering en reclame:
• Aanduiding “eiwitrijk”
• Gehalten aan L-aminozuren moeten vermeld worden
Dieettherapie = toedienen van lichtverteerbare eiwitrijke maaltijden verdeeld over een groot aantal porties;
eiwitbehoefte per dag kan oplopen tot 1,5 à 2 g eiwit/kg lichaamsgewicht (normale behoefte is 0,8 g/kg
lichaamsgewicht/dag)
• Aandeel van eiwitrijke natuurlijke VM in de menu’s vergroten (hoogwaardige zoals eieren, melk, vis
en vlees)
• Commerciële preparaten op basis van totaal melkeiwit (caseïne + wei-eiwitten) of van caseïne alleen
of van eiwithydrolysaten
Voeding met veel eiwitten: In bepaalde ziektetoestanden zijn er ook soms veel eiwitten nodig (bv.
Brandwonden, doorligwonden, anorexia, mucoviscidose en chronische darmziekten,...)
➔ Melk eiwit = hoge chemische score (= hoge voedingswaarde)
➔ Caseïne kan voor sommige te moeilijk te verteren zijn -> eiwit hydrolysaten (= gehydrolyseerde
eiwitten, zijn dus al omgezet in aminozuren en peptiden) gebruiken of meer wei-eiwitten in formulatie
VOEDINGSMIDDELEN ARM AAN 1 OF MEER BEPAALDE AMINOZUREN:
Genetische afwijkingen in het aminozuurmetabolisme. Dieet is gebaseerd op volgende principes:
• Opname van eiwit en AZen die niet afgebroken kunnen w: vermijden/beperken
• Door de stoornis zullen andere AZen van niet-essentieel naar essentieel gepromoveerd w
• Minimumbehoefte aan essentiële AZ w gedekt door mengsels van zuivere L-AZen (zonder het te vermijden
AZ)
Supplementen van de niet-essentiële AZ worden ook toegediend.
• Energiewaarde, gehalte aan vitamines, mineralen, spoorelementen = hetzelfde als in gewoon menu
• Therapietrouw vergemakkelijken: organoleptische kwaliteit
5
1e Master Farmaceutische Zorg
ACADEMIEJAAR 2025-2026
,BIJZONDERE VOEDING
= voedingsmiddelen voor een welbepaald doel of specifieke doelgroep
= Vak gaat over voedingsmiddelen die we normaal niet elke dag zouden innemen
1. WETGEVEND KADER
1.1 K.B. VAN 18 FEBRUARI 1991 BETREFFENDE VOEDINGSMIDDELEN BESTEMD VOOR
BIJZONDERE VOEDING
ART. 1
Definitie: Voedingsmiddelen bestemd voor bijzondere voeding:
• Bijzondere samenstelling: wijken af van gewone/dagelijkse voeding
• Bv yogurt met extra proteïne, aminozuur-mengsels,..
• Bijzondere fabricatiegewijze
• Bv sondevoeding (w niet oraal genomen)
• Geschikt voor bijzondere voeding is aangegeven: moet op etiket staan dat het bijzondere voeding is
Definitie: Bijzondere voeding = voeding, die voldoet aan de bijzondere voedingsbehoeften:
• a) personen wier assimilatieproces (= metabolisme) of stofwisseling is verstoord, of
• Bv. fenylketonurie
• b) personen, die zich in bijzondere fysiologische omstandigheden bevinden en die gecontroleerde
ingestie hebben van sommige voedingsstoffen, of
• Bv. Diabetes (gecontrolleerde inname suikers en vetten)
• c) van zuigelingen of kleuters in goede gezondheid
Definitie: Dieetvoedingsmiddelen, regimevoedingsmiddelen = ‘de voedingsmiddelen bestemd voor een
bijzondere voeding bepaald in a) en b)’
OPM: A en b behoren tot dieet voedingsmiddelen MAAR dieet VM is maar kleine categorie van bijzondere
voeding
ART. 4
‘In de etikettering van, in de reclame voor en in de handel in voedingsmiddelen bestemd voor bijzondere
voeding mag geen gewag gemaakt worden van mensenziekten of van personen die aan ziekten lijden.
• Wrm niet? Men wil verschil maken met GMen
• Zo tegengaan dat mensen verkeerd zouden gebruiken (mensen niet laten self-diagnosen)
Deze bepaling is niet van toepassing :
• Als in het KB een afwijking is toegestaan;
• Bv. Voeding voor fenylketonurie
1
, • op de technische voorlichting waarin vermeld is dat zij uitsluitend bestemd is voor houders van een
diploma vereist voor de uitoefening van de geneeskunst, van een diploma van gegradueerde in de
dieetleer of van diëtist(e) of gegradueerde verplegers en dat zij niet aan de verbruiker mag worden
doorgegeven;
• Technische voorlichting = vglb met bijsluiter van GM MAAR bij aankoop zit dit er niet bij, is enkel
voor zorgverlener (Hierin staat ziekte wel vermeld)
• op de namen van ziekten of van zieke personen waarvoor een bepaald voedingsmiddel, bestemd voor
een bijzondere voeding, niet geschikt is;
• Bv aspartaam NIET voor fenylketonurie staat als waarschuwing op verpakking
• op dieet- of regimevoedingsmiddelen waarvoor in bijlage van dit besluit een afwijking is voorzien.
ART. 7
Notificatiedossier (= kennisgevingsdossier): van de fabrikant of invoerder met ten minste
• Etikettering van het product;
• Lidstaat waaraan de eerste kennisgeving is gericht.
Indien met toegestane afwijking op de samenstellingsnormen (= voldoet niet aan wetgeving), dan
• Ingrediëntenlijst (kwalitatief en kwantitatief);
• Nutritionele analyse;
• Aantonen dat afwijkingen noodzakelijk zijn voor het gebruiksdoel.
OPM:
• GMen: registratiedossier VOOR het op de markt komen (= heeeeeeeel lang proces)
• Bijzondere voeding: veel sneller op de markt MAAR notificatiedossier nodig (moet pas op dag van
aanbieding aan consument)
• Apotheker mag enkel producten verhandelen die genotificeerd zijn!!
Categorieën v voedingsmiddelen voor bijzondere voeding: bijzondere eiwitsamenstelling, KH-samenstelling,
mineraal-samenstelling, energie-beperkend voor dieet en middelen voor zuigelingen/kleuters
1.2 VERORDENING (EU) NR. 609/2013 INZAKE VOOR ZUIGELINGEN EN PEUTERS BEDOELDE
LEVENSMIDDELEN, VOEDING VOOR MEDISCH GEBRUIK EN DE DAGELIJKSE VOEDING VOLLEDIG
VERVANGENDE PRODUCTEN VOOR GEWICHTSBEHEERSING
Verordening = rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat
ART.1
1. Samenstellings- en informatievoorschriften voor volgende categorieën:
• Volledige zuigelingenvoeding en opvolgzuigelingenvoeding
• Bewerkte levensmiddelen op basis van granen en babyvoeding
• Voeding voor medisch gebruik
• De dagelijkse voeding volledig vervangende producten voor gewichtsbeheersing
2. Unielijst van stoffen die aan een of meer van de in 1. bedoelde categorieën levensmiddelen mogen
toegevoegd worden
➔ Veel overeenkomsten met het KB van 1991
2
,1.3 K.B. VAN 30 MEI 2021 BETREFFENDE HET IN DE HANDEL BRENGEN VAN NUTRIËNTEN EN
VAN VOEDINGSMIDDELEN WAARAAN NUTRIËNTEN WERDEN TOEGEVOEGD
ART. 2
Definitie: nutriënten = voedingsstoffen die het menselijk organisme nodig heeft en normaal zelf niet kan
opbouwen en waarvan een voldoende hoeveelheid langs de voedingsmiddelen in het organisme dienen te
worden ingebracht, namelijk :
• Vitaminen: vitamine A, thiamine, riboflavine, niacine, pantotheenzuur, vitamine B6, vitamine B12,
vitamine C, vitamine D, vitamine E, biotine, vitamine K, foliumzuur;
• Mineralen en oligo-elementen: boor, calcium, chloride, chroom, fluoride, fosfor, ijzer, jood, kalium,
koper, magnesium, mangaan, molybdeen, natrium, seleen, silicium, zink;
• Aminozuren: arginine, fenylalanine, histidine, isoleucine, leucine,...
• Vetzuren: linolzuur, linoleenzuur, arachidonzuur,...
OPM: Niet vanbuiten leren (bv. Nooit gevraagd op examen om alle essentiele Vzen te geven)
ART. 3
Vitamines, mineralen en oligo-elementen mogen in voorgedoseerde vorm in de handel worden gebracht op
voorwaarde dat:
• Producten genotificeerd zijn
• Innemen vd op de etikettering aanbevolen dagelijks te gebruiken portie niet voor gevolg heeft dat de
daardoor ingenomen hoeveelheid van de in de etikettering vermelde nutriënten:
o Lager is dan 15 % van de referentie-inname, voor nutriënten waarvoor een referentie-inname
is vastgesteld;
o Hoger is dan de maximumwaarden opgenomen in bijlage 1 voor de vermelde nutriënten.
De in art. 2 vermelde aminozuren en vetzuren mogen slechts in voorgedoseerde vorm in
de handel zijn als ze genotificeerd zijn.
OPM: behoefte vd bevolking is Gaussiaanse verdeling maar sommige hebben dus hogere/lagere behoefte aan
een bepaald nutrient dan anderen
ART. 4
Voedingsmiddelen waaraan nutriënten werden toegevoegd mogen slechts in de handel worden gebracht op
voorwaarde dat :
• De producten “genotificeerd” zijn
• Het toevoegen van nutriënten moet leiden tot de aanwezigheid in het voedingsmiddel van ten minste
een significante hoeveelheid, voor nutriënten waarvoor een referentie-inname is vastgesteld;
• Het innemen hetzij vd in de etikettering aanbevolen dagelijks te gebruiken portie vh voedingsmiddel
hetzij van een hoeveelheid van het voedingsmiddel gelijk aan het gemiddeld dagelijkse verbruik ervan
zoals bepaald in bijlage 2, mag niet voor gevolg hebben dat de daardoor ingenomen totale
hoeveelheid van de in de etikettering vermelde nutriënten hoger is dan de maximumwaarden
opgenomen in bijlage 1 voor de vermelde nutriënten.
3
,ART. 5
Indien het toevoegen van nutriënten echter uitsluitend gebeurt om de tijdens het fabricageprocédé verlaagde
gehalten terug op hun natuurlijk peil te brengen, is in afwijking van het eerste lid, onder 1°, de notificatie niet
verplicht en dan mag, in afwijking van het bepaalde in het eerste lid, onder 2°, het gehalte van de nutriënten
lager zijn dan de significante hoeveelheid. Het gehalte van de nutriënten mag niet hoger zijn dan 100 % van de
normaal in de waar aanwezige gehalten vóór de fabricage.
OPM: Vitaminen zijn niet stabiel
➔ Bv. Vit c verlies je door kookproces (dus achteraf kun je vit toevoegen, MAAR niet meer dan 100% vh
gehalte voor fabrikage) = herstellen vh normale gehalte
ART. 8
Etikettering :
• Datum v minimale houdbaarheid vd gehalten vd vermelde nutriënten
• Voedingsmiddelen die nicotinezuur of inositolhexanicotinaat (inositolhexaniacinaat) of een
combinatie van deze twee stoffen als bron van niacine bevatten -> "Niet geschikt voor zwangere of
lacterende vrouwen”.
• Voedingsmiddelen met > 25 µg vitamine K als dagdosis -> "Niet geschikt voor personen die
coumarine-anticoagulantia innemen”.
• Voedingsmiddelen die min 1000 mg kalium als dagdosis -> "Niet geschikt voor oudere personen of
personen met nierafwijkingen, met diabetes met insulineresistentie of personen die behandeld
worden voor arteriële hypertensie”.
• Voedingsmiddelen met > 10 mg zink als dagdosis -> "De inname dient beperkt te worden tot enkele
weken/maanden”.
1.4 K.B. VAN 31 AUGUSTUS 2021 BETREFFENDE DE FABRICAGE VAN EN DE HANDEL IN
VOEDINGSMIDDELEN DIE UIT PLANTEN OF UIT PLANTENBEREIDINGEN SAMENGESTELD ZIJN OF
DEZE BEVATTE
Art. 3 - verbod om planten, vermeld in lijst 1 van de bijlage, in de handel te brengen als voedingsmiddelen of
verwerkt in voedingsmiddelen
➔ Lijst 1 = gevaarlijke planten
Art. 4 - verbod om paddestoelen, die niet vermeld zijn in lijst 2 van de bijlage, in de handel te brengen als
voedingsmiddelen of verwerkt in voedingsmiddelen
➔ Lijst 2 = eetbare paddestoelen
Art. 5 – notificatie/kennisgevingsdossier voor voedingssupplementen die paddestoelen uit lijst 2 en/of planten
uit lijst 3 bevatten
➔ Lijst 3 = te notificeren planten indien in voorgedoseerde vorm
Art. 6 – etikettering voor voedingssupplementen die planten en/of plantenbereidingen bevatten: de benaming
“voedingssupplement”
Art. 10 – controles worden verricht door het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen
(FAVV)
4
, 2. VOEDINGSMIDDELEN MET BIJZONDERE EIWIT- EN AMINOZUURSAMENSTELLING
2.1 K.B. VAN 18 FEBRUARI 1991 BETREFFENDE VOEDINGSMIDDELEN BESTEMD VOOR
BIJZONDERE VOEDING
VM met een bijzondere eiwitsamenstelling.
➢ Voedingsmiddelen met een hoog gehalte aan eiwitten of aan eiwitbestanddelen.
➔ Eiwitrijke VM of VM die zijn afgestemd op grote spierinspanning, vooral voor sportbeoefenaars.
Toepassingsgebied: VM waarvoor aangegeven dat zij een hoog gehalte aan nutritioneel hoogwaardige EW
bevatten.
Fabricage en samenstelling:
• Biologische eiwitwaarde = evenveel of hoger dan 85% ten opzichte van het referentie-eiwit (FAO-
referentie-eiwit)
• Totaalgehalte aan eiwitten (eiwitstikstof x eiwitfactor) = evenveel of hoger dan :
o 10% voor vloeibare waren
o 60% voor vaste waren
Etikettering en reclame:
• Aanduiding “eiwitrijk”
• Gehalten aan L-aminozuren moeten vermeld worden
Dieettherapie = toedienen van lichtverteerbare eiwitrijke maaltijden verdeeld over een groot aantal porties;
eiwitbehoefte per dag kan oplopen tot 1,5 à 2 g eiwit/kg lichaamsgewicht (normale behoefte is 0,8 g/kg
lichaamsgewicht/dag)
• Aandeel van eiwitrijke natuurlijke VM in de menu’s vergroten (hoogwaardige zoals eieren, melk, vis
en vlees)
• Commerciële preparaten op basis van totaal melkeiwit (caseïne + wei-eiwitten) of van caseïne alleen
of van eiwithydrolysaten
Voeding met veel eiwitten: In bepaalde ziektetoestanden zijn er ook soms veel eiwitten nodig (bv.
Brandwonden, doorligwonden, anorexia, mucoviscidose en chronische darmziekten,...)
➔ Melk eiwit = hoge chemische score (= hoge voedingswaarde)
➔ Caseïne kan voor sommige te moeilijk te verteren zijn -> eiwit hydrolysaten (= gehydrolyseerde
eiwitten, zijn dus al omgezet in aminozuren en peptiden) gebruiken of meer wei-eiwitten in formulatie
VOEDINGSMIDDELEN ARM AAN 1 OF MEER BEPAALDE AMINOZUREN:
Genetische afwijkingen in het aminozuurmetabolisme. Dieet is gebaseerd op volgende principes:
• Opname van eiwit en AZen die niet afgebroken kunnen w: vermijden/beperken
• Door de stoornis zullen andere AZen van niet-essentieel naar essentieel gepromoveerd w
• Minimumbehoefte aan essentiële AZ w gedekt door mengsels van zuivere L-AZen (zonder het te vermijden
AZ)
Supplementen van de niet-essentiële AZ worden ook toegediend.
• Energiewaarde, gehalte aan vitamines, mineralen, spoorelementen = hetzelfde als in gewoon menu
• Therapietrouw vergemakkelijken: organoleptische kwaliteit
5
