H8 EXPERIMENTAL DESIGNS: BETWEEN-SUBJECTS DESIGN
- in dit hoofdstuk bespreken we in detail één type experimenteel onderzoeksopzet: het
tussen-proefpersonen ontwerp/between-subjects design
- gebruikt een aparte groep personen voor elk van de verschillende
behandeling omstandigheden
8.1 INTRODUCTION TO BETWEEN-SUBJECTS EXPERIMENTS
REVIEW OF THE EXPERIMENTAL RESEARCH STRATEGY
= HERZIENING VAN EXPERIMENTELE ONDERZOEKSSTRATEGIE
- belangrijkste doel => aantonen van een oorzaak-gevolgrelatie tussen 2 variabelen
- om dit te bereiken moet je voldoen aan basiskenmerken:
- manipulatie van 1 variabele om een set van 2 of meer behandelingen
condities te creëren
- meting van 2de variabele om een set scores binnen elke behandeling conditie
te verkrijgen
- vergelijking van de scores tussen behandelingen
- controle van alle andere variabelen om te voorkomen dat ze verstorende
variabelen worden
- aan het einde van onderzoek vergelijkt onderzoeker scores van elke behandeling
met de scores van elke andere behandeling
- bij consistente verschillen tussen behandelingen => kan men concluderen dat
de verschillen zijn veroorzaakt door de behandeling condities
- onderzoeker kan geheugen scores voor een lijst met 1 lettergrepige woorden
vergelijken met scores voor een lijst met 2 lettergrepige woorden
- door aan te tonen dat er consistente verschillen zijn tussen de 2 groepen
scores => kan men aantonen dat geheugen gerelateerd is aan aantal
lettergrepen in de woorden (het aantal lettergrepen veroorzaakt verschillen in
geheugen)
2 basis onderzoeksontwerpen om de groepen scores te verkrijgen die in een experiment
worden vergeleken:
1. verschillende groepen scores kunnen allemaal worden verkregen van dezelfde groep
deelnemers
a. vb. 1 groep personen krijgt een geheugentest met een lijst met
eenlettergrepige woorden, en dezelfde groep personen wordt ook getest met
een lijst met tweelettergrepige woorden.
b. onderzoeker krijgt dus 2 sets scores, beide verkregen uit dezelfde steekproef
c. deze strategie wordt een binnen-proefpersoon ontwerp/within-subjects
design genoemd (besproken in H9)
2. elke groep scores te verkrijgen van een andere groep deelnemers
a. vb. 1 groep personen krijgt een lijst met eenlettergrepige woorden om te
onthouden en een andere groep krijgt een lijst met tweelettergrepige woorden
b. Dit type ontwerp, waarbij scores van verschillende groepen worden
vergeleken, wordt een tussenproefpersoonontwerp/between-subjects
design genoemd
1
,CHARACTERISTICS OF BETWEEN-SUBJECTS DESIGNS
= Kenmerken van tussen-onderwerp-ontwerpen
between-subjects designs = vereist een aparte, onafhankelijke groep personen voor elke
behandeling conditie
- => als gevolg hiervan bevatten de gegevens voor een tussen-proefpersonen ontwerp
slechts 1 score voor de afhankelijke variabele voor elke deelnemer
- om als experiment te kwalificeren, moet het ontwerp voldoen aan alle andere
vereisten van de experimentele onderzoeksstrategie
- zoals manipulatie van een onafhankelijke variabele + ontrole van externe
variabelen
- bepalende kenmerk van dit ontwerp is dat het verschillende groepen individuen
vergelijkt
- onderzoeker manipuleert onafhankelijke variabele om verschillende behandel
condities te creëren, en wordt aan elk van de verschillende condities een aparte
groep deelnemers toegewezen
- afhankelijke variabele wordt vervolgens voor elk individu gemeten en onderzoeker
bestudeert data op zoek naar verschillen tussen de groepen
- algemene doel is om te bepalen of er verschillen bestaan tussen 2 of meer
behandelings condities
- vb. men wil 2 lesmethoden (2 condities) vergelijken om te bepalen of de ene
effectiever is dan de andere
- men gebruikt 2 afzonderlijke groepen personen, 1 voor elk van de 2
lesmethoden
- tussen-proefpersonen ontwerpen wordt ook gebruikt voor andere
onderzoeksstrategieën
- niet-experimentele en quasi-experimentele ontwerpen => bevatten geen
gemanipuleerde variabele
INDEPENDENT SCORES
= Onafhankelijke scores
- in een tussen-proefpersonen ontwerp levert elke deelnemer slechts 1 score op
- uitgaande van dat er 1 afhankelijk variabele is
- betekent dat iedere score afkomstig is van een unieke deelnemer die slechts aan 1
conditie van het experiment heeft deelgenomen
- Wanneer een experiment bijvoorbeeld 30 scores oplevert in behandeling A en 30
scores in behandeling B, dan betekent dit dat:
- 30 verschillende personen deelnamen aan behandeling A,
- en 30 andere personen deelnamen aan behandeling B
- in totaal zijn er 60 deelnemers => verdeeld over twee aparte groepen
- tussen-proefpersonen experiment gebruikt dus verschillende groepen deelnemers
voor elk niveau van de onafhankelijke variabele
- elke deelnemer wordt slechts blootgesteld aan 1 niveau van deze
onafhankelijke variabele
- soms combineert onderzoeker verschillende metingen voor elk individu tot 1 score
- wanneer gemeten variabele niet bijzonder stabiel is (bijv. reactietijd)
- dan kan onderzoeker ervoor kiezen om de variabele meerdere keren te
meten (bijv. voor elk van de verschillende 'proeven' in het onderzoek)
- dan gaat men het gemiddelde score berekenen van alle metingen => je krijgt
1 score met minder ruis (onbetrouwbare variatie)
2
, ADVANTAGES AND DISADVANTAGES OF BETWEEN-SUBJECTS DESIGNS
= Voor- en nadelen van tussen-proefpersonen ontwerpen
independent-measures experimental design = experimenteel ontwerp waarbij
verschillende groepen deelnemers elk aan 1 en dezelfde behandeling conditie worden
blootgesteld, zodat elke deelnemer slechts 1 keer wordt gemeten
- Hierdoor zijn de individuele scores onafhankelijk van elkaar en wordt het effect van
onafhankelijke variabele op afhankelijke variabele gemeten zonder dat eerdere
ervaringen van de deelnemers andere scores beïnvloeden
- between-subjects design en independent … => beschrijven hetzelfde type ontwerp,
alleen vanuit een andere een iets andere invalshoek
- independent… => legt de nadruk op experimentele karakter en
onafhankelijkheid van scores: de scores van de deelnemers zijn
onafhankelijk omdat ze elk slechts 1 conditie krijgen
- between-subject desing => erwijst naar de structuur van het experiment:
elke deelnemer zit in 1 conditie
- voordeel => elke individuele score is onafhankelijk van de andere scores
- omdat elke deelnemer enkel 1 behandeling conditie ervaart =>hierdoor 1 keer
wordt gemeten => hierdoor kan onderzoeker zeker van zijn dat de
resulterende meting relatief zuiver is en niet wordt beïnvloed door andere
condities
- score van de deelnemer wordt dus niet beïnvloed door factoren zoals:
- oefening of ervaring opgedaan met andere behandelingen
- vermoeidheid of verveling door deelname aan een reeks verschillende
condities
- contrasteffecten die ontstaan door vergelijken van ene behandeling met
andere
- een kamer van 20 °C kan koud aanvoelen na een kamer van 25 °C,
maar dezelfde kamer van 20 °C kan warm aanvoelen na een kamer
van 15 °C
- voordeel => tussen-proefpersoon ontwerpen kunnen worden gebruikt voor een
breed scala aan onderzoeksvragen
- voor elk experiment dat 2 (of meer) behandelingen condities vergelijkt,
is het altijd mogelijk om verschillende groepen aan de verschillende
condities toe te wijzen
- tussenproefpersoonontwerp is dus altijd een optie. Het is misschien
niet altijd de beste keuze, maar het is altijd beschikbaar
- nadeel => BSD vereist een groot aantal deelnemers
- elke deelnemer slechts 1 score voor de afhankelijke variabele bijdraagt aan
de uiteindelijke gegevens
- om 3 verschillende behandeling condities met 50 scores in elke behandeling
te vergelijken, vereist BSD 150 deelnemers
- probleem voor onderzoek met speciale populaties waarbij het aantal
potentiële deelnemers klein is
- vb. onderzoeker die kleuters met een specifieke leerstoornis bestudeert, kan
moeite hebben om een groot aantal personen te vinden om deel te nemen
3
- in dit hoofdstuk bespreken we in detail één type experimenteel onderzoeksopzet: het
tussen-proefpersonen ontwerp/between-subjects design
- gebruikt een aparte groep personen voor elk van de verschillende
behandeling omstandigheden
8.1 INTRODUCTION TO BETWEEN-SUBJECTS EXPERIMENTS
REVIEW OF THE EXPERIMENTAL RESEARCH STRATEGY
= HERZIENING VAN EXPERIMENTELE ONDERZOEKSSTRATEGIE
- belangrijkste doel => aantonen van een oorzaak-gevolgrelatie tussen 2 variabelen
- om dit te bereiken moet je voldoen aan basiskenmerken:
- manipulatie van 1 variabele om een set van 2 of meer behandelingen
condities te creëren
- meting van 2de variabele om een set scores binnen elke behandeling conditie
te verkrijgen
- vergelijking van de scores tussen behandelingen
- controle van alle andere variabelen om te voorkomen dat ze verstorende
variabelen worden
- aan het einde van onderzoek vergelijkt onderzoeker scores van elke behandeling
met de scores van elke andere behandeling
- bij consistente verschillen tussen behandelingen => kan men concluderen dat
de verschillen zijn veroorzaakt door de behandeling condities
- onderzoeker kan geheugen scores voor een lijst met 1 lettergrepige woorden
vergelijken met scores voor een lijst met 2 lettergrepige woorden
- door aan te tonen dat er consistente verschillen zijn tussen de 2 groepen
scores => kan men aantonen dat geheugen gerelateerd is aan aantal
lettergrepen in de woorden (het aantal lettergrepen veroorzaakt verschillen in
geheugen)
2 basis onderzoeksontwerpen om de groepen scores te verkrijgen die in een experiment
worden vergeleken:
1. verschillende groepen scores kunnen allemaal worden verkregen van dezelfde groep
deelnemers
a. vb. 1 groep personen krijgt een geheugentest met een lijst met
eenlettergrepige woorden, en dezelfde groep personen wordt ook getest met
een lijst met tweelettergrepige woorden.
b. onderzoeker krijgt dus 2 sets scores, beide verkregen uit dezelfde steekproef
c. deze strategie wordt een binnen-proefpersoon ontwerp/within-subjects
design genoemd (besproken in H9)
2. elke groep scores te verkrijgen van een andere groep deelnemers
a. vb. 1 groep personen krijgt een lijst met eenlettergrepige woorden om te
onthouden en een andere groep krijgt een lijst met tweelettergrepige woorden
b. Dit type ontwerp, waarbij scores van verschillende groepen worden
vergeleken, wordt een tussenproefpersoonontwerp/between-subjects
design genoemd
1
,CHARACTERISTICS OF BETWEEN-SUBJECTS DESIGNS
= Kenmerken van tussen-onderwerp-ontwerpen
between-subjects designs = vereist een aparte, onafhankelijke groep personen voor elke
behandeling conditie
- => als gevolg hiervan bevatten de gegevens voor een tussen-proefpersonen ontwerp
slechts 1 score voor de afhankelijke variabele voor elke deelnemer
- om als experiment te kwalificeren, moet het ontwerp voldoen aan alle andere
vereisten van de experimentele onderzoeksstrategie
- zoals manipulatie van een onafhankelijke variabele + ontrole van externe
variabelen
- bepalende kenmerk van dit ontwerp is dat het verschillende groepen individuen
vergelijkt
- onderzoeker manipuleert onafhankelijke variabele om verschillende behandel
condities te creëren, en wordt aan elk van de verschillende condities een aparte
groep deelnemers toegewezen
- afhankelijke variabele wordt vervolgens voor elk individu gemeten en onderzoeker
bestudeert data op zoek naar verschillen tussen de groepen
- algemene doel is om te bepalen of er verschillen bestaan tussen 2 of meer
behandelings condities
- vb. men wil 2 lesmethoden (2 condities) vergelijken om te bepalen of de ene
effectiever is dan de andere
- men gebruikt 2 afzonderlijke groepen personen, 1 voor elk van de 2
lesmethoden
- tussen-proefpersonen ontwerpen wordt ook gebruikt voor andere
onderzoeksstrategieën
- niet-experimentele en quasi-experimentele ontwerpen => bevatten geen
gemanipuleerde variabele
INDEPENDENT SCORES
= Onafhankelijke scores
- in een tussen-proefpersonen ontwerp levert elke deelnemer slechts 1 score op
- uitgaande van dat er 1 afhankelijk variabele is
- betekent dat iedere score afkomstig is van een unieke deelnemer die slechts aan 1
conditie van het experiment heeft deelgenomen
- Wanneer een experiment bijvoorbeeld 30 scores oplevert in behandeling A en 30
scores in behandeling B, dan betekent dit dat:
- 30 verschillende personen deelnamen aan behandeling A,
- en 30 andere personen deelnamen aan behandeling B
- in totaal zijn er 60 deelnemers => verdeeld over twee aparte groepen
- tussen-proefpersonen experiment gebruikt dus verschillende groepen deelnemers
voor elk niveau van de onafhankelijke variabele
- elke deelnemer wordt slechts blootgesteld aan 1 niveau van deze
onafhankelijke variabele
- soms combineert onderzoeker verschillende metingen voor elk individu tot 1 score
- wanneer gemeten variabele niet bijzonder stabiel is (bijv. reactietijd)
- dan kan onderzoeker ervoor kiezen om de variabele meerdere keren te
meten (bijv. voor elk van de verschillende 'proeven' in het onderzoek)
- dan gaat men het gemiddelde score berekenen van alle metingen => je krijgt
1 score met minder ruis (onbetrouwbare variatie)
2
, ADVANTAGES AND DISADVANTAGES OF BETWEEN-SUBJECTS DESIGNS
= Voor- en nadelen van tussen-proefpersonen ontwerpen
independent-measures experimental design = experimenteel ontwerp waarbij
verschillende groepen deelnemers elk aan 1 en dezelfde behandeling conditie worden
blootgesteld, zodat elke deelnemer slechts 1 keer wordt gemeten
- Hierdoor zijn de individuele scores onafhankelijk van elkaar en wordt het effect van
onafhankelijke variabele op afhankelijke variabele gemeten zonder dat eerdere
ervaringen van de deelnemers andere scores beïnvloeden
- between-subjects design en independent … => beschrijven hetzelfde type ontwerp,
alleen vanuit een andere een iets andere invalshoek
- independent… => legt de nadruk op experimentele karakter en
onafhankelijkheid van scores: de scores van de deelnemers zijn
onafhankelijk omdat ze elk slechts 1 conditie krijgen
- between-subject desing => erwijst naar de structuur van het experiment:
elke deelnemer zit in 1 conditie
- voordeel => elke individuele score is onafhankelijk van de andere scores
- omdat elke deelnemer enkel 1 behandeling conditie ervaart =>hierdoor 1 keer
wordt gemeten => hierdoor kan onderzoeker zeker van zijn dat de
resulterende meting relatief zuiver is en niet wordt beïnvloed door andere
condities
- score van de deelnemer wordt dus niet beïnvloed door factoren zoals:
- oefening of ervaring opgedaan met andere behandelingen
- vermoeidheid of verveling door deelname aan een reeks verschillende
condities
- contrasteffecten die ontstaan door vergelijken van ene behandeling met
andere
- een kamer van 20 °C kan koud aanvoelen na een kamer van 25 °C,
maar dezelfde kamer van 20 °C kan warm aanvoelen na een kamer
van 15 °C
- voordeel => tussen-proefpersoon ontwerpen kunnen worden gebruikt voor een
breed scala aan onderzoeksvragen
- voor elk experiment dat 2 (of meer) behandelingen condities vergelijkt,
is het altijd mogelijk om verschillende groepen aan de verschillende
condities toe te wijzen
- tussenproefpersoonontwerp is dus altijd een optie. Het is misschien
niet altijd de beste keuze, maar het is altijd beschikbaar
- nadeel => BSD vereist een groot aantal deelnemers
- elke deelnemer slechts 1 score voor de afhankelijke variabele bijdraagt aan
de uiteindelijke gegevens
- om 3 verschillende behandeling condities met 50 scores in elke behandeling
te vergelijken, vereist BSD 150 deelnemers
- probleem voor onderzoek met speciale populaties waarbij het aantal
potentiële deelnemers klein is
- vb. onderzoeker die kleuters met een specifieke leerstoornis bestudeert, kan
moeite hebben om een groot aantal personen te vinden om deel te nemen
3
